Putin Azərbaycanın açdığı qapıdan keçəcəkmi?

Azərbaycanın mülki sərnişin təyyarəsinin vurulması ilə bağlı Azərbaycan və Rusiya arasında kəskin mübahisədən çıxmağa imkan verəcək razılaşma mövcuddur.
Reyting.az xəbər verir ki, bu barədə “Eurasia.net” yazıb.
Təhlildə qeyd olunur:
Çeçenistan Respublikasının Qroznı şəhərinə uçan AZAL təyyarəsinin təsadüfən zenit atəşinə məruz qalması, Qazaxıstanda (Aktau) qəzaya uğraması və göyərtəsində olan 67 nəfərdən 38-nin həlak olmasından sonra Rusiya və Azərbaycan arasında fikir ayrılığı yaranıb. Rusiya rəsmilərinin qəzaya görə məsuliyyəti öz üzərinə götürməkdən və üzr istəməkdən imtina etməsi Bakı və Moskva rəsmiləri arasında strateji tərəfdaşlıq əlaqələrinin pozulması təhlükəsi ilə bağlı bir sıra kəskin deyişmələrə səbəb olub.
Fevralın sonlarında ikitərəfli “buynuzlaşma” tonu nəzərəçarpacaq dərəcədə dəyişib. “Telegram” sosial media kanalında Çeçenistan rəhbəri Ramzan Kadırovun qəzadan sağ çıxan iki təyyarə heyəti üzvünü şücaətə görə medallarla təltif edəcəyini bildirib. O əlavə edib ki, Çeçenistan paytaxtında qəza qurbanlarının xatirə lövhəsi qoyulacaq. “Onların hərəkətləri əsl xidmət və insanpərvərlik nümunəsinə çevrilib”, – deyə Kadırov ekipaj üzvlərini nəzərdə tutaraq yazıb.
Kadırovun şərhləri, görünür, Bakıda əsəbləri sakitləşdirib və barışığa yol açıb. Amma qəzadan dərhal sonra, bir neçə gün boyu Azərbaycan lideri İlham Əliyev Kadırovun zənglərinə cavab verməkdən imtina edirdi.
Azərbaycanın qəzəbi ondan qaynaqlanırdı ki, Kadırov qardaşı oğlunu medalla təltif edib. Həmin gün isə Ukrayna PUA-ları Qroznıya hücum etmişdi. Azərbaycan aviaşirkətinə məxsus təyyarə də o gün vurulmuşdu.
Kadırovun xoşməramlı jestindən sonra Bakıda Çeçenistanla bağlı rəsmi mövqe dərhal yumşalıb.
“Çeçenistan hakimiyyətinin qəzadan sonra müəyyən şəxsləri mükafatlandırmaq qərarı Azərbaycan cəmiyyətində güclü hiddət doğurdu. Bununla belə, araşdırmalar təsdiq edib ki, Azərbaycanda dəqiq məlumat var - Çeçenistan rəhbərliyinin insidentdə heç bir əli və ya məsuliyyəti olmayıb”, - fevralın 27-də “Trend” xəbər agentliyi hökumətdəki mənbəyə istinadla yazıb.
Mənbə, həmçinin “Trend”-ə bildirib ki, təyyarənin vurulmasına birbaşa Rusiya hərbçiləri cavabdehdirlər:
“Azərbaycanda bu məsələ ilə bağlı səslənən mövqe gec də olsa, məqbul hesab olunur.
İqtisadi mülahizələr, çox güman ki, Bakının yumşalma mövqeyinin səbəbidir. Vaşinqtondakı Kennan İnstitutunun eksperti Maksim Trudolyubov institutun saytında dərc etdirdiyi təhlildə yazıb:
“Gərginliklərə baxmayaraq, hər iki tərəfin uzunmüddətli uğursuzluqdan itirəcəyi çox şey var. Rusiya İran və Fars körfəzi ilə əlaqələri üçün mühüm əhəmiyyət kəsb edən nəqliyyat marşrutlarında Azərbaycana güvənir, Bakının geosiyasi praqmatizmi və ortaq strateji maraqları Azərbaycanın artan iddialılığı əsnasında hər iki ölkəni barışığa sövq edəcək”.
Bakının qəzada “çeçen barmağı”nı açıq-aşkar inkar etməsi Putinin Azərbaycan şikayətlərini təmin etmək, yol tapmaq işini asanlaşdırır. Çeçenistan Rusiyanın bəlkə də yeganə guşəsidir ki, orada Putinin sözü qanun deyil; Kadırov sayı on minlərlə ölçülən şəxsi orduya nəzarət edir və Moskvadan geniş səlahiyyət sərbəstliyi alıb.
Bir sözlə, Putin günahı çeçenlərin üzərinə yıxıb, Kadırovu cəzalandırmaq üçün “günah keçiləri” tapmağa məcbur edə bilmədi.
İndi Putinin hərəkət etmək üçün daha çox sərbəstliyi var. Əgər istəsə, o, cəzalandırmaq üçün bir neçə bədbəxt rusiyalı hərbi çağırışçını müəyyən edə və bütün maraqlı tərəflər birgə fəaliyyəti davam etdirə bilərlər.
Amma əsas sual budur: Putin Azərbaycanın onun üzünə açdığı qapıdan keçəcəkmi?
Y. QACAR