Qarabağın dirçəlişində Özbəkistanın qardaş dəstəyi ŞƏRH

Azərbaycanın işğaldan azad edilmiş ərazilərində bu gün genişmiqyaslı bərpa və quruculuq işləri həyata keçirilir. Qarabağ və Şərqi Zəngəzurun yenidən qurulması yalnız ölkəmizin sosial-iqtisadi inkişaf gündəliyinin deyil, həm də Azərbaycanın dost və qardaş dövlətlərlə münasibətlərinin mühüm istiqamətlərindən birini təşkil edir. Bu prosesdə Özbəkistanın göstərdiyi qardaş dəstəyi xüsusi yer tutur. Prezident İlham Əliyevin avqustun 23-də Özbəkistana dövlət səfəri zamanı verdiyi bəyanatda da bu dəstəyə xüsusi diqqət ayrılması təsadüfi deyil.
Azərbaycan dövlətinin başçısı Daşkənddə mətbuata bəyanatında Prezident Şavkat Mirziyoyevin Qarabağa investisiyaların cəlb olunmasında müstəsna rolunu xüsusi qeyd edib. Prezident İlham Əliyev vurğulayıb ki, azad edilmiş ərazilərə ilk yardım məhz Özbəkistandan gəlib. Füzulidə Mirzə Uluqbəy adına 960 şagird yerlik məktəbin tikintisi və Xankəndidə tikiş fabrikinə investisiyalar bu qardaş dəstəyinin ən mühüm nümunələrindəndir.
Bu dəstəyin əhəmiyyətini yalnız ayrı-ayrı layihələrin miqyası ilə ölçmək düzgün olmazdı. Çünki söhbət Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü bərpa etdiyi tarixi mərhələdə qardaş ölkənin göstərdiyi siyasi və mənəvi həmrəyliyin konkret əməli addımlarla müşayiət olunmasından gedir. Özbəkistanın Qarabağın bərpasında ilk xarici dəstək göstərən ölkələrdən biri deyil, Prezident İlham Əliyevin ifadə etdiyi kimi, ilk yardım edən ölkə olması Azərbaycan xalqında xüsusi minnətdarlıq hissi yaradıb.
Füzuli şəhərində inşa edilən Mirzə Uluqbəy adına məktəb bu baxımdan xüsusi rəmzi məna daşıyır. Məktəbin yaradılması Qarabağın bərpasının yalnız yolların, yaşayış binalarının və infrastrukturun qurulmasından ibarət olmadığını nümayiş etdirir. Burada əsas məqsədlərdən biri doğma torpaqlarına qayıdan insanların, xüsusilə uşaqların normal və təhlükəsiz həyat şəraitinin təmin edilməsidir. Təhsil ocağının fəaliyyətə başlaması Qarabağda həyatın bərpasının ən mühüm göstəricilərindən biri kimi qiymətləndirilə bilər.
Prezident İlham Əliyev daha əvvəl də Özbəkistanın bu istiqamətdəki rolunu xüsusi vurğulayıb. Dövlətimizin başçısının sözlərinə görə, Qarabağın bərpasında Azərbaycana ilk yardım edən məhz Özbəkistan Prezidenti Şavkat Mirziyoyev olub. Füzulidə Mirzə Uluqbəy adına məktəbin inşası bu qardaşlıq təşəbbüsünün ilk konkret nümunəsi kimi tarixə düşüb. Prezident İlham Əliyev həmin məktəbin açılışının Prezident Şavkat Mirziyoyevlə birlikdə qeyd edildiyini də bildirib.
Özbəkistanın Qarabağdakı dəstəyi bununla məhdudlaşmayıb. Xankəndi şəhərində tikiş fabrikinin yaradılması qardaş ölkənin bərpa prosesinə verdiyi töhfənin iqtisadi və sosial mahiyyətini daha aydın göstərir. Prezident İlham Əliyevin qeyd etdiyi kimi, bu müəssisə Qarabağda yaradılan ilk böyük sənaye müəssisəsi olmaqla yanaşı, Özbəkistan sərmayəsi hesabına fəaliyyətə başlayıb.
Xankəndidə tikiş fabrikinin əhəmiyyəti xüsusilə onun yaratdığı məşğulluq imkanları ilə bağlıdır. Prezident İlham Əliyev Ali Dövlətlərarası Şuranın üçüncü iclasında bildirib ki, Özbəkistan tərəfindən həyata keçirilən bu investisiya layihəsi nəticəsində 200-dən çox iş yerinin yaradılması nəzərdə tutulur. Dövlətimizin başçısı xüsusilə Qarabağ regionunda, o cümlədən qadınlar üçün iş yerlərinin yaradılmasının böyük əhəmiyyət daşıdığını vurğulayıb.
Bu fakt göstərir ki, Özbəkistanın Qarabağa dəstəyi həm humanitar, həm də iqtisadi məzmun daşıyır. Füzulidə məktəb tikintisi gələcək nəsillərin təhsilinə, Xankəndidə sənaye müəssisəsinin yaradılması isə insanların məşğulluğuna və iqtisadi fəallığına xidmət edir. Beləliklə, qardaş ölkənin dəstəyi Qarabağın dirçəlişinin müxtəlif istiqamətlərini əhatə edir.
Qarabağın bərpasına verilən bu töhfələr Azərbaycan–Özbəkistan münasibətlərinin fərqləndirici xüsusiyyətlərindən birini də üzə çıxarır. İki ölkə arasında münasibətlər yalnız siyasi və iqtisadi maraqlara əsaslanmır. Prezident İlham Əliyevin bəyanatında vurğuladığı kimi, bu münasibətlərin həm mənəvi, həm də maddi təməli var. Məhz bu iki amilin vəhdəti Azərbaycan–Özbəkistan tərəfdaşlığını xüsusi və dayanıqlı edir.
Özbəkistanın Qarabağdakı fəaliyyəti eyni zamanda Azərbaycan xalqının qardaş ölkəyə olan etimadını və rəğbətini daha da möhkəmləndirir. İşğaldan azad olunmuş ərazilərin bərpası Azərbaycanın milli iradəsinin və dövlət gücünün ifadəsi olmaqla yanaşı, dost və qardaş ölkələrin həmrəyliyinin də mühüm nümunəsinə çevrilib. Qarabağda müxtəlif qardaş dövlətlərin həyata keçirdiyi layihələr bu həmrəyliyin geniş miqyasını göstərir. Lakin Özbəkistanın ilk dəstək göstərən ölkə olması bu münasibətlərə xüsusi məna verir.
Prezident İlham Əliyev bu məsələni dövlət səfəri zamanı da xüsusi minnətdarlıqla ifadə edib. Dövlətimizin başçısının sözlərinə görə, Özbəkistan və Prezident Şavkat Mirziyoyev azad edilmiş ərazilərə praktiki yardım göstərən ilk ölkə və ilk Prezident olub. Füzulidəki məktəbin artıq şagirdləri qəbul etməsi və Xankəndidə tikiş fabrikinin yaradılması göstərir ki, bu yardım ilkin siyasi dəstəkdən konkret və uzunmüddətli layihələr mərhələsinə keçib.
Bu layihələrin digər mühüm xüsusiyyəti onların gələcəyə hesablanmasıdır. Qarabağın bərpası uzunmüddətli və kompleks prosesdir. Burada yaşayış məntəqələrinin salınması ilə yanaşı, məktəblərin, səhiyyə və sosial obyektlərin, istehsal müəssisələrinin yaradılması, yeni iş yerlərinin açılması və insanların davamlı məskunlaşmasının təmin edilməsi əsas prioritetlər sırasındadır. Özbəkistanın həyata keçirdiyi layihələr də məhz bu kompleks yanaşmanın müxtəlif istiqamətlərinə töhfə verir.
Azərbaycan–Özbəkistan münasibətlərinin yüksək səviyyəsi bu əməkdaşlığın gələcəkdə Qarabağda yeni layihələrlə davam etdirilməsi üçün də əlverişli zəmin yaradır. Prezident İlham Əliyev bəyanatında həm Qarabağ bölgəsində, həm də Azərbaycanın digər bölgələrində əlavə qarşılıqlı fəaliyyət planlarının mövcud olduğunu bildirib. Bu, əməkdaşlığın artıq ayrı-ayrı layihələrdən daha geniş fəaliyyət gündəliyinə çevrildiyini göstərir.
Qarabağın dirçəlişində Özbəkistanın iştirakı iki xalq arasındakı tarixi və mədəni yaxınlığın müasir dövrdə necə real məzmuna çevrildiyini də göstərir. Azərbaycan və Özbəkistan xalqlarını ortaq tarixi köklər, dil və mədəniyyət yaxınlığı, qarşılıqlı hörmət və mənəvi bağlılıq birləşdirir. Bu münasibətlər siyasi liderlərin iradəsi ilə daha da möhkəmlənərək konkret dövlətlərarası layihələrə çevrilir.
Avqustun 23-də keçirilən dövlət səfəri bu reallığı bir daha nümayiş etdirdi. Səfər zamanı Azərbaycan–Özbəkistan münasibətlərinin bütün istiqamətləri üzrə yeni razılaşmalar əldə edildi, konkret layihələr nəzərdən keçirildi və gələcək fəaliyyət üçün yeni hədəflər müəyyənləşdirildi. Bu kontekstdə Qarabağın bərpasına Özbəkistanın verdiyi dəstək iki ölkə arasında münasibətlərin yalnız bu gününü deyil, gələcək perspektivini də əks etdirir.
Bu gün Füzulidə Mirzə Uluqbəy adına məktəb, Xankəndidə tikiş fabriki kimi layihələr yalnız ayrı-ayrı obyektlər deyil. Onlar Azərbaycan–Özbəkistan qardaşlığının real həyatda görünən nümunələridir. Birində Qarabağ uşaqlarının gələcəyinə, digərində isə regionun iqtisadi dirçəlişinə və insanların məşğulluğuna töhfə verilir.
Beləliklə, Özbəkistanın Qarabağın bərpasında iştirakı Azərbaycan–Özbəkistan münasibətlərinin mənəvi dərinliyini və praktik gücünü nümayiş etdirir. Prezident İlham Əliyevin dövlət səfəri zamanı verdiyi mesajlar və səfər çərçivəsində aparılan müzakirələr göstərir ki, bu qardaşlıq münasibətləri konkret layihələrlə möhkəmlənməkdə davam edir. Qarabağın yenidən qurulması prosesində Özbəkistanın verdiyi dəstək isə tarixə iki qardaş xalqın həmrəyliyinin parlaq nümunələrindən biri kimi yazılır.

Gülrux Nağıyeva,
YAP Neftçala rayon təşkilatı ərazi partiya təşkilatının sədr müavini
Neftçala rayon Heydər Əliyev Mərkəzinin baş fond mühafizi