Icma.az
close
up
RU
Quran Oxuyan Qız,1880 Ziddiyyətli qadın təsviri

Quran Oxuyan Qız,1880 Ziddiyyətli qadın təsviri

Icma.az, Sia Az saytına istinadən bildirir.

Osman Hamdi Bəy, 19-cu əsrin sonu və 20-ci əsrin əvvəllərində Osmanlı sənət və mədəniyyət sahəsində təsirli şəxsiyyət olmuşdur. O, həm rəssam, həm arxeoloq, həm də muzey təşkilatçısı kimi tanınır və Osmanlı modernləşməsinin vizual və intellektual simalarından biridir. Avropa təhsili almış bir sənətçi kimi, Osman Hamdi Bəy klassik Osmanlı estetik anlayışını Avropa rəssamlıq texnikası ilə birləşdirərək əsərlər yaratmışdır. Onun sənətində həm Qərb realizmi, həm də Osmanlı dekorativ incəsənət elementləri eyni anda görünür. Bu unikal qarışıq onu həm dövrünün, həm də sonrakı nəsillərin diqqətini çəkən sənətkar etmişdir.

Rəssamın əsərlərində qadın fiquru xüsusi bir yer tutur. Osmanlı cəmiyyətində qadının ictimai və dini həyatı müəyyən qaydalar çərçivəsində formalaşmışdır, lakin Osman Hamdi Bəy qadın obrazlarını yalnız passiv dekorativ elementlər kimi yox, həm də mədəni və sosial kontekstə dair mesaj daşıyan fiqurlar kimi təsvir etmişdir. Bu xüsusiyyət onun əsərlərini sadəcə vizual gözəllikdən çıxarıb dərin sosial təhlil obyekti halına gətirir.

“Quran Oxuyan Qız” əsəri də məhz bu ziddiyyətli yanaşmanın parlaq nümunəsidir. Qadının diz çökərək Quran oxuması dini rituala və ənənəyə bağlılığı ifadə edərkən, açıq saçları, dar və sərbəst geyimi dövrün normativ sosial qaydaları ilə ziddiyyət təşkil edir. Bu, rəssamın qadın, din və fərdi ifadə azadlığı mövzularına müraciətinin incə və düşündürücü nümunəsidir.

Əsərin vizual və simvolik elementlərini analiz edərkən, yalnız qadın fiquruna deyil, həm də Osmanlı cəmiyyətində qadının yerinə, dini pratikalara və mədəni gözləntilərə diqqət yetirmək zəruridir.

19-cu əsrin sonu Osmanlı cəmiyyəti həm ənənəvi, həm də modernləşmə meylləri ilə qarşı-qarşıya idi. Qadınların ictimai həyatı ciddi sosial qaydalarla müəyyən olunurdu: onların geyimi, davranışı və ictimai məkanlarda görünməsi cəmiyyətin gözləntiləri ilə tənzimlənirdi. Bu dövrdə qadınların ictimai və dini rolları arasında ziddiyyətli bir tarazlıq mövcud idi.
Qadınlar, ev daxilində və məscidlərdə dini vəzifələrini yerinə yetirirdilər. Quran oxumaq, dua etmək və dini mərasimlərdə iştirak etmək qadınların gündəlik həyatının mühüm hissəsi idi. Lakin ictimai məkanlarda qadınların görünməsi və xüsusilə saçlarının açıq olması sosial normlara uyğun deyildi. Osman Hamdi Bəyin əsərində qadının diz çökərək Quran oxuması dini rituala bağlılığı ifadə edərkən, açıq saçları və sərbəst geyimi dövrün cəmiyyət qaydaları ilə ziddiyyət təşkil edir (DailyArtMagazine).

“Quran Oxuyan Qız” əsəri sadəcə bir qadının dini ritualını əks etdirmir, eyni zamanda Osmanlı cəmiyyətində qadınlıq, azadlıq və sosial gözləntilər arasındakı gərginliyi də nümayiş etdirir. Qadının diz çökərək Quran oxuması ciddi dini bağlılığı simvollaşdırsa da, açıq saçları və geyim seçimi həmin bağlılığı ziddiyyətli bir kontekstə yerləşdirir. Bu, bir tərəfdən qadının dini ritualının tələblərinə riayət etdiyini göstərir, digər tərəfdən isə onun fərdi ifadə azadlığını, estetik və mədəni fərqliliyini ön plana çıxarır.

Əsərin vizual dili bu ziddiyyəti daha da gücləndirir. Qadının mövqeyi, ətrafındakı zərif mozaik naxışlar və işıqlandırma onun həm ciddiyyətini, həm də incəliyini ön plana çıxarır. Saçlarının açıq olması yalnız fiziki bir detal deyil, sosial qaydalarla dini təlimlər arasındakı tarazlığı pozan, gözəgörünməz bir mesajdır. Hamdi Bəy, qadının həm dini ibadətə sadiqliyini, həm də şəxsi və mədəni sərbəstliyini eyni kompozisiyada təqdim edərək, insanları düşünməyə məcbur edir.

Bu ziddiyyət, həmçinin Osmanlı modernləşməsi və Avropa təsirinin qadın həyatına sızmasının vizual simvoludur. Qadının sərbəstliyi yalnız fərdi azadlığı deyil, həm də cəmiyyətin dəyişən normativlərinə və qadın mövqeyinə dair bir dialoqu göstərir. Bu, Osman Hamdi Bəyin qadın təsvirindəki modern yanaşmasının və ziddiyyətli sosial mesajlarının ən aydın nümunəsidir (DailyArtMagazine).

Beləliklə, qadının hər bir detalı (duruşu, baxışı, saçları və ətraf mühitlə qarşılıqlı əlaqəsi) bir-birinə bağlı sosial və mədəni mesajlar daşıyır. Ziddiyyət burada yalnız vizual deyil, qadının dini, sosial və estetik mövqeyi arasındakı mürəkkəb balansı simvollaşdırır.

Digər tərəfdən, psixoloji baxımdan onun diz çökərək Quran oxuması diqqətini və daxili dünyasını tamamilə rituala yönəltdiyini göstərir. Bu duruş, qadının həm daxili sükunətini, həm də intellektual konsentrasiyasını ifadə edir. Lakin eyni zamanda açıq saçları və sərbəst geyimi, onun fərdi şəxsiyyətini, cəmiyyətdəki gözləntilərə qarşı olan incə müqavimətini ortaya qoyur. Bu, qadının daxili və xarici dünyası arasındakı gərginliyi vizual olaraq əks etdirir.

Feminizm perspektivindən baxdıqda, əsər qadın bədəninin həm gözəllik, həm də dini simvol kimi istifadəsini araşdırmaq üçün zəngin bir mənbədir. Qadın burada həm cəmiyyətin gözləntilərinə, həm də fərdi seçimlərinə malikdir. Bu aspekt, əsərin feminizm baxımından aktual olmasını təmin edir. Qadın, dini və sosial sərhədlər daxilində öz şəxsiyyətini ifadə edə bilir, amma bu ifadə ziddiyyətli və düşündürücüdür.

Əsərin simvolizmi də bu perspektivi dəstəkləyir. Quran oxuyan qadın yalnız dini biliklərin ötürülməsi ilə bağlı deyil, o, həm də cəmiyyətin qadınlara qoyduğu rolları və məhdudiyyətləri sorğulayan bir mədəni simvoldur. Qadının mövqeyi, baxışı və bədən dili tamaşaçıya həm empatiya, həm də düşüncə meydanı açır.

Beləliklə, “Quran Oxuyan Qız” əsəri qadın bədənini, dini ritualları və fərdi ifadə azadlığını birləşdirərək mürəkkəb, çoxqatlı bir sosial və psixoloji analiz imkanı yaradır. Hamdi Bəy qadını həm dini, həm mədəni, həm də feminizm baxımından aktiv və ziddiyyətli bir simvol kimi təqdim edir.

Nigar Şahverdiyeva

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:195
embedMənbə:https://sia.az
archiveBu xəbər 23 Oktyabr 2025 15:02 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see319

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see310

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see263

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see257

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see256

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see241

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see235

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see232

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see214

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see214

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see210

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see210

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see208

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see207

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see204

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see201

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see201

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see200

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see182

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see180
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri