Püşkatmanın görünməyən tərəfi: futbol və siyasi oyunlar

2026-cı il futbol üzrə dünya çempionatının püşkatma mərasiminə qatılanlar arasında İran nümayəndə heyəti də var idi. Onların komandası ikinci səbətdən çıxarılıb Belçikanın olduğu qrupa düşəndə kameralar gülən iranlıları göstərdi.

Bu üç nəfər - baş məşqçi Əmir Qalenoei, federasiyanın icraçı direktoru Mehdi Harati və beynəlxalq əlaqələr direktoru Omid Camali idi.

Görünürdü ki, onların əhvalı yaxşıdır. Halbuki əvvəl deyirdilər ki, ABŞ-nın tətbiq etdiyi məhdudiyyətlərlə razı deyillər və yalnız tam heyətlə gələcəkləri halda püşkatmada iştirak edəcəklər.

Boykotdan imtina etdilərmi? Rəsmi olaraq - yox, amma yenə də zalda idilər.

Reyting.az-ın “The Athletic”-ə istinadla verdiyi məlumata görə, FIFA prezidenti Canni İnfantino məsələyə müdaxilə edib. Oktyabrda hətta baş məşqçi Qalenoeiyə viza verilməyəcəyi gözlənilsə də, sonda razılıq əldə olunub. Necə - bu açıqlanmır. ESPN-ə danışan İran Futbol Federasiyasının mətbuat katibi Əmir Mehdi Ələvi məşqçinin ABŞ-a səfərini “təmiz formalıq” adlandırıb.

“Tehran Times” isə yazıb ki, Ələvinin özünə də viza verilib, amma o, püşkatmaya qatılmayıb.

Püşkatmadan bir gün əvvəl FIFA bəyanat yayaraq iranlıların tədbiri boykot etmək planından imtina etdiklərini və mərasimə üç nümayəndə göndərməyə razılaşdıqlarını açıqladı. Lakin İran Futbol Federasiyasından Ələvinin bəyanatı istisna olmaqla, başqa şərh verilmədi.

İranın boykot niyyəti ABŞ-nın hərəkətlərinə əks reaksiya idi. Bəs niyə iranlılar Amerikaya buraxılmır?

Yayda prezident Donald Tramp 12 ölkə vətəndaşlarının ABŞ-a girişini qadağan etmişdi. O zaman bu qərar belə əsaslandırılırdı ki, həmin ölkələr “yoxlama və məlumat təhlilində qeyri-effektivdir və ABŞ üçün çox yüksək risk yaradır”. Bu siyahıya İran da daxildir - Əfqanıstan, Myanma, Çad, Konqo, Ekvatorial Qvineya, Eritreya, Liviya, Somali, Sudan, Yəmən və Haiti ilə birlikdə.

İran futbolu üçün də istisna edilmədi: federasiya prezidenti Mehdi Taca bir neçə dəfə viza verilmədi. Həmçinin onun müavini Mehdi Məhəmmədnəbi və təhlükəsizlik əməkdaşı Mehdi Mələkəbadi də viza ala bilmədilər. Tac “Əl Cəzirə”yə müsahibəsində FIFA prezidenti Canni İnfantinodan kömək tələb edirdi: “Bu, siyasi mövqedir. FIFA belə davranışdan çəkinməyi ABŞ-dan tələb etməlidir”.

İnfantinonu dinləməyən ABŞ Dövlət Departamenti “The Athletic”in sorğusuna belə cavab verib: “Biz mümkün olan hər şeyi edirik, lakin Tramp administrasiyası vizaların verilməsi prosesində ABŞ qanunvericiliyinin, milli və ictimai təhlükəsizlik standartlarının qorunması məsələsində tərəddüd etməyəcək. Ümumiyyətlə, konkret işlərlə bağlı açıqlama verməyəcəyik”.

Ağ evin futbol üzrə işçi qrupunun rəhbəri Endryu Culiani qeyd etmişdi:

“Nümayəndə heyətinin bir hissəsinə viza verilib, digər hissəsinə yox. Hər bir qərar milli təhlükəsizliklə bağlıdır”.

Nəticədə iranlılar seçim qarşısında qaldılar: ya mərasimi boykot etməli, ya da vizası olanları göndərməli idilər. Onlar ikinci variantı seçdilər.