Qəzza əməliyyatlarından Knesset sədrliyinə Matan Kahana kimdir?

İsrail parlamentinin (Knesset) 26-cı çağırış deputatları çərşənbə axşamı and içərək fəaliyyətə başlayıblar. Parlamentdə yeni çoxluq formalaşdıran və “Yaşar” partiyasının lideri Qadi Ayzenkotun rəhbərlik etdiyi blok Knessetin yeni spikeri vəzifəsinə namizədini müəyyənləşdirib. Bu posta Matan Kahana irəli sürülüb. İsrail Müdafiə Ordusunun (IDF) ehtiyatda olan polkovniki, keçmiş pilot və dini xidmətlər naziri olan Kahana Qadi Ayzenkotun rəhbərlik etdiyi “Yaşar” partiyasının üzvüdür.

Modern.az İsrail Knessetinin spikerliyinə namizədliyi irəli sürülən Matan Kahananın  dosyesini təqdim edir.

Matan Kahana 1972-ci il iyulun 29-da İsrailin Hayfa şəhərində anadan olub. Atasının təhsili ilə əlaqədar ailəsi o, körpə olarkən ABŞ-yə köçüb. Bir müddət Nyu-Yorkda yaşadıqdan sonra ailə İsrailə qayıdaraq Beyt Qamliel yaşayış məntəqəsində məskunlaşıb.

Kahana dini-sionist ənənələrin güclü olduğu ailədə böyüyüb. O, Kibbutz Hafets Hayim məktəbində, daha sonra Netiv Meir dini təhsil müəssisəsində oxuyub. Gənclik illərində “Bney Akiva” dini-sionist gənclər hərəkatında fəaliyyət göstərib və burada təlimçi kimi çalışıb.

Hərbi karyerası

M.Kahana İsrail Müdafiə Ordusunda hərbi xidmətə başlayaraq Baş Qərargahın xüsusi təyinatlı bölməsi olan “Sayeret Matkal”da döyüşçü kimi xidmət edib. 1994-cü ildən İsrail Hərbi Hava Qüvvələrinin pilot hazırlığı kursunda iştirak edib və sonradan qırıcı pilotu kimi fəaliyyət göstərib.

Hərbi karyerası ərzində 116-cı və 109-cu aviasiya eskadrilyalarına komandirlik edib. O, 2006-cı ildə İsrail-Livan müharibəsində, eləcə də Qəzza zolağında keçirilən hərbi əməliyyatlarda iştirak edib.

M.Kahana 2018-ci ildə İsrail ordusundakı xidmətini polkovnik rütbəsi ilə başa vurub. Beləliklə, onun hərbi karyerası xüsusi təyinatlı bölmədən qırıcı pilotluğuna və aviasiya eskadrilyalarının komandanlığına qədər uzanıb.

Siyasi fəaliyyətə gəlişi

Hərbi xidmətdən sonra siyasətə qoşulan Kahana 2019-cu ildə Naftali Bennett və Ayelet Şakedin yaratdığı “Yeni Sağ” partiyasına üzv olub. Həmin il keçirilən parlament seçkilərində “Yamina” siyasi ittifaqının siyahısı ilə 22-ci Knessetə deputat seçilib.

2021-ci ildə Naftali Bennettin rəhbərlik etdiyi hökumətdə dini xidmətlər naziri vəzifəsini tutub. Bu vəzifədə olduğu müddətdə İsraildə dini institutların fəaliyyətinə dair bir sıra islahat təşəbbüsləri ilə çıxış edib.

Onun təşəbbüsləri əsasən kaşrut sertifikatlaşdırılması, yəhudiliyə qəbul (konversiya) prosedurları və şəhər ravvinlərinin seçilməsi sistemində dəyişiklikləri əhatə edib. Bu islahatlar İsrailin dini institutlarında mövcud qaydaların dəyişdirilməsinə yönəlib və ölkənin dini-siyasi mühitində müzakirələrə səbəb olub.

2022-ci ildə nazir vəzifəsindən ayrılıb, bir müddət dini xidmətlər nazirinin müavini kimi fəaliyyət göstərib. Daha sonra “Milli Birlik” siyasi alyansına qoşulub və parlament fəaliyyətini davam etdirib.

Ayzenkotun partiyasına keçidi

Matan Kahana 2025-ci ilin iyulunda Knessetdəki deputat mandatından imtina edib. Həmin ilin sentyabrında isə İsrail ordusunun keçmiş Baş Qərargah rəisi Qadi Ayzenkotun yaratdığı “Yaşar” partiyasına qoşulub.

2026-cı il oktyabrın 27-də keçirilən parlament seçkilərində “Yaşar” partiyasının siyahısı ilə 26-cı Knessetə seçilib. Partiyanın seçki siyahısında beşinci yerdə qərarlaşıb.

2026-cı il noyabrın 10-da İsrail müxalifətindəki siyasi qüvvələr Kahananın Knesset sədrliyinə namizədliyi barədə razılığa gəliblər. Razılaşma Qadi Ayzenkot, Naftali Bennett, Yair Lapid, Yair Qolan və Aviqdor Libermanın təmsil olunduğu siyasi blok arasında əldə edilib.

Beləliklə, Kahana İsrail parlamentinin hazırkı sədri Amir Ohananı əvəzləmək üçün namizəd kimi müəyyənləşdirilib. Onun sədr seçilməsi məsələsinə noyabrın 17-də baxılması gözlənilir.

Şəxsi həyatı və təhsili

Matan Kahana Bar-İlan Universitetində hüquq təhsili alıb, hüquq üzrə bakalavr və magistr dərəcələrinə malikdir.

O, Lisa adlı xanımla ailəlidir, dörd övladı var. Ailəsi ilə birlikdə İsrailin Beyt Qamliel yaşayış məntəqəsində yaşayır.