Icma.az
close
up
RU
PKK nın özünü buraxması: terrorçulara etibar etmək olarmı? ANALİTİKA

PKK nın özünü buraxması: terrorçulara etibar etmək olarmı? ANALİTİKA

Azertag saytından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

Ankara, 14 may, AZƏRTAC

“Kürdüstan Fəhlə Partiyası” (PKK) terror təşkilatı tarixində ikinci dəfə özünü ləğv etdiyini və silahlı mübarizəyə son qoyduğunu elan edib. Türkiyənin on illərdir mübarizə apardığı qanlı təşkilata etibar etmək olarmı?

Ankara terrorçuların dağılması ilə bağlı xəbərləri alqışlayır, lakin skeptisizm və inamsızlıq da qalmaqdadır.

Separatçı təşkilatın adı ilk dəfə 1973-cü ildə meydana çıxıb. İlk mərhələdə PKK cəmi 21 yaraqlıdan ibarət olub, onlar 1978-ci il noyabrın 27-də Türkiyənin cənub-şərqindəki Diyarbəkir vilayətinin Fis kəndində toplaşıblar.

Terrorçular tərəfindən ilk böyük terror aktı 1984-cü il avqustun 15-də törədilib. Həmin gün silahlılar iki yaşayış məntəqəsinə - Eruh (Siirt vilayəti) və Şemdinliyə (Hakkari vilayəti) qəflətən hücum ediblər.

Türkiyədə antiterror əməliyyatlarının başlaması ilə PKK yaraqlıları tələsik Suriyadan keçərək Livana qaçıblar, cinayətkar təşkilatın lideri Abdullah Öcalan isə Suriyanın paytaxtı Dəməşqdə öz “qərargahını” qurub.

Ötən 47 il ərzində PKK terrorçuları qadın, qoca və uşaqlar da daxil olmaqla 15 minə yaxın Türkiyə vətəndaşını qətlə yetirib.

Ekspertlər terrorçuların qanlı əməllərindən Türkiyə iqtisadiyyatına dəyən zərəri təqribən 2 trilyon dollar məbləğində qiymətləndirir.

Eyni zamanda, hüquq-mühafizə orqanları və Türkiyə Silahlı Qüvvələri bu illər ərzində 46 mindən çox yaraqlını məhv etməyə nail olub.

Terror təşkilatının lideri Abdullah Öcalan 1999-cu ildə Keniyada tutularaq Türkiyəyə aparılıb və orada mühakimə olunduqdan sonra ömürlük həbs cəzasına məhkum edilib.

İmralı adasında 25 ildən artıq həbsdən sonra A.Öcalan bu il fevralın 29-da “PKK-nın qarşıya qoyduğu məqsədlərə nail ola bilməyəcəyini” bəyan edərək qadağan olunmuş təşkilatı özünü ləğv etməyə çağırıb. Buna cavab olaraq, mayın 5-7-də terrorçular “12-ci qurultay” keçirib, bunun ardınca terror təşkilatının özünü buraxdığını və silahlı mübarizəyə son qoyduğunu bəyan ediblər.

Lakin fakt ondan ibarətdir ki, bu, PKK-nın ilk belə bəyanatı deyil.

Türkiyə ordusu və polisinin uğurlu addımları fonunda PKK liderləri dəfələrlə “birtərəfli atəşkəs” (1993, 1995, 1998, 2006, 2009, 2013-cü illərdə) elan edib, sonra yenidən qanlı aksiyalar təşkil olunub.

Əvvəllər də qrup özünü buraxdığını elan etmişdi. Bu, 2002-ci ilin aprelində, “8-ci qurultay”a toplaşan PKK liderləri cinayət təşkilatının fəaliyyətini dayandırdıqlarını elan etdikdən sonra, sadəcə olaraq, onu KADEK adına dəyişdikdə baş vermişdi.

Bundan sonra terrorçuların əsl məqsədi PKK-nın bir sıra ölkələrin terror təşkilatları siyahısına salınması ilə bağlı beynəlxalq təzyiqləri azaltmaq oldu. Lakin tezliklə KADEK terrorçular siyahısına salındı və artıq 2003-cü ildə yaraqlılar qadağan olunmuş təşkilatın adını yenidən “Konqra-Gel” olaraq dəyişdirdilər. Amma gözlənildiyi kimi, bu plan da iflasa uğradı, ona görə də 2005-ci ilin mart ayının sonunda PKK yaraqlıları öz adları altında yenidən hücumlar və terror aktları həyata keçirməyə başladılar.

Türkiyənin bölgədəki qonşu ölkələrində terrorçular müxtəlif adlar - İraqda PÇDK, İranda PJAK, Suriyada PYD işlətməyə başladılar.

Məhz bu səbəbdən də bəzi analitiklər 2002-2005-ci il ssenarisinin təkrarlanmasından ehtiyat edir, terror təşkilatının tərksilah edilməsi ilə bağlı bəyanatlara müəyyən qədər inamsız yanaşırlar.

Eyni zamanda, tam aydındır ki, onilliklər ərzində davam edən qanlı fəaliyyət dövründə terrorçular yerləşdikləri ölkələrin əhalisindən sosial dəstək ala bilməyib, türk ordusu, jandarm və polis qüvvələrinin uğurlu əməliyyatları sayəsində onların sıraları azaldılıb.

Dövlət orqanlarının və strukturlarının terrorçuların özünü ləğv etməsi və tərksilah edilməsi prosesini yaxından izləyəcəyini bəyan edən Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanın bəyanatı diqqətəlayiqdir. “Məqsədimiz terrorçuları qeyd-şərtsiz tərksilah etmək və təşkilatın özünü buraxmasıdır. Yaraqlılar tərəflərə siyasi arenada öz maraqlarını tam şəkildə müdafiə etmək imkanı verməlidir. Heç kim türk və kürd xalqlarının birliyini poza bilməz”, - deyən Türkiyə lideri aydın şəkildə “Terrorsuz Türkiyə” hədəfini açıqlayıb.

Bu arada Türkiyə mediası cinayətkar qrupun tərksilah edilməsi üzrə Yol Xəritəsini açıqlayıb.

Qardaş ölkədəki media mənbələrinin məlumatına görə, terrorçuların silahlarını təhvil verməsi prosesi 3-4 ay çəkəcək. Bu müddət ərzində İraqın Türkiyəyə bitişik şimal bölgələri də daxil olmaqla, 3400-ə yaxın silahlı bölgənin dağlıq ərazilərini tərk edəcək.

Şimali İraqda silahlıların silah daşıyacağı üç və ya dörd nöqtə müəyyən ediləcək. Artıq müvafiq hazırlıq işləri aparılır və qabaqlayıcı tədbirlər görülüb. Bütün prosesi Şimali İraq Kürd Regional İdarəsi və Türkiyə Milli Kəşfiyyat Təşkilatı (MİT) birgə izləyəcək.

Türkiyənin dövlət qurumları PKK arsenalında olan silahların təxmini sayını bilir, ona görə də Ankara silah və sursatın hələ də yaraqlıların əlində nə qədər olduğuna dair təsəvvürə malik olacaq.

Terrorçular, həmçinin mağaralar da daxil olmaqla silah anbarlarının yerlərini açıqlamağa məcbur olacaqlar.

Təxminən 3500 RKK terrorçusundan yüzə yaxını kriminal strukturun liderləri arasında yer alır. Bu iki kateqoriyalı yaraqlılar üçün fərqli yanaşma tətbiq olunacaq. Terror aktlarında iştirak etdiyinə görə axtarışda olmayan yaraqlıların əksəriyyəti Türkiyəyə qayıda biləcək. Türkiyə qanunvericiliyinə onlar üçün iki ildən sonra həyata keçirilməsi planlaşdırılan sosial nəzarət mexanizmi çərçivəsində xüsusi dəyişiklik ediləcək, beləliklə, onların “şərti olaraq” azadlığa buraxılması gözlənilir. Eyni zamanda, PKK terrorçularının liderləri Afrikanın cənubuna və ya bəzi Qərb ölkələrinə gedəcəklər. Şimali İraqda yaşamaq variantı da mümkündür. Eyni zamanda, Ankarada PKK liderlərinin Suriyanın şimalına köçməsi ilə bağlı təkliflər rədd edilib. PKK terror təşkilatının Suriya qanadı olan YPG-yə gəlincə, bu yaraqlılar Suriya Milli Ordusuna birləşdiriləcək.

Suriyada PKK/YPG yaraqlılarına qarşı məhkəmələr Ankara və Dəməşqin birgə səyləri ilə həyata keçiriləcək.

Türkiyə xüsusi xidmət orqanları qanlı strukturun sıralarını tərk edən silahlıların yeni terror təşkilatı yaratmaq təhlükəsini təhlil edərək PKK-nın fəaliyyətini yaxından izləyəcək.

Terror təşkilatının zərərsizləşdirilməsi prosesinin bu ilin oktyabr ayına qədər yekunlaşacağı güman edilir. Payızda “demokratikləşmə” prosesi başlayacaq və bu proses çərçivəsində Türkiyə Konstitusiyasına dəyişiklik edilməsi məsələsinə də baxıla bilər. Eyni zamanda, Türkiyənin təhlükəsizlik strategiyasına yenidən baxılmayacaq. Ölkənin milli təhlükəsizliyinə təhdidlər aradan qaldırılana qədər antiterror əməliyyatları davam edəcək.

Hər halda, sonrakı proseslərdən asılı olmayaraq, PKK-nın özünü ləğv etdiyini elan etməsinin özü də Rəcəb Tayyib Ərdoğanın liderliyində Türkiyənin Ədalət və İnkişaf Partiyasının növbəti mühüm uğurudur.

Məhz Ərdoğanın liderliyi ilə Türkiyə son onilliklərdə bir çox problemi həll edə bildi, o cümlədən terrorla mübarizənin gücləndirilməsi “Terrorsuz Türkiyə” hədəfini yaxınlaşdırdı.

Türkiyənin hazırkı hakimiyyətinin siyasəti, şübhəsiz ki, ölkələrin milli təhlükəsizliyinin qarşısında duran çağırışlara qarşı yeni bir modeldir.

Terror təhlükəsinin tamamilə aradan qaldırılması 2053-cü və 2073-cü illər üçün iddialı hədəfləri müəyyən edən Türkiyənin inkişafı üçün güclü təkan olacaq.

Xatırladaq ki, Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev bazar ertəsi günü PKK terror qrupunun özünü ləğv etməsi ilə əlaqədar Türkiyə xalqını təbrik edib. Dövlət başçısı “X” sosial şəbəkəsindəki hesabında bununla bağlı etdiyi paylaşımda bildirib: “Başda əziz Qardaşım, Türkiyə Respublikasının Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan olmaqla bütün qardaş Türkiyə xalqını PKK terror qruplaşmasının özünü ləğv etmək və silahı yerə qoymaq qərarı münasibətilə ürəkdən təbrik edirəm.

Əziz Qardaşımın bəyan etdiyi “Terrorsuz Türkiyə” hədəfinə çatmaqda vacib mərhələ olan bu hadisə dövlətçilik yolunda ölkədə aparılan qətiyyətli siyasətin nəticəsi, güclü liderliyin və sarsılmaz iradənin, milli birliyin və həmrəyliyin təntənəsidir.

Alınmış qərarın tam icrası istiqamətində Türkiyə dövlətinə və xalqına uğurlar arzulayıram”.

Ramin Abdullayev

AZƏRTAC-ın xüsusi müxbiri

Ankara

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:275
embedMənbə:https://azertag.az
archiveBu xəbər 14 May 2025 16:54 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see292

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see284

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see283

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see268

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see265

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see260

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see259

Həftədə bir məşq fiziki formanı və sağlamlığı yaxşılaşdıra bilərmi?

14 Noyabr 2026 21:54see239

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see230

Məşhur model milyarderə ərə getdi

15 Noyabr 2026 00:26see221

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see212

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see209

Türkiyəli aktyor ev sahibi ilə məhkəməni uddu Kirayə qalmaqalı

14 Noyabr 2026 22:18see209

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see208

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see208

Kayli Cennerin keçmiş işçisi məhkəməyə müraciət etdi Ağır ittihamlar

14 Noyabr 2026 23:23see206

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see203

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see198

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see194

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see183
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri