Paşinyan sülh sazişini 2026 cı ildən sonraya saxlamaq istəyir ŞƏRH

Ermənistanda revanşist planların reallaşdırılmasına yönəlik hazırlıqlar müşahidə olunmaqdadır

“Bakının tələb etdiyi Konstitusiya dəyişikliyi icra edilməli, Minsk qrupunun ləğvinə dair birgə müraciətə razılıq verilməlidir”

“Ermənistanla Azərbaycan arasında sülh və dövlətlərarası münasibətlərin qurulması haqqında saziş mətni razılaşdırılıb və danışıqlar başa çatıb. Bu o deməkdir ki, biz sazişin imzalanması üçün müzakirələr mərhələsinə daxil olmuşuq və mən Ermənistan xalqı adından sənədi imzalamağa hazır olduğumu bəyan etmişəm”. Bu barədə Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyan deyib. Paşinyan bildirib ki, Azərbaycan sazişi imzalanmasını iki məsələ ilə əlaqələndirir və bunlar başadüşüləndir: “Birincisi, ATƏT-in Minsk qrupunun buraxılmasıdır. Mən dəfələrlə demişəm ki, bu, Ermənistan Respublikası üçün anlaşılan gündəmdir. Əgər biz Qarabağ məsələsi ilə bağlı səhifəni bağlayırıqsa, münaqişə ilə məşğul olan strukturun olmasının nə mənası var? Lakin bu qurumun ləğvi mövzusu daha geniş kontekstdə baxılmalı olan məsələdir. Biz əmin olmaq istəyirik ki, strukturdan imtina edildikdən sonra Azərbaycan ərazisində bağlanan münaqişə daha sonra Ermənistan ərazilərinə keçməyəcək. Məhz bu istiqamətdə narahatlığı aradan qaldırmaq üçün sülh sazişi və ATƏT-in Minsk qrupunun ləğvi üçün birgə müraciət sənədini eyni anda imzalamağı təklif etdik”.

Baş nazir Azərbaycanın Ermənistan Konstitusiyası ilə bağlı tələbinin də anlaşılan olduğunu deyib: “Bakının növbəti tələbi konstitusiya ilə bağlıdır. Onlar Ermənistan Respublikasının Konstitusiyasında Azərbaycana qarşı ərazi iddialarının olduğunu vurğulayırlar. İlk növbədə bu məsələni bir çox ekspertlərin iddia etdiyi kimi bəhanə olaraq deyil, Bakının səmimi narahatlığı kimi dəyərləndirmək lazımdır. Biz özümüz problemin mahiyyətini, siyasi və hüquqi məzmununu vicdanla dərk etməliyik. Bildirməliyik ki, yalnız Ermənistan Respublikasının Konstitusiya Məhkəməsi Konstitusiyasının mətninin rəsmi şərhini verə bilər. 2024-cü ildə Konstitusiya məhkəməsi Azərbaycanla sərhədin demarkasiya və delimitasiya prosesi üzrə razılaşdırılmış sənədi araşdırdı və Almatı bəyannaməsinə uyğunluğunu təsdiqlədi. Həmçinin burada Azərbaycan və Ermənistan ərazilərinin SSRİ dövründə olduğu vahidlə tanınması da konstitusiyaya əsasən təsdiqini tapır. Fikrimcə, yeni Konstitusiya mətnində Müstəqillik Bəyannaməsinə istinad olmamalıdır. Lakin son qərarı verən Ermənistan xalqı olacaq”. Qeyd edək ki, sözügedən Müstəqillik Bəyannaməsində Qarabağın Ermənistana birləşdirilməsi ilə bağlı maddənin olduğu bildirilir. Rəsmi Bakı Konstitusiyanın bəyannaməyə əsaslandığını və Qarabağın işğalı üçün rəsmi əsasın yaradıldığını vurğulayıb. Konstitusiyanın dəyişdirilməsi və Müstəqillik Bəyannaməsinə əsaslanmaması tələb edilir.

Politoloq Elçin Xalidbəyli "Sherg.az"a açıqlamasında deyib ki, N.Paşinyan hakimiyyəti də çox dəqiqliklə bilir ki, Azərbaycan öz mövqeyində tamamilə haqlıdır. Ekspert vurğulayıb ki, rəsmi Bakının şərtləri beynəlxalq hüquq normalarına uyğun şərtlərdir və bu şərtlərdən yayınmaq mümkün deyil: 

"Sadəcə, Paşinyan hakimiyyəti indiki mərhələdə daha çox siyasi manipulyasiyalarla məşğul olur. Məqsəd ondan ibarətdir ki, sülh sazişinin imzalanması prosesini mümkün qədər uzatsın. Bu, Paşinyan hakimiyyətinə iki istiqamətdə sərfəlidir. Birincisi, 2026-cı ildə Ermənistanda parlament seçkiləri keçiriləcək. Paşinyan hakimiyyəti parlament seçkilərinə qədər sülh sazişini imzalamaqda maraqlı deyil. Çünki erməni düşüncə tərzi Azərbaycanla sülh sazişini qəbul etmək istəmir. Radikal-revanşist müxalifət məhz sülh sazişini bəhanə gətirərək Paşinyan hakimiyyətinə qarşı əks-təbliğat kampaniyasını gücləndirir. Böyük ehtimalla, Paşinyan hakimiyyəti də seçkinin nəticələrini nəzərə alaraq sülh sazişinin imzalanmasını mümkün qədər gecikdirməyə, parlament seçkilərindən sonrakı mərhələyə saxlamağa çalışır. Digər tərəfdən, Paşinyan hakimiyyəti də nə vaxtsa geopolitik situasiyanın Ermənistanın xeyrinə dəyişə biləcəyinə ümid bəsləyir. Ona görə də sülh sazişinin imzalanmasını gecikdirməklə yaxın gələcəkdə Azərbaycana qarşı revanşist mövqedən çıxış etməkdə maraqlı ola bilər. Sülh sazişini imzaladıqdan sonra bunu etmək çox çətin olardı. Hər hansı müqavilə hələlik imzalanmadığına görə, Ermənistanda revanşist planların reallaşdırılmasına yönəlik hazırlıqlar müşahidə olunmaqdadır. Azərbaycanla şərti sərhəddə hərbi qüvvə, texnika cəmləşdirilir. Belə anlaşılır ki, sülh mövzusu üzərindən siyasi manipulyasiyalar edən Paşinyan hakimiyyəti, əslində, həm də savaşa hazırlaşır. Bu baxımdan Paşinyan hakimiyyətinin dediklərinə qətiyyən etibar etmək olmaz". 

Analitik vurğulayıb ki, rəsmi Bakı öz qətiyyətli və prinsipial mövqeyində tamamilə haqlıdır: 

"Azərbaycan iki mühüm şərt yerinə yetirilmədən sülh sazişinin imzalamayacağını artıq bəyan edib. Əgər Paşinyan hakimiyyəti həqiqətən sülh sazişini imzalamağa hazırdırsa, tələblərin icrası üçün şəraitin yetişdirilməsinə də çalışmalıdır. Rəsmi Bakının haqlı olaraq tələb etdiyi Konstitusiya dəyişikliyini icra etməli, Azərbaycana qarşı ərazi iddialarından imtina olunmalı, Minsk qrupunun ləğvinə dair birgə müraciətə razılıq verməlidir. Məsələ bu qədər sadədir. Ermənistan tərəfi iki mühüm şərti yerinə yetirmədən sadəcə həmin şərtlərin yerinə yetirilə biləcəyini bəyan edərək sülh sazişini imzalamağa hazır olduğunu bildirirsə, deməli, Paşinyan hakimiyyəti siyasi manipulyasiyalarla məşğuldur. Bu, erməni hiyləgərliyidir. Bəlkə də, Paşinyan hakimiyyəti Azərbaycanı arxayın salmağa çalışır. Paşinyan hakimiyyətinin dediklərinə qətiyyən etibar etmək olmaz. Rəsmi Bakı prinsipial mövqeyində qətiyyətlidir. Sülh sazişi yalnız o halda imzalana bilər ki, Ermənistan nəhayət öz Konstitusiyasını dəyişdirsin, Azərbaycana ərazi iddialarından imtina etsin və buna paralel olaraq Minsk qrupunun ləğvi ilə bağlı sənədi imzalasın. Məhz bu iki şərti yerinə yetirdikdən sonra sülh sazişinin imzalanması qarşısında heç bir əngəl qalmayacaq".