Icma.az
close
up
RU
Qısa tənəffüs 10, böyük isə 15 dəqiqə olmalıdır TƏKLİF

Qısa tənəffüs 10, böyük isə 15 dəqiqə olmalıdır TƏKLİF

Demokrat.az portalından əldə olunan məlumata əsasən, Icma.az xəbər verir.

"Ümumtəhsil məktəblərində dərslər və fəsilələr Nazirlər Kabinetinin 3 avqust 2012-ci il tarixli qərarı ilə müəyyən edilib. Hazırda qısa tənəffüs 5, böyük tənəffüs isə 10 dəqiqədir. Tənəffüs prosesinin bu cür olması tədrisə mənfi təsir göstərir".
Bu sözləri Demokrat.az-a açıqlamasında təhsil eksperti Elşən Qafarov deyib. 
O bildirib ki, şagird 5 dəqiqəlik tənəffüsdə yalnız sinifdən çıxır, sanitar qovşağa gedir, su içir və ya bufetə baş çəkir:
"Bu müddət dincəlmək üçün kifayət etmir. Bu səbəbdən də dəhlizdə tələskənlik, itələşmə və aqressiv mühit yaranır. Halbuki məktəb mühitinin vacib hissələrindən biri də fəsilə mədəniyyətidir. Qısa tənəffüslər bu mədəniyyətin formalaşmasına imkan vermir.
Şagird bir dərsdən digərinə keçərkən emosional yükünü atmağa ehtiyac duyur. 5 dəqiqəlik tənəffüsdə isə bu, mümkün olmur. Gərginlik növbəti dərsə daşınır, diqqət və motivasiya azalır, davranış pozuntuları artır. Problem çox vaxt nə dərsdə, nə də müəllimdə deyil, məhz tənəffüsün azlığındadır. Dincəlməyən uşaq diqqətli ola bilmir, beyin isə daimi yüklənmədə öyrənməni çətinləşdirir".
Ekspert deyib ki, bu baxımdan tənəffüslərin bu qədər qısa olması yolverilməzdir:
"Beynəlxalq təcrübədə qısa tənəffüs 10, böyük tənəffüs 15-20 dəqiqə olur. Həmçinin aktiv fəsilələr tətbiq edili. Şagirdlər 20 dəqiqəlik fasilədə açıq havaya çıxır, hərəkət edir, oyun oynayır. Məqsəd tənəffüsü real dincəlmə vaxtına çevirməkdir.
Ən münasib variant qısa tənəffüsün 10 dəqiqəyə, böyük tənəffüsün isə ən azı 15 dəqiqəyə artırılmasıdır. Tənəffüsün az olması dərs prosesinə də mənfi təsir göstərir. Müəllim dərsə başlamazdan əvvəl sinfi sakitləşdirməyə vaxt itirir. Qısa tənəffüsdən sonra şagirdlər yorğun, səbirsiz olur, dərsə tam fokuslana bilmirlər. Bu da dərsin keyfiyyətinin aşağı düşməsinə səbəb olur".
O bildirib ki, məktəb yalnız dərs keçilən yer deyil:
"Sanitar qovşaqların azlığı da problemləri gücləndirir. Bir çox məktəblərdə şagird sayı normadan bir neçə dəfə artıq olduğundan  növbələr yaranır. Bu da tənəffüsün kifayət etməməsinə səbəb olur.
Məktəb mühiti şagirdin rifahına xidmət etməlidir. Fəsilədə uşaq dincəlməli, ehtiyaclarını ödəməli, emosional tarazlığını bərpa etməlidir ki, dərsdə diqqətli və məhsuldar olsun".
Ekspertin sözlərinə görə, uşaqlardan nizam-intizam, yaxşı nəticə gözləyiriksə, onlara normal dincəlmək üçün şərait yaratmalıyıq:
"Tənəffüs müddətlərinin artırılması böyük islahat deyil və tətbiq olunması çətinlik yaratmır. Hətta iki növbəli məktəblər üçün cüzi vaxt fərqi yaratsa da, əldə ediləcək fayda daha böyükdür.
Bu səbəbdən qısa tənəffüslərin 10, böyük tənəffüslərin isə 15-20 dəqiqə olması ən optimal yanaşmadır".
Qeyd edək ki, 2 gün əvvəl Gəncə şəhərində baş verən zəhərlənmədən sonra məktəblilərin qidalanma və fasilə vermək kimi problemləri gündəmə gətirilib. 
Əfsanə Kamal
Demokrat.az
Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:246
embedMənbə:https://demokrat.az
archiveBu xəbər 12 Dekabr 2025 20:26 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see313

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see313

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see312

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see306

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see289

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see287

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see273

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see269

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see264

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see262

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see259

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see257

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see256

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see252

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see250

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see240

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see236

Qan qrupu immunitetə nə dərəcədə təsir edir?

20 Noyabr 2026 13:53see229

Qazax şəhərində beşinci İdman Festivalının açılış mərasimi keçirilib FOTO

20 Noyabr 2026 21:35see209

3 Tesla MRT SAF Hospitalda Nə zaman həyat əhəmiyyətlidir? (VİDEO)

20 Noyabr 2026 15:57see197
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri