Qərbi Azərbaycan Xronikası: Nənəm Vətən həsrətini dilə gətirib ağlayanda ürəyim çat çat olurdu

Bu gün Baku TV-də Qərbi Azərbaycan Xronikası layihəsi çərçivəsində jurnalist Əsgər İbrahimovun müəllifi olduğu "Həyat Hekayəsi" verilişinin növbəti buraxılışı hazırlanıb.

"Atamın qəhərlənməyindən bilirdim ki, didərgin düşmək necə ağır hissdir" adlı veriliş əslən Göyçə mahalının Qaraqoyunlu dərəsindən olan Qərbi azərbaycanlı Kənan Alıyevin həyat hekayəsinə həsr olunub.

O, 2007-ci ildə Şəmkir rayonunun Ələsgərli kəndində anadan olsa da, hələ kiçik yaşlarında Qərbi Azərbaycan, öz ata-baba yurdu haqqında, oranın tarixi, füsunkar təbiəti, məhsuldar torpağı, səfalı bulaqları, yaylaqları, otlaqları haqqında geniş məlumat topladığını söyləyib: "Qaraqoyunlu dərəsinin tarixi hələ 1410-1468-ci illərdə mövcud olmuş Azərbaycan Qaraqoyunlu dövlətinin tarixi ilə bağlılıq təşkil edir. Qaraqoyunlu dərəsinin 13 kəndi olub. Nənəm Çaykənd, Gölkənd haqqında danışanda həmişə kövrəlib, qəhərlənib və öz yurd nisgilini bir sıra bayatılarla çatdırıb".

Onun sözlərinə görə, Qaraqoyunlu dərəsinin sakinləri erməni vandalizminin canlı şahidləri olublar: "Çaykəndə səs yayılırmış ki, ermənilər axşam kəndə hücum, basqın edəcəklər. Bu zaman camaat bir neçə yerdə böyük tonqal qalayır, gecə saatlarına qədər keşik çəkib, dırmıq, toxa ilə mənfur düşməndən özlərini müdafiə edib. Hələ kiçik yaşlarında Vətən, yurd həsrətinin necə olduğunu anlamırdım. Atam danışanda onun qəhərlənməsindən bilirdim ki, ata-baba yurdundan deportasiya olunmaq, oradan didərgin düşmək necə ağır hissdir. 1988-ci il dekabrın 3-4-də kəndin əhalisi məcburi şəkildə deportasiya edilib. Nənəmgil danışanda deyirlər ki, biz səhər oyananda ermənilər məskunlaşmaq üçün PAZ markalı avtobuslarla kəndə gəliblər. Nənəm deyir ki, camaat əziyyətlə tikdiyi evləri, mal-mülkləri qoyub çıxsa da, ermənilər yenə də bizim avtobuslara, maşınlara daş atır, acizliklərini göstərirdilər. Babamgil oradan öz ailəsi ilə bir yerdə Şəmkir rayonunun Yuxarı Çəykənd və Aşağı Çaykənd kəndlərinə gəlib məskunlaşıblar. Babam orada yurd həsrəti ilə, Vətən həsrəti ilə dünyasını dəyişib".

K.Alıyev deyib ki, nənəsi Vətən həsrətini dilə gətirib ağlayanda ürəyim çat-çat olurdu: "Başa düşürdüm ki, öz ata-baba yurdundan didərgin düşmək, öz uşaqlıq günlərindən ayrı düşmək, həmin xatirələri bir daha yaşamamaq necə ağırdır. Çox böyük ümid bəsləyirəm ki, mən ata-babamın torpağına ayaq qoyacağam. Müəllimlik peşəsini ata-baba məskənimdə davam etdirəcəyəm. Qaraqoyunlu dərəsinin, Göyçə mahalının həsrəti ilə öyrəndiyim qara sazımı orada yenidən dilə gətirəcəyəm".

Ümumiyyətlə, bu həyat hekayəsi Qərbi Azərbaycandan deportasiya olunan yüzminlərlə azərbaycanlının yaşadığı çətinlikləri, acı qaçqınlıq taleyini, eyni zamanda, doğma yurda qayıtmaq arzusunu əks etdirən bir güzgüdür.

Xatırladaq ki, Qərbi Azərbaycan Xronikası layihəsinin məqsədi tarixi qədim torpaqlarımızın adının yaşadılması, tanıdılması, həmçinin azərbaycanlıların ermənilər tərəfindən deportasiyaya məruz qoyulmasından, həmin ərazilərdə mövcud olmuş, lakin adı silinən toponimlərin, saysız-hesabsız yeraltı və yerüstü maddi mədəniyyət nümunələri - qədim yaşayış məskənləri, nekropollar, kurqanlar, qala, saray və istehkam qalıqları, karvansaralar, körpülər, qəbirüstü sənduqələr, at-qoç heykəlləri, məbəd, kilsə, məscid, pir və ocaqların üzə çıxarılması, həmin ərazinin təmiz oğuz-türk məskənləri olduğunu təsdiq edən faktların dünya ictimaiyyətinə çatdırılmasıdır.

Həmçinin Prezident İlham Əliyevin Qərbi Azərbaycanla bağlı dediyi "XX əsrin əvvəllərinə təsadüf edən xəritə bir daha onu göstərir ki, Qərbi Azərbaycan tarixi Azərbaycan diyarıdır, şəhərlərin, kəndlərin adları Azərbaycan mənşəlidir və biz yaxşı bilirik ki, indiki Ermənistan ərazisində tarix boyu Azərbaycan xalqı yaşayıb. İndi əsas vəzifə ondan ibarətdir ki, dünya ictimaiyyəti də bunu bilsin", - fikrini əsas tutaraq Qərbi Azərbaycan İcmasının hazırladığı Qayıdış Konsepsiyasından irəli gələn vəzifələrin təbliğidir.

Bundan əlavə, Qərbi Azərbaycanla bağlı tarixçilərin, araşdırmaçıların düşüncələrini, deportasiyaya məruz qalmış şəxslərin həyat hekayəsini işıqlandırmaqdır.

Ətraflı süjetdə:

Qərbi Azərbaycan Xronikası: "Nənəm Vətən həsrətini dilə gətirib ağlayanda ürəyim çat-çat olurdu"