Qadınlara iş qadağası yoxdur: Bəs niyə qeyribərabərlikdir?

Azərbaycanın əmək bazarında ciddi qeyri-bərabərlik mövcuddur.

Bu barədə Dünya Bankının Azərbaycana Çevik Texniki Yardım Aləti (AZTAF) çərçivəsində hazırladığı "Azərbaycanda qadınların məşğulluğu qarşısındakı maneələrin aradan qaldırılması" adlı hesabatda bildirilir.

Sənədə əsasən, qadınların 62 %-i, kişilərin isə 75 %-i işçi qüvvəsi kimi çıxış edir, qadınların 58 %-i, kişilərin isə 71 %-i məşğul əhali hesab edilir.

"Ən kəskin gender fərqi müəyyən sektor və peşələr üzrə müşahidə edilir: qadınlar qeyri-mütənasib olaraq daha az maaş alan sektorlarda və peşələrdə cəmləşiblər. Məsələn, qadınlar təhsil, səhiyyə, sosial iş və digər xidmət sahələrində çalışanların böyük hissəsini təşkil edir ki, bu da bir çox hallarda nisbətən aşağı əməkhaqqı ilə nəticələnir", - deyə hesabatda qeyd olunub.

Bəs əmək bazarında ciddi qeyri-bərabərliyə  əsas səbəb nədir?

Məsələ ilə bağlı iqtisadçı-ekspert Razi Abbasbəyli “Cebheinfo.az”-a açıqlamasında deyib ki, ölkəmizdə çalışan işçilər arasında gender bərəbərliyi müəyyən qədər pozulub: 

“Buna əsas səbəb mental dəyərlərin, həmçinin mövcud qanunvericiliyin qadınların bir sıra işdə çalışmasını əngəlləməsidir. Əlbəttə, qadınların əmək hüquqları Konstitusiya və Əmək Məcəlləsi ilə qorunur. Konstitusiya gender əsaslı ayrı-seçkiliyi açıq şəkildə qadağan edir, kişilər və qadınlar üçün bərabər hüquq və azadlıqları təsdiq edir, heç bir ayrı-seçkilik olmadan əməyinin qarşılığını almaq hüququnu vurğulayır. Lakin bəzi sahələr var ki, orada qadınların çalışmasını qadağan edir. Xüsusən də ağır sənaye sektorunda qadağalar mövcüddur”. 

Ekspert bildirib ki, 2022-ci ildə Azərbaycan hökuməti bir sıra əsas sənaye sahələrində qadınların müəyyən vəzifələrdə
 işləməsinə qoyulan məhdudiyyətləri ləğv edib:

“Əvvəllər Əmək Məcəlləsinin 241-ci maddəsi və Nazirlər Kabinetinin 170 nömrəli qərarı ilə qadınların kənd təsərrüfatı, tikinti, nəqliyyat, energetika, istehsalat kimi sektorlar üzrə 674 peşədə işləməsini qadağan idi. Belə ki, qadınların yük vaqonlarında konduktor, qatar mühəndisi, 14-dən çox oturacaq yeri olan avtobusların sürücüsü, o cümlədən asfalt çəkmə, dülgərlik və energetika sahəsində müəyyən vəzifələrdə işləməsi qadağan olunurdu.

Lakin hazırda qadınlar adıçəkilən bu sahələrdə çalışa bilərlər ”.

O vurğulayıb ki, güc strukturlarında qadın işçilərin sayı artmaqdadır:

“Ölkəmizin əsas güc sturukturlarından olan hərbi və polis sahəsində qadın işçilərin sayı artmaqdadır. Belə ki, son zamanlar Silahlı Qüvvələrimizdə qadınların iştraki artıb. Həmçinin Daxili İşlər Nazirliyinə qadın işçilərin qəbulu artır. Bu, əlbəttə təqdirəlayıq haldır. İrəlidə bu tendensiyanın davam edəcəyi gözlənilir”.

Həmsöhbətimiz qeyd edib ki, qadınlar daha çox yaşa görə pensiya alırlar:

“Ölkəmizdə qadınlar pensiya təminatında ən minimal pensiya almaqda çoxluq təşkil edir. Buna səbəb işçi qüvvəsi olaraq çalışan qadınların daha aşağı məvacib alması, həmçinin evdar qadınların çoxluqda olmasıdır. Lakin Sovet dönəmində kolxoz, sovxozlarda və digər sahələrdə qadınlar çoxluq təşkil edirdi. Təxminən 80 faizdən çox qadın işçi qüvvəsi  çalışırdı. Lakin Sovet dönəmindən sonra bu sahədə çoküş yaşandı, buna görə işsizlərin sayı artdı. Nəticədə belə mənzərə ilə qarşılaşdıq. Amma irəlidə bu tendensiyada dəyişiklik gözlənilir”.

Həsən Məmmədov
“Cebheinfo.az”

Bizi Telegramda izləyin

Problemlərinizi bizə yazın, şahidi olduğunuz hadisələri çəkib göndərin