Icma.az
close
up
RU
Menu

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

Qafqazdan digər dünyaya açılan qapı: Ən dərin mağara və onun unikal ekosistemi

Qafqazdan digər dünyaya açılan qapı: Ən dərin mağara və onun unikal ekosistemi

Icma.az, Qaynarinfo portalından verilən məlumatlara əsaslanaraq xəbər verir.

Qərbi Qafqazın Arabika massivində gizlənmiş Veryovkina mağarası dünyanın ən dərin mağaralarından biri hesab olunur. Hazırlıqsız insanlar üçün buraya enmək ölümcül risk daşıyır və sağ qalmaq şansı demək olar ki, yoxdur.

Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə Ratqers Universitetinin təkamül biologiyası üzrə mütəxəssisi Skott Trevers "Forbes" nəşrindəki məqaləsində danışıb.

Ən dərin nöqtəyə enmək onilliklər çəkib

Veryovkina mağarasının maksimal dərinliyi 2212 metrdir. Bu həddə çatmaq üçün təxminən 30 ekspedisiya və onilliklər tələb olunub.

Treversin bildirdiyinə görə, mağara ilk dəfə 1968-ci ildə rusiyalı speleoloqlar tərəfindən kəşf edilib. Lakin uzun müddət yetərincə araşdırılmayıb. Yalnız 2000-ci illərdə "Perovo-Speleo" komandası mağara üzərində yenidən işə başlayıb və onun əsl dərinliyini kəşf edib.

Trevers vurğulayıb ki, Veryovkina mağarasına enmək son dərəcə çətin sınaqdır. Burada dik şaxtalar, dərin uçurumlar və klaustrofobik dar keçidlər labirint yaradır. Hər bir yeni hissə yaxşıca öyrənilmədən eniş mümkün deyil.

Mağarada sağ qalmaq mümkün deyil

Mağaranın təhlükəsi hər ekspedisiyada özünü göstərir. Təəssüf ki, bura enən hər kəs geri qayıda bilməyib.

2018 və 2021-ci illərdə mağarada iki rus speleoloqunun cəsədləri tapılıb. Onlardan biri güclü sel nəticəsində, digəri isə hipotermiyadan (bədənin həddindən artıq soyuması) həyatını itirib.

2018-ci ilin sentyabrında isə "Perovo-Speleo" komandası, o cümlədən "National Geographic" fotoqrafı Robbi Şoun, mağaranın qəfil sel basması nəticəsində ölümdən çətinliklə xilas ola bilib.

Tamamilə qaranlıqda yaşayan qeyri-adi canlılar

Veryovkina mağarasını unikal edən təkcə onun dərinliyi deyil. Burada tam qaranlığa və ekstremal soyuğa uyğunlaşmış nadir canlılar yaşayır.

Ən qəribə mağara sakinləri

Plutomurus ortobalaganensis – gözləri olmayan və uzun bığcıqları olan bir həşərat. İlk dəfə 1980 metr dərinlikdə, qonşu Krubera mağarasında tapılıb. O, mikroskopik göbələklərlə qidalanır.

Xiphocaridinella demidovi – bitkilərin olmadığı mühitdə yaşaya bilən mağara kreveti. Suyun gətirdiyi üzvi materiallarla qidalanır.

Duvalius abyssimus – görmə qabiliyyətini və piqmentasiyanı itirmiş böcək. Yalnız toxunma və iy bilmə hissi ilə hərəkət edir.

Heterocaucaseuma deprofundum – dünyada ən dərin mağarada yaşayan qırxayaq növü.

Trevers qeyd edib ki, bu canlılar demək olar tamamilə səthdən təcrid olunmuş bir ekosistemdə yaşayır. Alimlər düşünür ki, bu ekosistemin öyrənilməsi, Mars və Yupiterin buzla örtülü peyklərində həyat ehtimalına dair ipucları verə bilər.

Veryovkina mağarası təkcə yerin ən sirli yerlərindən biri deyil, həm də Yer kürəsindən kənarda həyatın necə ola biləcəyini başa düşmək üçün bir açardır.

Qeyd edək ki, Veryovkin Gürcüstanın şimal-qərbində, Qərbi Qafqazın Qaqra silsiləsindəki mağaradır. Mağara Abxaziyanın Arabika yayalasında yerləşir. Mağarının öyrənilən hissəsinin dərinliyi 2017-ci ildə toponomik çəkilişlər nəticəsində müəyyənləşdirilib - 2204 metr. Bu göstərici ilə o Krubera mağarasını 7 metr üstələyib. Rekord göstərici sifon keçidləri nəzərə almadan qeydə alınlb. 2018-ci ilin martında həyata keçirilən ekspedisiyada Sonuncu Nemo dayanacağı sifon gölünün dərinliyi də ölçülmüş və ümumi dərinliyə 8 metr əlavə olunub - 2212 metr. Mağaraya olan yeganə giriş 3X4 ölçüsündə olub Krepost dağı ilə Zont dağı arasında olan aşırımda yerləşir. Giriş quyusunun dərinliyi 32 metrdir.

Aydın

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:126
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 24 Fevral 2025 16:29 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see322

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see319

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see300

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see295

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see277

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see271

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see271

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see265

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see253

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see250

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see243

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see234

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see228

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

19 Noyabr 2026 13:48see222

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see222

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see212

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see203

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see200

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see200

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see199
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri