Qarın piyləri beyini qocalda bilər

Qarın nahiyəsində toplanan dərin yağdan – visseral piydən xilas olmaq beynin qocalmasının yavaşlaması, yaddaşın yaxşılaşması və uzun müddət ərzində daha böyük beyin həcmi ilə əlaqələndirilir. Araşdırmanın nəticələrinə görə, burada əsas məsələ ümumi çəkinin nə qədər azalması deyil, məhz daxili yağın itirilməsidir.

Tədqiqat İsraildəki Ben-Qurion Universitetinin alimləri tərəfindən aparılıb və nəticələri Nature Communications jurnalında dərc olunub.

Alimlər 5-16 il ərzində iştirakçıları izləyib

Tədqiqatçılar arıqlama proqramında iştirak edən insanların vəziyyətini 5 ildən 16 ilə qədər izləyiblər. Onlar piy toxumasında baş verən dəyişiklikləri MRT müayinələrinin nəticələri və koqnitiv testlərlə müqayisə ediblər.

Təhlilə yüzlərlə insan daxil edilib. İştirakçıların əksəriyyəti təxminən 60 yaşlarında kişilər olub.

Nəticələr göstərib ki, insanın visseral piyinin miqdarı nə qədər çox olubsa, koqnitiv testlərdə nəticələri də bir o qədər zəif olub. Bu əlaqə bədən kütləsi indeksindən asılı olmayıb.

Əsas məsələ ümumi çəki deyil, qarın nahiyəsindəki yağdır

Tədqiqatın diqqətçəkən nəticələrindən biri məhz budur. Çəki itirmək özü-özlüyündə beynin vəziyyətinin əsas göstəricisi olmayıb.

Əvəzində visseral piyin əhəmiyyətli dərəcədə azalması uzunmüddətli müşahidə zamanı daha böyük beyin həcmi ilə əlaqəli olub. Buraya yaddaş üçün mühüm əhəmiyyət daşıyan hipokamp da daxil olmaqla boz maddənin daha böyük həcmi daxildir.

Başqa sözlə, tərəzidəki rəqəmin azalmasından daha çox, bədəndə yağın harada toplandığı və hansı növ yağın azaldığı əhəmiyyətli ola bilər.

Qan şəkəri mühüm rol oynaya bilər

Alimlər həmçinin visseral piylə beyin dəyişiklikləri arasındakı əlaqənin mümkün mexanizmini araşdırıblar.

Maraqlıdır ki, əsas vasitəçi xolesterinin səviyyəsi və ya iltihab göstəriciləri deyil, qan şəkərinin nəzarətdə saxlanılması olub. Xüsusilə acqarına qlükoza göstəricilərindəki dəyişikliklər beyindəki dəyişikliklərlə əlaqələndirilib.

Bu nəticə visseral piyin beyinə təsirinin əsas mexanizmlərindən birinin qlükoza mübadiləsinin pozulması ola biləcəyi fikrini dəstəkləyir.

Visseral piy niyə təhlükəlidir?

Daxili orqanların ətrafında toplanan visseral piy uzun müddətdir dərialtı piydən daha riskli hesab olunur. O, xroniki iltihab prosesləri, 2-ci tip diabet və ürək-damar xəstəlikləri ilə əlaqələndirilir.

Yeni araşdırmanın nəticələri isə bu siyahıya beyin sağlamlığını da əlavə edən sübutları gücləndirir.

Praktik baxımdan nəticə belədir: yaş artdıqca beyin sağlamlığını qorumaq üçün məqsəd yalnız tərəzidə daha az rəqəm görmək olmamalıdır. Düzgün qidalanma və müntəzəm fiziki aktivlik vasitəsilə qarın nahiyəsində toplanan visseral piyin azaldılması da mühüm hədəfdir.

Bununla belə, tədqiqat müşahidə xarakterlidir və visseral piyin azalmasının birbaşa beyin həcmini artırdığını sübut etmir. Nəticələri təsdiqləmək üçün daha geniş və müxtəlif qruplar üzərində əlavə araşdırmalara ehtiyac var.

AzPost.az