Qatilin kimliyi bilinmədi, müəllif əlyazmanı yandırdı... Yarımçıq qalmış ən maraqlı əsərlər

Kulis.az dünyanın ən maraqlı yarımçıq qalmış əsərləri haqqında materialları təqdim edir.

“Qəsr” – Frans Kafka

Kafka bu romanı 1922-ci ildə yazmağa başlayıb və heç vaxt tamamlamayıb.

Əsərin qəhrəmanı K. adlı şəxs əlçatmaz bir hakimiyyət mərkəzi olan “Qəsr”ə daxil olmağa çalışır, lakin daim qeyri-müəyyən qaydalar, anlaşılmaz məmurlar və absurd prosedurlarla üzləşir.

Roman qəfil dayanır; nə K.-nın günahı, nə də taleyi açıqlanır.
Maraqlı fakt: Kafka dostu Maks Broda əsərin sonunda K.-nın ölüm ərəfəsində “qismən qəbul edildiyi”ni demişdi, lakin bu sonluq mətnə daxil deyil. Bu qeyri-müəyyənlik romanın fəlsəfi gücünü artırır.

“Amerika” (“ Der Verschollene”) – Frans Kafka

Kafka digər yarımçıq qalmış əsəri “Amerika”nı gənclik illərində yazıb və özü tərəfindən heç vaxt “tam roman” hesab etməyib.

ABŞ-ı heç görmədiyi halda, Kafka Amerikanı sürreal, mexaniki və qeyri-insani bir məkan kimi təsvir edir.

Baş qəhrəman Karl Rossmann cəmiyyətdə yer tapa bilmir və roman onun taleyi həll olunmadan bitir.
Maraqlı fakt: Kafka bu əsəri oxuyanda dostlarına gülürdü – özü belə onun “qəsdən real olmadığını” deyirdi.

“Edvin Drudun sirri” – Çarlz Dikkens

Dikkens bu roman üzərində işləyərkən qəfil vəfat etdi (1870).

Əsər klassik detektiv struktura malik idi və oxucular qatilin kimliyini öyrənə bilmədi.

Sonrakı 150 ildə yüzlərlə “alternativ sonluq” yazıldı.
Maraqlı fakt: Dikkens qatilin kimliyini yalnız bir neçə yaxın dostuna demişdi, lakin bu məlumat yazılı şəkildə saxlanılmayıb. Bu da romanı ədəbiyyat tarixinin ən böyük açıq sirrinə çevirib.

“Sanditon” – Ceyn Ostin

Ceyn Ostinin son romanı olan “Sanditon” cəmi 11 fəsildən ibarətdir və yarımçıq qalıb.

Əsər sürətlə inkişaf edən kurort şəhərlərinin kommersiyalaşmasını ironik dillə tənqid edirdi.
Maraqlı fakt: Bu roman Ostinin ən “modern” və sosial cəhətdən tənqidi mətnlərindən biri sayılır; bəzi tədqiqatçılar hesab edir ki, Ostin yaşasaydı, yaradıcılığında yeni mərhələyə keçəcəkdi.

“Birinci insan” – Alber Kamü

Kamü bu romanı yazarkən avtomobil qəzasında həlak oldu (1960).

Əlyazma yarımçıq, qeydlərlə dolu idi və uzun müddət nəşr edilmədi.

Əsər Kamyunun uşaqlığına, yoxsulluğuna və atasız böyüməsinə əsaslanır.
Maraqlı fakt: Bu roman Kamyunun absurd fəlsəfəsindən daha çox insani və şəxsi tərəfini göstərir.

“Silmarillion” – Con Ronald Reuel Tolkin

Tolkin bu əsəri həyatının böyük hissəsi boyunca yazıb, lakin onu tam roman formasında sistemləşdirə bilmədi.
Əsər Orta Dünya mifologiyasının əsasını təşkil edir.
Maraqlı fakt: Oğlu Kristofer Tolkin minlərlə səhifə əlyazmanı redaktə edərək əsəri ölümündən sonra nəşr etdirdi. Buna görə "Silmarillion" həm yarımçıq, həm də “sonradan qurulmuş” əsər sayılır.

“Ölü canlar II cild” – Nikolay Qoqol

Qoqol ikinci cildi yazmış, lakin dini böhran keçirərək əlyazmanı özü yandırmışdı.
Məqsədi ilk cilddəki satiranı mənəvi “xilas”la əvəzləmək idi.
Maraqlı fakt: Qoqol yaradıcılığını özü məhv edən nadir dahilərdəndir.

“Bouvard və Pecuchet” – Qustav Flober

Flober bu romanı “axmaqlığın ensiklopediyası” kimi planlamışdı.

Əsas ideya bundan ibarət idi ki, insan bilik topladıqca daha da səthi düşünür. Müəllif ölənə qədər əsəri tamamlamadı.
Maraqlı fakt: Bu əsər postmodern romanın erkən nümunəsi sayılır.

“Sonuncu maqnat” – Frensis Skott Fitscerald

Fitscerald bu romanı Hollivud sistemini tənqid etmək üçün yazırdı.
O, əsəri struktur qeydləri ilə qoyub getdi.
Maraqlı fakt: Roman müəllifin öz mənəvi keyfiyyətlərini əks etdirir.

“Lauranın əsli" – Vladimir Nabokov

Nabokov bu romanın ölümündən sonra yandırılmasını istəmişdi.
Ailəsi isə 2009-da kartotekalar halında nəşr etdirdi.
Maraqlı fakt: Bu əsərin çapı ədəbi vəsiyyətə hörmət məsələsini gündəmə gətirdi.

"Cənnət bağları"- Ernest Heminquey

Heminquey bu romanın üzərində 15 il çalışıb.

Bu müddət ərzində yazıçı "Qoca və dəniz" və "Okeanda adalar" kimi digər əsərlərini çap etdirib.

Maraqlı fakt: Müəllifin ölümündən sonra "Cənnət bağları"nın qalan əlyazmasında kəskin dəyişikliklər edilib. Nəticədə 1986-cı ildə çap olunan ziddiyyətli versiya meydana gəlib.

"Solğun kral"- Devid Foster Uolles
Əsər Uollesin 2008-ci ildə intihar etməsindən sonra onun kompüterində tapılıb.

Roman redaktə üçün yazarın dostu, redaktor Maykl Pitçə verilib.

Bu əsəri qısa xülasədə nəql etmək çətindir.

Maraqlı fakt: Əsərdə Devid Uolles adlı personaj var.

"Qaranlıq qala" - Klayv Steyplz Lüis
Lüisşünaslar bu əsərin həqiqiliyini sorğulayıblar.

Əsər 1977-ci ildə çap edilib.

Maraqlı fakt: Deyilənə görə, Lüisin ədəbi icraçısı bu əsəri yazıçının əsərlərinin yandırıldığı alovdan xilas edib.

"Culius Rodmenin gündəliyi"- Edqar Allan Po

Bu silsilə roman Ponun redaktoru olduğu "Burton's Gentleman's Magazine" jurnalında hissə-hissə dərc edilirmiş.

Ancaq Po işdən qovulduğuna görə romanı bitirməkdən imtina edib.

Maraqlı fakt: İlk dəfə çap olunanda bir çox oxucular onun həqiqi hekayə olduğunu düşünürmüş.