Pensiya yaşı artırılacaqmı? sualına nazirlikdən cavab gəlsə də, cəmiyyətdə narahatlıq davam edir

Son günlər sosial şəbəkələrdə orta ömür uzunluğunun artması fonunda gələcəkdə pensiya yaşının yenidən qaldırılacağı barədə müzakirələr artıb. Lakin Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi bu iddialara aydınlıq gətirərək bildirib ki, hazırda pensiya yaşının artırılması ilə bağlı heç bir təklif və ya müzakirə gündəmdə deyil.

Nazirliyin məlumatına görə, Azərbaycanda pensiya yaşı artıq “Əmək pensiyaları haqqında” Qanuna əsasən mərhələli şəkildə artırılaraq müəyyən həddə çatıb. Hazırda kişilər üçün pensiya yaşı 65, qadınlar üçün isə 64 olaraq tətbiq edilir. Bu, bir çox vətəndaş tərəfindən “çox yüksək” hesab edilir, xüsusən də ağır fiziki işlərlə məşğul olan insanların bu yaşa qədər işləməsinin çətin olduğu vurğulanır.

Mütəxəssislər bildirirlər ki, orta ömür uzunluğu artsa da, sağlam həyat illərinin sayı çox zaman bu göstəricidən geri qalır. Yəni, insanların daha uzun ömür sürməsi onların bu illəri sağlam və işlək vəziyyətdə keçirməsi anlamına gəlmir.

Dünyada pensiya yaşı ölkələr üzrə fərqlidir. Məsələn; Türkiyədə qadınlar üçün pensiya yaşı 58, kişilər üçün 60-dır (lakin mərhələli artım planlaşdırılır). Rusiyada qadınlar 60, kişilər isə 65 yaşında pensiyaya çıxırlar. Almaniyada pensiya yaşı 67-dir, lakin burada orta ömür uzunluğu və sosial təminat səviyyəsi daha yüksəkdir.

İqtisadçılar hesab edirlər ki, ölkədə pensiya yaşı real həyat və əmək şəraiti ilə uzlaşdırılmalıdır. Çünki bir çox sahələrdə çalışanlar 60 yaşdan sonra iş qabiliyyətini itirir, lakin sosial təminat hüququnu əldə etmək üçün daha 4-5 il işləməyə məcbur qalır.

Hazırda rəsmi şəkildə pensiya yaşının artırılması müzakirə olunmur. Amma mövcud həddin özü də cəmiyyətdə narazılıq doğurur. Mütəxəssislər hesab edirlər ki, gələcəkdə pensiya sistemi yalnız yaş göstəricisinə deyil, insanın əmək fəaliyyəti müddətinə və sağlamlıq səviyyəsinə əsaslanmalıdır.

İnsanların daha uzun ömür sürməsi sevindirici haldır, lakin bu, onların daha uzun müddət işləməyə məcbur qalması anlamına gəlməməlidir.

Leyla Mirzə Bizimyol.info