“Rusiya və Ukraynanın itkiləri heyrətedici səviyyədədir” “Ukraynanın əraziləri elə dağılıb ki...” AzPolitika onlayn siyasiictimai qəzet

ABŞ-nin yeni seçilmiş prezidenti Donald Tramp həm Rusiya Prezidenti Vladimir Putin, həm də Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski ilə Ukraynadakı müharibənin sona çatması ilə bağlı danışacağını bildirib.

Bazar ertəsi Floridada keçirdiyi mətbuat konfransında Tramp seçkilərdə qalib gəldikdən sonra ilk dəfə Rusiyanın Ukraynaya müdaxiləsinə bir neçə dəfə toxundu. O, "dəhşətli" adlandırdığı müharibəni tez bir zamanda bitirmək istəyini təkrarlayıb və hər iki tərəfdən "astronomik itkilərin sayına" istinad edib. Trampın sözlərinə görə, itkilər heyrətləndiricidir və cəbhədəki vəziyyət təsəvvür ediləndən daha pisdir. Tramp daha əvvəl münaqişənin hər iki tərəfində yüz minlərlə ölü və yaralıdan danışmışdı. Ukrayna rəhbərliyi bildirib ki, onların hərbi itkiləri Trampın iddia etdiyindən azdır, Moskva isə iki ildən çoxdur ki, Rusiyanın itkiləri ilə bağlı heç bir rəsmi məlumat vermir.

Trampın sözlərinə görə, Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski Rusiya ilə müqavilə bağlamağa hazır olmalıdır. Eyni zamanda ABŞ-nin seçilmiş prezidenti sülhə nail olmaq üçün Ukraynadan ərazi güzəştlərinin tərəfdarı olub-olmaması sualına cavab verməkdən yayınıb. Bununla belə, Tramp deyib ki, döyüşlərin getdiyi Ukrayna əraziləri elə dağıdılıb ki, onların bərpası yüz il çəkəcək.

Tramp sülhə nail olmaq səylərində "bir az irəliləyiş əldə edildiyini" qeyd edib, lakin təfərrüatları açıqlamayıb. Tramp Zelenski ilə dekabrın 7-də Parisdə görüşüb. Bu görüşdən sonra o, Ukrayna və Rusiyanı sülh danışıqlarına başlamağa çağırıb. Bir sıra məlumatlara görə, o, Putinə də zəng edib. Nə Kreml, nə də Tramp bunu təsdiqləməyib və ya birbaşa təkzib edib.

Media Trampın çevrəsində müxtəlif sülh planı ideyalarının müzakirə edildiyini bildirib. ABŞ-ın seçilmiş prezidentinin özü hələ ki, rəsmi olaraq heç bir sülh təşəbbüsü irəli sürməyib. Eyni zamanda, bir çox nəşrlər onun sülh təkliflərinin əsasının hazırkı cəbhə xətti boyunca münaqişənin dondurulması və ola bilsin ki, Ukraynaya sülhməramlı qüvvələrin yerləşdirilməsi olacağını bildiriblər.

Tramp hazırkı Co Bayden administrasiyasının Ukrayna hərbçilərinin Rusiyaya Amerikanın uzaqmənzilli silahları ilə zərbə endirməsinə icazə vermə qərarını yenidən tənqid edib, vəzifəyə gəldikdən sonra bu qərara yenidən baxacağını istisna etməyib.

Tramp həmçinin Volodimir Zelenskini yanvarın 20-də keçiriləcək andiçmə mərasiminə dəvət etmədiyini, lakin Zelenskinin gəlməsinə etiraz etməyəcəyini bildirib.

Seçki kampaniyası zamanı Tramp dəfələrlə Ukraynada müharibəni dayandıra biləcəyini bildirib. Prezident seçildikdən sonra o, bu vəzifənin göründüyündən daha çətin olduğunu etiraf edib. İndiki administrasiyadan fərqli olaraq, Tramp Rusiya Prezidenti Vladimir Putini müharibəyə başladığına görə birbaşa tənqid etmir və ABŞ-nin Ukraynaya nə qədər lazımdırsa kömək edəcəyini demir. O, sülhə mümkün qədər tez nail olmağın vacibliyini, onun şərtlərini qeyd etmədən vurğulayır. Həm Kiyev, həm də Moskva sülh tərəfdarı olduqlarını vurğulayır, lakin onlar diametral əks tələblər irəli sürürlər.

Rasim Əliyev

“AzPolitika.info”