Rusiya Azərbaycanın “bazarını bağlayarsa”: “Hökumət indidən düşünməlidir”

Azərbaycanla Rusiya arasında münasibətlər gərgin olaraq qalır. 

Bu gərginliyin iqtisadi sferaya da təsiri mümkündür.  

İki ölkə arasında indiyədək iqtisadi münasibətlər geniş olub. Azərbaycandan Rusiyaya xüsusilə kənd təsərrüfatı məhsulları ixrac olunur. Eyni zamanda, Rusiyada çox sayda soydaşımız yaşayır və müxtəlif sahələrdə çalışırlar. Həmin soydaşlarımız əldə etdiyi gəliri öz ailələrinə göndərir, eləcə də burada daşınmaz əmlak alırlar. 

Mövcud gərginlik iki ölkə arasındakı iqtisadi münasibətlərə necə təsir edəcək? 

İqtisadçı-ekspert Natiq Cəfərli “Cebheinfo.az”-a bildirib ki, keçən il Azərbaycan Rusiyaya 1,1 milyard dollarlıq mal və məhsul ixrac edib: 

“Rusiyadan isə 3,7 milyard dollar dəyərində mal idxal edib. Belə baxanda, Rusiya Azərbaycanla iqtisadi əlaqələrin saxlanılmasında daha maraqlı olmalıdır. Çünki Azərbaycandan daha çox qazanır. Azərbaycanın məhz zəif tərəfi ondadır ki, kənd təsərrüfatı məhsullarının ixracatı öndədir. Bizim kənd təsərrüfatı məhsullarının dörddə üçü, yəni 80 faizi Rusiya bazarına çıxır. Bu, müəyyən dərəcədə problemlər yarada bilər. Çünki bundan əvvəl də zaman-zaman görmüşük ki, Rusiya Azərbaycanla hansısa bir problemi yaşayan kimi Azərbaycan məhsullarında “xəstəliklər” də tapılırdı. Bu, bizim münasibətlərdə dəfələrlə olub”. 

Ekspert deyib ki, bu məsələyə diqqət yetirmək lazımdır: 

“Əgər gərginlik artan trayektoriyası ilə getsə, bir müddətdən sonra Azərbaycan məhsulları ilə bağlı da məhdudlaşdırıcı hansısa qərarlar verilə bilər. Ona görə də hökumət indidən yeni bazarlara çıxış üçün Azərbaycan fermerlərinə kömək etməli, onlara imkan yaratmalıdır. Biz neçə illərdir ki, bir bazardan asılıyıq. Hətta az qala Sovet dövründən belədir. Bu asılılığı azaltmaq lazımdır. Münasibətlər bir müddətdən sonra yaxşılığa doğru dəyişsə belə, bu qədər asılılığın olması Azərbaycan iqtisadiyyatı üçün ciddi təhdiddir”. 

Digər iqtisadi məsələlərə gəldikdə isə Azərbaycanın ixracatının cəmi 4,1 faizi Rusiyayadır:

“Yerdə qalan 96 faiz Rusiyadankənar ixracatdır. Bizim valyuta gəlirlərimizə Rusiya ilə münasibətlərə ciddi təsir göstərmir. Ancaq əhalinin gəlirlərinə müəyyən təsirləri var. Çünki orada yaşayan soydaşlarımız qazanclarının bir hissəsini ailələrinə göndərirlər. Bu sahədə də ciddi azalma var. Pik nöqtələrə baxsaq, 2010-2011-ci illərdə bu rəqəm 4 milyard dollara çatmışdı. 

İndi ondan 10 dəfə azdır, 400-500 milyon dollardır. Ancaq bunun da hər halda Azərbaycanda iqtisadi məsələlərə təsiri olur”. 

Ekspertin sözlərinə görə, ən azı son 5 ildə iqtisadi çətinliklər olduqda, rubl dəyərdən düşməyə başladığı dövrdən bəri əmlak bazarında Rusiyadan gələn pulun xüsusi çəkisi xeyli azalıb:

“2000-ci ilin əvvəllərində satılan hər üç evdən biri Rusiyadan gələn pulla alınırdısa, ondan sonra bu rəqəm xeyli azaldı. İndi, məsələn, 10 evdən biri bəlkə də Rusiyadan gələn pulla alınır. 

İndi müəyyən təsiri olsa da, daşınmaz əmlak bazarına ciddi təsirinin olacağını düşünmürəm. Çünki Rusiyadan gələn pulun həcmi azalıb və əvvəlki səviyyədə pul gəlmir”. 

Nigar Abdullayeva 
“Cebheinfo.az”