Putinin Ukraynaya qarşı hərbi hücumunu kim dayandıra bilər?

Rusiya prezidenti Vladimir Putin, beynəlxalq arenada manipulyasiyaların ustası və amansız bir avtokrat kimi tanınsa da, Ukraynaya qarşı apardığı müharibəni dayandıra biləcək amillər mövcuddur.

Bizimyol.info xəbər verir ki, BBC-nin məlumatına görə, ABŞ-ın keçmiş senatoru Con Makkeyn bir zamanlar Putinin gözlərinə baxaraq, onun keçmiş "KQB" (DTK - Dövlət Təhlükəsizlik Komitəsi) ofseri olduğunu və “K, G və B” hərflərini görəcəyini zarafat etmişdi. Hazırda Putin, ABŞ ilə münasibətlərin yaxşılaşdığını və Ukraynada müharibədə əldə etdiyi uğurları diplomatik üstünlük kimi görür.

Analitiklər bildirirlər ki, Putin Ukraynanın tam olaraq Donbası təslim etməsini, işğal olunmuş ərazilərin beynəlxalq səviyyədə Rusiya ərazisi kimi tanınmasını, Ukrayna Silahlı Qüvvələrinin sayının azaldılmasını və NATO-ya üzvlüyünə son qoyulmasını tələb edir. Bu şərtlərdən imtina etmək üçün heç bir stimulu yoxdur.

İndiki vəziyyətdə bir neçə ssenari mümkündür. Birincisi, ABŞ prezidenti Donald Trump Ukraynanı öz şərtləri ilə, ərazi güzəştləri və təhlükəsizlik təminatları olmadan, atəşkəsə məcbur edə bilər. Trump, tərəflərdən biri müqaviləni qəbul etməsə, Ukraynaya ABŞ-ın vacib kəşfiyyat məlumatlarını təmin etməyi dayandıra bilər.

Başqa bir ehtimal isə müharibənin davam etməsi və Rusiya qoşunlarının yavaş-yavaş irəliləməsi ola bilər.

Trump administrasiyasının yeni təhlükəsizlik strategiyası, Rusiyanın artıq ABŞ üçün "mövcudluq təhdidi" yaratmadığını və Kreml ilə strateji sabitliyi bərpa etməyin vacib olduğunu bildirir. Bəzi analitiklər düşünürlər ki, bu vəziyyətdə Putinin Ukrayna mövzusunda fikrini dəyişə biləcək amillər arasında yalnız qərbdən gələn müdaxilə rol oynaya bilər.

Avropa, gələcəkdəki Rusiya təcavüzünü dayandırmaq üçün Ukraynaya beynəlxalq hərbi yardım göndərmək üzərində işləyir. Bu yanaşma, "Avropa Hava Müdafiə Şəbəkəsi" kimi layihələrin genişləndirilməsini də nəzərdə tutur. Ancaq bəziləri, Avropanın əslində müharibənin uzanmasına hazırlaşmalı olduğunu düşünürlər.

Avropa, Ukraynanın qərb sərhədindəki bölgələrdə hərbi patrul və müdafiə qüvvələrini yerləşdirməyi də müzakirə edir, amma bu, Rusiya ilə qarşıdurma riskinə görə hələ də qəbul edilmir.

Rusiya iqtisadiyyatı müharibədən ciddi təsirlənib. İnflyasiya, yüksək faiz dərəcələri və azalan real gəlirlər iqtisadiyyatda durğunluğa səbəb olub. Bununla yanaşı, Rusiya ətrafında tətbiq olunan sanksiyalar və iqtisadi təzyiqlər, müharibənin maliyyələşdirilməsini çətinləşdirir.

Ukrayna, Avropanın ikinci ən güclü ordusuna sahib olsa da, çox uzun bir cəbhə boyunca müdafiə mövqeyini qorumaqda çətinlik çəkir. Hərbi təchizat çatışmazlığı və yüksək dərəcədə yorulmuş əsgərlər vəziyyəti daha da çətinləşdirir. Buna baxmayaraq, Ukrayna daha uzun mənzilli raketlər istehsal edərək Rusiya ərazilərinə daha ciddi zərbələr endirmək potensialına malikdir.

Müharibənin gedişatında qeyri-müəyyən amil Çindir. Çin Prezidenti Şi Cinpin, Putinlə ən yaxın əlaqələri olan liderlərdən biridir və Pekin, müharibənin davam etməsinin öz maraqlarına zidd olduğunu düşünərsə, Kreml üzərində ciddi təsir göstərə bilər.

Müharibənin bitməsi üçün müxtəlif ssenarilər mövcuddur, lakin hər birinin öz çətinlikləri və potensial nəticələri var. Putinin müharibəni dayandırmağı qəbul etməsi üçün ciddi siyasi və hərbi təzyiqlər lazım olacaq, amma qərb güclərinin birləşmiş hərəkəti münaqişənin gedişatını dəyişə bilər.

Qadir, Bizimyol.info