Rusiya da, Ukrayna da diz çökəcək ŞƏRH

ABŞ-nin diplomatik səyləri nəticə verməzsə, Tramp digər ssenarini tətbiq edə bilər

"Hər iki ölkəyə qarşı müxtəlif sanksiyalar, məhdudiyyətlər, beynəlxalq izolyasiya kimi tədbirlər görülə bilər”

Putin Ukrayna ilə siyasi və diplomatik həll yolu tapmağa açıqdır. Rusiyanın Amerika ilə əldə etdiyi razılaşmalara uyğun olaraq enerji infrastrukturu obyektlərinə zərbələr endirmə moratoriumuna qoşulduğunu elan etməsi buna ən parlaq sübutdur. Bu barədə Rusiya Prezidentinin mətbuat katibi Dmitri Peskov deyib. O qeyd edib ki, Kiyev müvəqqəti moratoriuma əməl etmir və hər gün Rusiyanın enerji infrastrukturuna zərbələr endirməkdədir: “Amerikalılarla işimizi davam etdirəcəyik, səbirlə onlara vəziyyətin reallığını və Kiyevin sülh naminə heç nə etmək istəmədiyini çatdıracağıq”. Məlumat üçün bildirək ki, ABŞ Prezidenti Donald Tramp sülh prosesi uğursuz olarsa, Rusiya neftinə gömrük rüsumları tətbiq edəcəyini deyib. Bu arada ABŞ Rusiyaya qarşı yeni sanksiyalar tətbiq edib. Ağ Ev Rusiyaya qarşı sanksiya siyahısına 3 hüquqi şəxs, 4 fiziki və bir yük gəmisini əlavə edib. Rusiya Prezidenti Vladimir Putin 2011-ci ildən bəri hərbi çağırışla bağlı ən böyük qərarını elan edib. Rusiya lideri 18-30 yaş arasında olan 160 min kişini hərbi xidmətə çağırıb. Bu, Rusiyanın 2011-ci ildən bəri ordusunu genişləndirmək səyləri çərçivəsində qeydə aldığı ən yüksək rəqəmdir. Putin son aylarda Rusiya ordusunun ümumi sayını təxminən 2,39 milyona, aktiv əsgərlərinin sayını isə 1,5 milyona çatdırmalı olduğunu bildirib. Putin 2022-ci ilin fevralında Ukraynanı ələ keçirmək əmrini verdiyi vaxtdan bəri ordunun sayını üç dəfə artırıb. Vitse-admiral Vladimir Tsimlyanski yeni əsgərlərin Rusiyanın "xüsusi hərbi əməliyyat" adlandırdığı Ukraynada döyüşməyə göndərilməyəcəyini bildirib.

Politoloq İlyas Hüseynov deyib ki, Trampın siyasətində Rusiya-Ukrayna müharibəsinin bitməsi, atəşkəsin əldə olunması prioritetdir. Analitikə görə, bu məsələ Trampın, o cümlədən ABŞ-nin siyasi imicini artırmaqla yanaşı, həm də seçkidə verilmiş vədlərə əməl edilməsi anlamına gəlir: 

"Tramp Bayden administrasiyasını tənqid edirdi və bildirir ki, "cəmi bir neçə saata müharibəni bitirə bilər". Hətta deyirdi ki, hakimiyyətdə olsaydı, müharibə olmazdı. Səudiyyə Ərəbistanında Rusiya və ABŞ nümayəndə heyətlərinin bir neçə görüşü baş tutub. O cümlədən ABŞ və Ukrayna rəsmiləri arasında da görüşlər, müzakirələr aparılıb. Görüşlərdə müəyyən razılaşmalar da əldə olunub. Bu anlaşmalar müharibənin miqyası nəzərə alınanda cüzi görünsə də, mühüm irəliləyiş kimi qiymətləndirilə bilər. Enerji obyektlərinə hücumların təşkil edilməməsi ilə bağlı razılıq, Qara dəniz hövzəsində əməkdaşlıq, tədarük zəncirinin formalaşması, gəmilərin hərəkəti üçün silah tətbiq edilməməsi ilə bağlı anlaşma önəmlidir. Amma hərbi əməliyyatlar müstəvisində tamamilə başqa ssenarilər yaşanır. Rusiyanın müxtəlif qəsəbələri, kəndləri öz nəzarətinə almaq təşəbbüsləri, Ukraynanın təhlükəsizlik zəmanəti axtarışı, eləcə də ABŞ ilə nadir metalların istifadəsinə dair sazişin imzalanması məsələsi hələ açıq qalıb". 

Ekspertin fikrincə, hərbi əməliyyatların getdiyi dövrdə ABŞ-nin diplomatik səyləri nəticə verməzsə, Tramp digər ssenarini tətbiq edə bilər: 

"Hər iki ölkəyə qarşı müxtəlif sanksiyalar, məhdudiyyətlər, beynəlxalq izolyasiya kimi tədbirlər görülər bilər. Artıq bunun anonsu verilməkdədir. Halbuki, bundan öncə ABŞ-nin Venesuela neftindən imtina və Rusiya neftini alması ilə bağlı fikirlər var idi. O cümlədən Ukraynaya qarşı daha sərt münasibət nəticə etibarı ilə ABŞ və Avropa Birliyi arasında gərginliyi dərinləşdirə bilər. Avropa Birliyi Ukraynaya dəstəyi sonadək davam etdirəcəyini desə də, qitənin bütün ölkələri bu düşüncədə deyil. AB-nin əksər ölkələri Ukraynaya sülhməramlı göndərmək istəmir. Bununla Kremlin qəzəbinə tuş gələcəklərindən ehtiyatlanırlar. Bu da Avropa daxilində vahid fikrin olmadığını göstərir. Rusiyaya qarşı təkrar sanksiyaların qəbul olunması da Tramp-Putin münasibətlərini gərginləşdirə bilər".