Icma.az
close
up
RU
Qısa tənəffüs 10, böyük isə 15 dəqiqə olmalıdır TƏKLİF

Qısa tənəffüs 10, böyük isə 15 dəqiqə olmalıdır TƏKLİF

Demokrat.az portalından əldə olunan məlumata əsasən, Icma.az xəbər verir.

"Ümumtəhsil məktəblərində dərslər və fəsilələr Nazirlər Kabinetinin 3 avqust 2012-ci il tarixli qərarı ilə müəyyən edilib. Hazırda qısa tənəffüs 5, böyük tənəffüs isə 10 dəqiqədir. Tənəffüs prosesinin bu cür olması tədrisə mənfi təsir göstərir".
Bu sözləri Demokrat.az-a açıqlamasında təhsil eksperti Elşən Qafarov deyib. 
O bildirib ki, şagird 5 dəqiqəlik tənəffüsdə yalnız sinifdən çıxır, sanitar qovşağa gedir, su içir və ya bufetə baş çəkir:
"Bu müddət dincəlmək üçün kifayət etmir. Bu səbəbdən də dəhlizdə tələskənlik, itələşmə və aqressiv mühit yaranır. Halbuki məktəb mühitinin vacib hissələrindən biri də fəsilə mədəniyyətidir. Qısa tənəffüslər bu mədəniyyətin formalaşmasına imkan vermir.
Şagird bir dərsdən digərinə keçərkən emosional yükünü atmağa ehtiyac duyur. 5 dəqiqəlik tənəffüsdə isə bu, mümkün olmur. Gərginlik növbəti dərsə daşınır, diqqət və motivasiya azalır, davranış pozuntuları artır. Problem çox vaxt nə dərsdə, nə də müəllimdə deyil, məhz tənəffüsün azlığındadır. Dincəlməyən uşaq diqqətli ola bilmir, beyin isə daimi yüklənmədə öyrənməni çətinləşdirir".
Ekspert deyib ki, bu baxımdan tənəffüslərin bu qədər qısa olması yolverilməzdir:
"Beynəlxalq təcrübədə qısa tənəffüs 10, böyük tənəffüs 15-20 dəqiqə olur. Həmçinin aktiv fəsilələr tətbiq edili. Şagirdlər 20 dəqiqəlik fasilədə açıq havaya çıxır, hərəkət edir, oyun oynayır. Məqsəd tənəffüsü real dincəlmə vaxtına çevirməkdir.
Ən münasib variant qısa tənəffüsün 10 dəqiqəyə, böyük tənəffüsün isə ən azı 15 dəqiqəyə artırılmasıdır. Tənəffüsün az olması dərs prosesinə də mənfi təsir göstərir. Müəllim dərsə başlamazdan əvvəl sinfi sakitləşdirməyə vaxt itirir. Qısa tənəffüsdən sonra şagirdlər yorğun, səbirsiz olur, dərsə tam fokuslana bilmirlər. Bu da dərsin keyfiyyətinin aşağı düşməsinə səbəb olur".
O bildirib ki, məktəb yalnız dərs keçilən yer deyil:
"Sanitar qovşaqların azlığı da problemləri gücləndirir. Bir çox məktəblərdə şagird sayı normadan bir neçə dəfə artıq olduğundan  növbələr yaranır. Bu da tənəffüsün kifayət etməməsinə səbəb olur.
Məktəb mühiti şagirdin rifahına xidmət etməlidir. Fəsilədə uşaq dincəlməli, ehtiyaclarını ödəməli, emosional tarazlığını bərpa etməlidir ki, dərsdə diqqətli və məhsuldar olsun".
Ekspertin sözlərinə görə, uşaqlardan nizam-intizam, yaxşı nəticə gözləyiriksə, onlara normal dincəlmək üçün şərait yaratmalıyıq:
"Tənəffüs müddətlərinin artırılması böyük islahat deyil və tətbiq olunması çətinlik yaratmır. Hətta iki növbəli məktəblər üçün cüzi vaxt fərqi yaratsa da, əldə ediləcək fayda daha böyükdür.
Bu səbəbdən qısa tənəffüslərin 10, böyük tənəffüslərin isə 15-20 dəqiqə olması ən optimal yanaşmadır".
Qeyd edək ki, 2 gün əvvəl Gəncə şəhərində baş verən zəhərlənmədən sonra məktəblilərin qidalanma və fasilə vermək kimi problemləri gündəmə gətirilib. 
Əfsanə Kamal
Demokrat.az
Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:239
embedMənbə:https://demokrat.az
archiveBu xəbər 12 Dekabr 2025 20:26 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see300

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see292

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see256

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see244

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see242

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see241

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see238

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see229

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see225

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see223

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see219

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see201

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see201

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see199

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see198

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see194

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see192

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see190

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see182

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see178
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri