Qaz balonu quraşdırılan avtomobillər təhlükəlidirmi? QANUNDA BELƏDİR

Son vaxtlar bir çox sürücü avtomobillərinə qaz balonu quraşdırmağa üstünlük verir. Bu addım əsasən yanacağa qənaət etmək və avtomobilin istismar xərclərini azaltmaq məqsədi daşıyır. Lakin bəzən bu proses təhlükəsizlik qaydalarına əməl olunmadan həyata keçirilir. Qeyri-peşəkar montaj, köhnə və sertifikatsız avadanlıqlar avtomobildə qaz sızmasına, partlayış və yanğın təhlükəsinə səbəb ola bilər.

Avtosfer.az xəbər verir ki, bəzi sürücülər sistemi quraşdırdıqdan sonra avtomobillərini rəsmi qeydiyyatdan keçirmir, bu isə qanun pozuntusu sayılır. Mütəxəssislər bildirirlər ki, qaz balonu yalnız sertifikatlaşdırılmış ustalar tərəfindən və texniki normalara uyğun şəkildə quraşdırılmalıdır.

Bəs avtomobilə qaz balonu necə quraşdırılmalıdır, qanun nə deyir, sürücülər nəyi bilməlidir. Belə balonun təhlükəsi nədən ibarətdir?

Mövzu ilə bağlı nəqliyyat eksperti Elməddin Muradlı Avtosfer.az-a açıqlamsında bildirib ki, qaz balonu quraşdırılan avtomobillər yüksək təhlükə mənbəyi hesab olunur:

“Digər nəqliyyat vasitələri ilə müqayisədə onlar daha təhlükəlidir. Belə avtomobillərlə davranış xüsusi şərtlər altında olmalıdır. Təəssüf ki, dünyada bu tip maşınlara qarşı münasibət və qanunvericilik dəyişdiyi halda, Azərbaycanda hələ bu istiqamətdə ciddi addımlar atılmayıb.

Bəs bu ciddi addımlar nədən ibarət olmalıdır? Əvvəla, qaz balonu quraşdırılmış avtomobillərin ümumi parklanma yerlərinə buraxılmaması təmin edilməlidir. Dünyanın bir çox ölkəsində artıq elektrik avtomobilləri üçün ayrıca parklanma yerləri yaradılır, qazla işləyən avtomobillərin isə yeraltı dayanacaqlara daxil olmasına icazə verilmir. Hətta bəzi dövlətlərdə bu qayda qanunvericiliklə təsbit olunub.

Bizdə isə hələlik belə bir məhdudiyyət yoxdur. Belə avtomobillər istədikləri yerdə park edirlər. Yeraltı dayanacaqlarda bəzən nəzarətçilər olur, xüsusilə ticarət mərkəzlərində və “mall”larda, amma bu, yalnız şəxsi təşəbbüslərlə həyata keçirilir. Qapıda duran nəzarətçi bəzi hallarda avtomobili yoxlayır və qaz balonu varsa, içəri buraxmır. Halbuki bu məsələ qanunla tənzimlənməlidir ki, qaz balonu olan avtomobillər ümumi dayanacaqlarda yerləşməsin və ya yalnız yerüstü, digər avtomobillərdən kənarda parklansın. Çünki partlayış baş verdiyi halda, bu avtomobillərin reaksiyası daha güclü olur və ətrafdakılara ciddi ziyan vura bilər”.

Ekspert əlavə olaraq qeyd edib ki, qaz balonu quraşdırmaq istəyən vətəndaş ilk növbədə Baş Dövlət Yol Polisi İdarəsinin Qeydiyyat-İmtahan İdarəsinə və ya regional şöbələrə müraciət etməlidir:

“Texniki şöbə avtomobilin vəziyyətinə baxaraq, onun üçün qaz balonu quraşdırılmasının mümkün olub-olmadığı barədə rəy verməlidir. Bundan sonra vətəndaş rəsmi icazə alaraq bu işi görmək üçün servislərə müraciət etməlidir.

Lakin burada da problem var. Hansı servis bu iş üçün etibarlıdır, hansı texniki tələblərə cavab verir, bunu müəyyən etmək çətindir. Təəssüf ki, bəzi hallarda adi qaraj və ya sex şəraitində, heç bir sertifikata malik olmayan şəxslər qaz balonu quraşdırır. Buna nəzarət mexanizmi demək olar ki, yoxdur.

Üstəlik, ucuz başa gəldiyi üçün sürücülər əsasən Çin istehsalı olan qaz balonlarına üstünlük verirlər. Halbuki bu qurğular həm texniki baxımdan keyfiyyətsiz olur, həm də təhlükəsizlik baxımından risk yaradır. Qaz sistemi yalnız etibarlı və tanınmış şirkətlərdə quraşdırılmalıdır. Hazırda Azərbaycanda Türkiyə və İtaliya istehsalı olan sistemlər daha peşəkar və təhlükəsiz hesab olunur.

Qiymət bir qədər baha olsa da keyfiyyət və təhlükəsizlik baxımından fərq böyükdür. Təəssüf ki, bəzi insanlar maddiyyəti önə çəkərək, ucuz qiymətə xidmət göstərən, qeyri-peşəkar ustalara müraciət edirlər. Nəticədə 500-700 manat qənaət etdiyini düşünən şəxs, bir müddət sonra avtomobilinin sıradan çıxması və ya partlayış riski ilə üzləşir. Belə hallarda həm maddi, həm də mənəvi zərər qaçılmaz olur.

Ona görə də həm sürücülər, həm də bu sahədə fəaliyyət göstərən ustalar məsuliyyətli davranmalıdır. Qanunvericilik və nəzarət mexanizmləri də gücləndirilməlidir ki, qaz balonu ilə bağlı bütün proseslər təhlükəsizlik standartlarına uyğun həyata keçirilsin”.

Eltac Zülfüqaroğlu