Qaçış qırmızı qan hüceyrələrini qocaldır ARAŞDIRMA

171 kilometrlik marafon və ultramarafonlarda iştirak etmək qırmızı qan hüceyrələrinin  (oksigen daşıyan qan hüceyrələri) zədələnməsinə və "qocalmasına" səbəb olur.

“Cebheinfo.az” xəbər verir ki, bu, "Blood Red Cells & Iron" (BRCI) jurnalında dərc olunmuş bir araşdırma ilə sübut edilib.

Tədqiqatçılar Monblan Ultratrail və finişdən əvvəl və dərhal sonra müntəzəm marafona qatılan 23 idmançının qan nümunələrini təhlil etdilər. Molekulyar metodlardan istifadə edərək, alimlər plazmada və qırmızı qan hüceyrələrindəki minlərlə zülal, lipid və metabolitləri qiymətləndirdilər.

Məlum oldu ki, uzun qaçışlardan sonra qan hüceyrələri daha az elastik olur.

"Bu vacibdir, çünki qırmızı qan hüceyrələri kiçik kapilyarlardan keçərkən asanlıqla deformasiyaya uğramalıdır. Azaldılmış elastiklik toxumalara oksigen və qida maddələrinin çatdırılmasını poza bilər", - deyə tədqiqatçılar izah etdilər.

Alimlər zədələnmənin iki mexanizmini müəyyən etdilər. Birincisi mexaniki: uzun qaçışlar zamanı hüceyrələr daimi təzyiq dalğalanmaları və artan qan dövranı yükü ilə qarşılaşırlar. İkincisi biokimyəvidir: iltihab və oksidləşdirici stress fonunda molekulyar dəyişikliklər qırmızı qan hüceyrələrində toplanır və onların məhvini sürətləndirir. Bu proseslər 40 kilometrdən sonra aşkar edildi və 171 kilometrlik yarış iştirakçılarında daha çox özünü göstərdi.

Müəlliflər qeyd edirlər ki, bədənin bu cür dəyişiklikləri nə qədər tez kompensasiya etdiyi və onların uzunmüddətli nəticələrə səbəb olub-olmadığı hələ də məlum deyil. Lakin məlumatlar göstərir ki, həddindən artıq, uzunmüddətli məşqlər oksigen daşıma sisteminə təsir edən gizli fizioloji xərclərə səbəb ola bilər.

Xəzər

"Cebheinfo.az"

Problemlərinizi bizə yazın, şahidi olduğunuz hadisələri çəkib göndərin