Regionda yeni qarşıdurma: Xəbər yayıldı, təşviş başladı Zəngəzur detalı

ABŞ və İsrailin birlikdə İrana qarşı yeni genişmiqyaslı hücum planı hazırladığına dair iddialar artır. Analitiklərin fikrincə, hər hansı genişmiqyaslı hərbi əməliyyat yalnız Yaxın Şərqdə deyil, qonşu bölgələrdə, o cümlədən Cənubi Qafqazda da nəticələr doğura bilər.

Xüsusilə Zəngəzur dəhlizinin açılması istiqamətində hazırlıqların görüldüyü bir şəraitdə belə bir münaqişənin regional strateji nəqliyyat marşrutlarına, enerji təhlükəsizliyinə və ticarət əlaqələrinə ciddi təsir göstərməsi mümkündür. Bu prosesin həm regional dövlətlər arasında güc balansını dəyişdirməsi, həm də ABŞ–İsrail ittifaqı ilə İran arasındakı geosiyasi oyunlarda yeni mərhələnin başlanmasına zəmin yaratması gözləniləndir.

Globalinfo.az-a danışan siyasi şərhçi Mütəllim Rəhimli deyib ki, ABŞ–İsrail ittifaqının İrana qarşı müharibəyə başlamaq niyyəti beynəlxalq hüququn əsas prinsiplərinin ciddi şəkildə pozulması anlamına gəlir:

“Müstəqil bir ölkəyə qarşı təcavüz yolverilməzdir və bu, dünyada daha faciəli presedentlərin yaranmasına yol açır. İyun ayının 13-də başlayan və 12 gün davam edən İsrail–İran müharibəsi regionda, eləcə də dünyada kifayət qədər böyük gərginlik yaratdı. Lakin tərəflərdən heç biri məqsədinə nail ola bilmədi. İran özünü məğlub hesab etmədi, İsrail isə İranın bütün zərbələrinə baxmayaraq qalib gəldiyini bildirdi. Bu situasiya Tehran və Təl-Əviv arasında yaxın zamanda təkrar müharibənin yaşayacağını proqnozlaşdırmağa imkan verirdi. Məsələ ondadır ki, indi başlaya biləcək müharibə əvvəlkindən daha genişmiqyaslı olacaq. Artıq İranın da öz müttəfiqləri formalaşıb. Çin və Rusiya Tehrana açıq dəstək verə bilər. Həmçinin İsrailin də başda ABŞ olmaqla tərəfdaşları var.

Mütəllim Rəhimli

Lakin ərəb ölkələrinin alovlana biləcək yeni müharibəyə mövqeyi hələ sual altındadır. Əgər İran kifayət qədər müqavimət göstərə və sarsıdıcı zərbələr endirə bilsə, ərəb dövlətlərinin islam həmrəyliyi səbəbindən İranı müdafiə etməyə meyilli olmaları mümkündür. Bu isə regionun siyasi mənzərəsinin ciddi şəkildə dəyişməsi ilə nəticələnər. Müharibənin yalnız İsrailin qələbəsi ilə nəticələnəcəyini düşünmək yanlışdır; qarşıdurma Təl-Əvivin məğlubiyyəti ilə də yekunlaşa və regional siyasi xəritəni tamamilə dəyişdirə bilər.

Həmçinin, İranın parçalanması ehtimalı da müzakirə mövzusudur. Belə bir ssenari reallaşarsa, bu, böyük Türk dünyasının birləşməsinə təsir göstərər. Digər tərəfdən, regionda Türkiyə kifayət qədər nüfuza malikdir və bu münaqişədə mövqeyi həlledici rol oynaya bilər. Türkiyə bitərəfliyini qoruyacaq, yoxsa kəskin qərarlar verəcək – bu, hələlik regionun gələcək siyasi mənzərəsi üçün kritik sualdır”.

Turan Rzayev
Globalinfo.az