Icma.az
close
up
RU
Qafqazdan digər dünyaya açılan qapı: Ən dərin mağara və onun unikal ekosistemi

Qafqazdan digər dünyaya açılan qapı: Ən dərin mağara və onun unikal ekosistemi

Icma.az, Qaynarinfo portalından verilən məlumatlara əsaslanaraq xəbər verir.

Qərbi Qafqazın Arabika massivində gizlənmiş Veryovkina mağarası dünyanın ən dərin mağaralarından biri hesab olunur. Hazırlıqsız insanlar üçün buraya enmək ölümcül risk daşıyır və sağ qalmaq şansı demək olar ki, yoxdur.

Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə Ratqers Universitetinin təkamül biologiyası üzrə mütəxəssisi Skott Trevers "Forbes" nəşrindəki məqaləsində danışıb.

Ən dərin nöqtəyə enmək onilliklər çəkib

Veryovkina mağarasının maksimal dərinliyi 2212 metrdir. Bu həddə çatmaq üçün təxminən 30 ekspedisiya və onilliklər tələb olunub.

Treversin bildirdiyinə görə, mağara ilk dəfə 1968-ci ildə rusiyalı speleoloqlar tərəfindən kəşf edilib. Lakin uzun müddət yetərincə araşdırılmayıb. Yalnız 2000-ci illərdə "Perovo-Speleo" komandası mağara üzərində yenidən işə başlayıb və onun əsl dərinliyini kəşf edib.

Trevers vurğulayıb ki, Veryovkina mağarasına enmək son dərəcə çətin sınaqdır. Burada dik şaxtalar, dərin uçurumlar və klaustrofobik dar keçidlər labirint yaradır. Hər bir yeni hissə yaxşıca öyrənilmədən eniş mümkün deyil.

Mağarada sağ qalmaq mümkün deyil

Mağaranın təhlükəsi hər ekspedisiyada özünü göstərir. Təəssüf ki, bura enən hər kəs geri qayıda bilməyib.

2018 və 2021-ci illərdə mağarada iki rus speleoloqunun cəsədləri tapılıb. Onlardan biri güclü sel nəticəsində, digəri isə hipotermiyadan (bədənin həddindən artıq soyuması) həyatını itirib.

2018-ci ilin sentyabrında isə "Perovo-Speleo" komandası, o cümlədən "National Geographic" fotoqrafı Robbi Şoun, mağaranın qəfil sel basması nəticəsində ölümdən çətinliklə xilas ola bilib.

Tamamilə qaranlıqda yaşayan qeyri-adi canlılar

Veryovkina mağarasını unikal edən təkcə onun dərinliyi deyil. Burada tam qaranlığa və ekstremal soyuğa uyğunlaşmış nadir canlılar yaşayır.

Ən qəribə mağara sakinləri

Plutomurus ortobalaganensis – gözləri olmayan və uzun bığcıqları olan bir həşərat. İlk dəfə 1980 metr dərinlikdə, qonşu Krubera mağarasında tapılıb. O, mikroskopik göbələklərlə qidalanır.

Xiphocaridinella demidovi – bitkilərin olmadığı mühitdə yaşaya bilən mağara kreveti. Suyun gətirdiyi üzvi materiallarla qidalanır.

Duvalius abyssimus – görmə qabiliyyətini və piqmentasiyanı itirmiş böcək. Yalnız toxunma və iy bilmə hissi ilə hərəkət edir.

Heterocaucaseuma deprofundum – dünyada ən dərin mağarada yaşayan qırxayaq növü.

Trevers qeyd edib ki, bu canlılar demək olar tamamilə səthdən təcrid olunmuş bir ekosistemdə yaşayır. Alimlər düşünür ki, bu ekosistemin öyrənilməsi, Mars və Yupiterin buzla örtülü peyklərində həyat ehtimalına dair ipucları verə bilər.

Veryovkina mağarası təkcə yerin ən sirli yerlərindən biri deyil, həm də Yer kürəsindən kənarda həyatın necə ola biləcəyini başa düşmək üçün bir açardır.

Qeyd edək ki, Veryovkin Gürcüstanın şimal-qərbində, Qərbi Qafqazın Qaqra silsiləsindəki mağaradır. Mağara Abxaziyanın Arabika yayalasında yerləşir. Mağarının öyrənilən hissəsinin dərinliyi 2017-ci ildə toponomik çəkilişlər nəticəsində müəyyənləşdirilib - 2204 metr. Bu göstərici ilə o Krubera mağarasını 7 metr üstələyib. Rekord göstərici sifon keçidləri nəzərə almadan qeydə alınlb. 2018-ci ilin martında həyata keçirilən ekspedisiyada Sonuncu Nemo dayanacağı sifon gölünün dərinliyi də ölçülmüş və ümumi dərinliyə 8 metr əlavə olunub - 2212 metr. Mağaraya olan yeganə giriş 3X4 ölçüsündə olub Krepost dağı ilə Zont dağı arasında olan aşırımda yerləşir. Giriş quyusunun dərinliyi 32 metrdir.

Aydın

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:130
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 24 Fevral 2025 16:29 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see349

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see289

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see287

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see286

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see278

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see271

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see264

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see262

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see259

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see248

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see244

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see244

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see242

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see242

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see240

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see230

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see229

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see224

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see218

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see215
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri