Qaraciyər xərçənginin əsas səbəbləri

Böyük bir analiz nəticəsində qaraciyər xərçənginin əksəriyyətinin qarşısının alınması viral hepatitlərin, alkoqoldan sui-istifadənin və metabolik ilə əlaqəli qaraciyər yağlanmasının (MASLD) yayılmasının qarşısını almaq olar.

Lent.az-ın xarici mediaya istinadən məlumatına görə, qaraciyər xərçəngi bu gün xərçəngin ən ölümcül formalarından biridir: ölümün üçüncü səbəbi və dünyada ən çox görülən altıncı xərçəngdir.

Yoluxma xüsusilə Çində yüksəkdir və bütün halların 40 faizindən çoxunu təşkil edir. Təhlillər göstərib ki, 2050-ci ilə qədər yeni yoluxma hallarının sayı iki dəfə artacaq, 870 mindən 1,52 milyona, ölüm halları isə 760 mindən 1,37 milyona yüksələcək.

Lakin tədqiqatçılar deyirlər ki, bu halların təxminən 60 faizi idarə olunan risk faktorları ilə bağlıdır. Bunlara hepatit B və C virusları, spirtli içkilər və MASLD daxildir. Və piylənmə ilə bağlı MASLD bütün dünyada, xüsusən də ABŞ, Avropa və Asiyada qaraciyər xərçənginin ən sürətlə böyüyən səbəbinə çevrilir.

Müəlliflər xəstəliyə qarşı mübarizə üçün bir sıra strategiyalar təklif edirlər: hepatit B-yə qarşı peyvəndin genişləndirilməsi, hepatit və qaraciyərin zədələnməsi üçün skrininq, spirtli içkilərin reklamına məhdudiyyətlər, alkoqolun minimum qiymətləri və sağlam həyat tərzi kampaniyaları. Sadəcə olaraq, xəstəliyə yoluxma hallarını hər il 2-5 faiz azaltmaqla 17 milyona qədər yoluxmanın qarşısını almaq və 15 milyona qədər insanın həyatını xilas etmək olar. 

Alimlər vurğulayırlar ki, qaraciyər xərçənginin müalicəsinin mürəkkəbliyinə baxmayaraq, xəstəliyin qarşısının alınmasına diqqət yetirsək, onu əhəmiyyətli dərəcədə azaltmaq olar.