Ramiz Mehdiyevə “Boz kardinal” ləqəbini kim, nə vaxt verib...

Bu günlər mətbuat və sosial şəbəkələrdə “Boz kardinal” ifadəsinə tez-tez rast gəlmək olur... Bu ifadənin kimə tuşlandığı hamıya məlumdur – söhbət Prezident Administrasiyasının sabiq rəhbəri, hazırda dövlətə xayanətdə ittiham edilən Ramiz Mehdiyevdən gedir.
“Boz kardinal”lar siyasətdə əsasən kölgədə qalmağa üstünlük verən, lakin proseslərə dolayısı ilə çox ciddi təsir edən, hadisələri öz marağına uyğun yönləndirməyi bacaran şəxslər hesab olunurlar. Onlar çox az danışan, ancaq çox şeyi həll edən siyasətçi kimi dəyərləndirilirlər…
Ramiz Mehdiyev də uzun illər Azərbaycanda həm siyasi sistemin formalaşmasında, həm də elmi-akademik mühitdə kadr siyasətinə yön verən əsas fiqurlardan biri olub.
87 yaşlı akademik uzun müddət güclü təsir sahibi kimi tanınıb. Bu kontekst onu “hakimiyyətin arxasındakı güc” kimi təsvir edən şərhlərin çoxalmasına səbəb olub və siyasət kluarlarında “Boz kardinal” adlandırılıb.
Bəs Ramiz Mehdiyevə “Boz kardinal” ləqəbini kim, nə vaxt verib?
Sualın birmənalı cavabı yoxdur.
Ramiz Ənvər oğlu Mehdiyev 17 aprel 1938‑ci ildə Bakıda doğulub. Elm və dövlət idarəçiliyi sahəsində uzun və təsirli karyerası var.

Sovet dövründə müxtəlif elmi‑siyasi və ideoloji strukturlarda işləyib, partiya və kommunist gənclər təşkilatlarında funksiyalar daşıyıb.

1995‑dən 2019‑a qədər Prezident Administrasiyasının rəhbəri kimi fəaliyyət göstərib; dövlət idarəetməsinin, kadr siyasətinin və daxili siyasi texnologiyaların əsas təsisçilərindən sayılırdı.

2019‑dan sonra AMEA (Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası) prezidenti kimi akademik fəaliyyətə yönəlmişdi.

O, uzun illər hakimiyyətdə əsas məmurlarından biri olsa da, özünü çox açıq siyasətçi kimi təqdim etməyib.

“Boz kardinal” ləqəbinin Ramiz Mehdiyevin obrazına uyğun gəlməsinin bir neçə səbəbi var.
Mehdiyev Prezident Administrasiyasının rəhbəri işləyəndə kabinet məmuru idi; dövlətin görünən hissəsində deyil, idarəetmənin içərisində çalışırdı. “Kölgədə qalmaq” siyasəti onun profilinə uyğun idi.

Prezident Administrasiyası rəhbəri kimi Mehdiyev əhəmiyyətli kadr yerlərinə təsir edirdi, dövlət institutlarının daxili siyasətində əsas söz sahiblərindən biri idi.
Seçki proseslərində, müxalifətlə münasibətlərdə, media və QHT-lərə nəzarətdə – ictimaiyyət tərəfindən önəmli hesab edilən strateji məqamlarda Mehdiyevin adı çəkilirdi.
Ramiz Mehdiyevə “Boz kardinal” ləqəbinin verilməsi, onun dövlət idarəetməsində “gizli, amma güclü” təsirçi rolunu vurğulamaq məqsədi daşıyıb. Bu ləqəb daha çox media, siyasi şərh və ictimai düşüncədə yaranıb. Ramiz Mehdiyevin “Boz kardinal” adlandırılması 90-cı illərin sonlarından - o, Prezident Administrasiyasının rəhbəri vəzifəsinə təyin olunandan xeyli sonra başlanıb.
Qeyd etdiyimiz kimi, Mehdiyev uzun illər dövlət idarəçiliyində - Prezident Administrasiyasının rəhbəri kimi (1995–2019) - əsas fiqurlardan biri olub. Bu qədər uzunmüddətli fəaliyyət dövründə təbii ki, onun təsir dairəsi çox geniş idi. Media və siyasi analitiklər tez-tez onun arxa planda, görünməyən güc mərkəzi kimi rol oynadığını irəli sürürdülər. Nazirlərin, nazir müavinlərinin, icra başçılarının təyinatında, hüquq-mühafizə orqanlarında, məhkəmə sistemində yüksək vəzifələrə kimlərin gətirilməsi Ramiz Mehdiyevin xeyir-duası ilə baş tutub. Bu tendensiya “Boz kardinal” ləqəbinin formalaşmasında əsas rol oynayıb.
Bəzi siyasətçi və ictimai fiqurlar da ona qarşı çıxışlarında “Boz kardinal” ifadəsini işlədiblər, bu da ləqəbin kütlə arasına yayılmasını sürətləndirib. Və tədricən bu ləqəb jurnalist məqalələrində, təhlillərdə, bloqlarda və sosial mediada geniş yayılıb. Nəticədə “Boz kardinal” təsviri onun idarəçilik tərzinə, arxa planda kadr qüvvəsinin formalaşmasındakı müdaxiləsinə və “görünməyən güc” statusuna işarə kimi möhkəmlənib.
Xülasə, “Boz kardinal” ləqəbi daha çox media, siyasi şərh və ictimai rəy tərəfindən Ramiz Mehdiyevin  şəxsiyyətinə, idarəçilik üslubuna aid edilmiş metaforik obraz olub.
Amma bu gün Ramiz Mehdiyev artıq səssizdir. Həmin sükutda nəinki siyasi mövqenin itirildiyi, həm də illərlə qurduğu münasibətlər sisteminin öz əleyhinə çevrildiyi görünür.

Artıq onun “Boz kardinal” statusu, ictimai təsiri və dəstək bazası sarsılmağa başlayıb...
A.Qorxmaz