Qızılca zamanı “A” vitamininin önəmi NƏDİR ? PEDİATR

Qızılca uşaqlıq dövrünün ən yoluxucu virus infeksiyalarından biridir. Xəstəlik sadəcə yüksək hərarət və səpkilərlə məhdudlaşmır, eyni zamanda immun sistemini zəiflədir və ağır fəsadların – pnevmoniya, orta qulaq iltihabı, ishal, göz zədələnməsi və hətta ensefalitin inkişaf riskini artırır. Bu səbəbdən qızılca zamanı düzgün müalicə və dəstəkləyici tədbirlər xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Onlardan biri də A vitaminidir.

Bu sözləri SİA-ya həkim pediatr Səbinə Məmmədova deyib.

O bildirib ki, A vitamini immun sisteminin normal fəaliyyətini təmin edən, gözlərin sağlamlığını qoruyan və dəri ilə selikli qişaların bərpasında mühüm rol oynayan vitamindir:

”Qızılca zamanı orqanizmdə A vitamini ehtiyatı sürətlə azalır. Bunun nəticəsində:

- İmmunitet zəifləyir.
- Gözün buynuz qişasının zədələnmə riski artır.
- Ağciyər və bağırsaq ağırlaşmaları daha çox müşahidə olunur.
- Xəstəliyin gedişi uzana bilər.

Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı (ÜST) və UNICEF qızılca diaqnozu qoyulan uşaqlarda yaşa uyğun A vitamini qəbulunu tövsiyə edir. Araşdırmalar göstərir ki, A vitamini ağırlaşmaları və ölüm riskini əhəmiyyətli dərəcədə azalda bilər.

A vitamini hansı hallarda xüsusilə vacibdir?

A vitamini xüsusilə:

- 5 yaşa qədər uşaqlarda,
- qidalanma pozğunluğu olanlarda,
- A vitamini çatışmazlığı olan bölgələrdə yaşayan uşaqlarda,
- immun sistemi zəif olan xəstələrdə,
- ağır gedişli qızılca zamanı daha böyük əhəmiyyət daşıyır.

A vitamini müalicə deyil, dəstəkləyici vasitədir

Valideynlər bilməlidirlər ki, A vitamini qızılcanı sağaldan dərman deyil. O, virusu məhv etmir. Lakin orqanizmin xəstəliklə mübarizəsini gücləndirərək ağırlaşmaların qarşısının alınmasına kömək edir.

Doza niyə həkim tərəfindən təyin edilməlidir?

A vitamini yağda həll olunan vitamindir və normadan artıq qəbul edildikdə orqanizmdə toplana bilər. Həddindən artıq qəbul:

- ürəkbulanma,
- qusma,
- baş ağrısı,
- yuxululuq,
- qaraciyər zədələnməsi kimi problemlərə səbəb ola bilər.

Bu səbəbdən valideynlər aptekdən özbaşına yüksək dozalı A vitamini alıb istifadə etməməlidirlər.

ÜST-ün tövsiyəsinə əsasən, qızılca diaqnozu qoyulan uşaqlara yaşa uyğun olaraq iki doza A vitamini 24 saat ara ilə verilir. Dozanı yalnız həkim uşağın yaşına və klinik vəziyyətinə uyğun müəyyən etməlidir.

Qızılca zamanı valideynlər nələrə diqqət etməlidirlər?

- Uşağı mütləq pediatr müayinəsinə aparın.
- Həkim məsləhəti olmadan antibiotik istifadə etməyin. Antibiotiklər viruslara təsir etmir və yalnız bakterial ağırlaşma olduqda təyin edilir.
- Uşağın kifayət qədər maye qəbul etməsini təmin edin.
- Hərarəti həkimin tövsiyə etdiyi preparatlarla nəzarətdə saxlayın.
- Gözlərdə qızartı və işığa həssaslıq olduqda otağı yarımqaranlıq saxlayın.
- Qidalanmanı davam etdirin, iştaha azalsa belə az-az, tez-tez qidalandırın.
- Digər uşaqları yoluxdurmamaq üçün izolyasiya qaydalarına əməl edin.

A vitamini ilə zəngin qidalar

Sağalma dövründə qidalanmaya aşağıdakı məhsullar daxil edilə bilər:

- qaraciyər,
- yumurta sarısı,
- süd və süd məhsulları,
- kərə yağı,
- kök,
- balqabaq,
- şirin kartof,
- ispanaq,
- brokoli,
- ərik və manqo.

Bu qidalar gündəlik ehtiyacın ödənilməsinə kömək etsə də, qızılca zamanı həkimin təyin etdiyi müalicəni əvəz etmir.

Qızılcadan qorunmağın ən təsirli yolu

Qızılcaya qarşı ən güclü müdafiə peyvənddir. Milli peyvənd təqviminə uyğun aparılan MMR (qızılca, məxmərək, epidemik parotit) peyvəndi həm uşağı ağır xəstəlikdən, həm də onun təhlükəli ağırlaşmalarından qoruyur.

Pediatrın valideynlərə mesajı

"Hər qızılca keçirən uşaq sadəcə səpkili xəstə deyil. Bu virus immun sisteminə ciddi təsir göstərir və bəzən həyat üçün təhlükəli ağırlaşmalara səbəb ola bilir. A vitamini düzgün seçilmiş hallarda ağırlaşma riskini azaltmağa kömək edən mühüm dəstəkləyici vasitədir. Lakin onun qəbulu yalnız həkim nəzarəti altında olmalıdır. Ən vacib məsələ isə uşaqları vaxtında peyvənd etdirmək, xəstəlik zamanı isə özbaşına müalicədən çəkinərək pediatrın tövsiyələrinə əməl etməkdir”.

Ayşən Vəli