Saatlıq əməkhaqqı ilə bağlı daha bir açıqlama: Daha çox qazanc

Saatlıq minimum əməkhaqqının tətbiqi vətəndaşlarımızın daha yüksək əməkhaqqı qazanmasına şərait yarada bilər.

Bu barədə Trend-ə Milli Məclisin deputatı Vüqar Bayramov deyib.

O bildirib ki, saatlıq minimum əməkhaqqı praktikası bir sıra ölkələrdə tətbiq olunur:

"Azərbaycanda da bu məsələnin uzun müddətdir müzakirə edildiyi məlumdur və Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi tərəfindən bu praktikanın araşdırılması və tətbiq imkanlarının müzakirə olunduğu bildirilib.

Saatlıq minimum əməkhaqqının tətbiqi vətəndaşlarımız üçün bir neçə baxımdan əhəmiyyətlidir. Belə ki, bu, vətəndaşların bir neçə iş yerində işləməsinə və nəticə etibarilə daha yüksək əməkhaqqı qazanmasına şərait yarada bilər. Çünki saatlıq minimum əməkhaqqının tətbiq olunduğu ölkələrin təcrübəsi göstərir ki, bu praktika bir iş yerində çalışan işçilərin də əməkhaqqının artmasına səbəb olur və xüsusilə əmək müqaviləsi əsasında işləyənlərin gəlirinə müsbət təsir göstərir".

Vüqar Bayramovun sözlərinə görə, digər tərəfdən, saatlıq minimum əməkhaqqı bayram günləri və iş vaxtından kənar saatlarda çalışan işçilərin də daha yüksək tariflə əməkhaqqı almalarına və nəticə etibarilə onların ümumi maaşlarının artmasına gətirib çıxarır.

"Eyni zamanda, bu sistem işçilərin sosial təminat hüquqlarının qorunması baxımından da vacibdir. Belə ki, bu mexanizm işlənilən hər bir saata uyğun əməkhaqqı ödənilməsini təmin edir. Ona görə də bu cür praktikaların Azərbaycanda da tətbiq edilməsi məqsədəuyğun olardı.

Hazırda bu istiqamətdə aparılan müzakirələr və təhlillər göstərir ki, Azərbaycanda da saatlıq əməkhaqqı rejiminə keçid istisna edilmir", - deyə deputat əlavə edib.

Mövzu ilə bağlı Trend-ə danışan iqtisadçı Pərviz Heydərov bildirib ki, ümumiyyətlə, Əmək Məcəlləsində dəyişikliklərə yox, Əmək Məcəlləsinin özünün yaxında yenidən işlənməsinə böyük ehtiyac var.

"Bu da ondan irəli gəlir ki, zaman keçdikcə əməyin tətbiqi, ödənilməsi və şəraiti ilə bağlı çox böyük dəyişikliklər baş verir. Bu, həmişə belə olub, indi də belədir və getdikcə də belə olacaq. Dövr dəyişdikcə, iqtisadiyyat inkişaf etdikcə, istehsala və digər sahələrə texnologiyalar daxil olduqca, 10-15 il bundan qabaq əməyin tətbiqi, ödənilməsi və şəraiti ilə bağlı leksikonumuzda, anlayışımızda olmayan müəyyən məfhumlar həyatımıza daxil olur. Buna görə də məcburuq ki, bunları qanunvericilikdə nəzərə alaq. Bunlardan biri məsafədən işin təşkil edilməsi məsələsidir".

Ekspert qeyd edib ki, 15-20 il bundan əvvəl məsafədən işin təşkili haqqında danışmaq olmazdı:

"Ümumiyyətlə, düşüncəmizdə əməyin tətbiqi, ödənilməsi və şəraiti ilə bağlı belə bir anlayış yox idi. Amma texnologiyanın inkişafı ilə bağlı artıq əməyin özünün mexanizmi, tətbiqi imkanları genişlənir. Biz bu yerdə məcburuq ki, belə şeyləri qanunvericilikdə də, Əmək Məcəlləsində də nəzərə alaq.

Digəri isə saatlıq əməkhaqqı sisteminin tətbiqidir. Ölkəmizdə minimum aylıq əməkhaqqı anlayışı var və özəl sektorda da, dövlət sektorunda da əməyin ödənilməsi prinsipi məhz bunun nəzərə alınması ilə həyata keçirilir. Amma inkişaf etmiş ölkələrdə saatlıq əməkhaqqı sistemi ilə tətbiq olunur. Hətta onların bir çoxunda aylıq minumum əməkhaqqı anlayışı yoxdur. Orada saatlıq əməkhaqqı sistemi mövcuddur".

İqtisadçı vurğulayıb ki, müqayisə etdikdə, təcrübəyə nəzər saldıqda görünür ki, saatlıq əməkhaqqı sistemi daha mükəmməl bir mexanizmdir.

"Buna görə də onun Əmək Məcəlləsində nəzərə alınması vacib xarakter daşıyır. O cümlədən, digər məsələlər var. Bərabər dəyərli əməyə görə bərabər əməkhaqqının ödənilməsi, yəni ədalət prinsipinin nəzərə alınması məsələsindən söhbət gedir. Bir çox amillər vardır ki, əməyin tətbiqi, ödənilməsi və şəraiti ilə bağlı xüsusiyyətlər xeyli dəyişdiyindən, təkmilləşdiyindən onların qanunvericilikdə nəzərə alınması vacib sayılır", - deyə o əlavə edib.

Qeyd edək ki, bir neçə gün əvvəl "Rəqəmsallaşma və süni intellektin iş yerlərinə təsiri" konfransında əmək və əhalinin sosial müdafiəsi naziri Anar Əliyev deyib ki, Azərbaycanda Əmək Məcəlləsində 200-ə yaxın dəyişiklik üzərində iş aparılır. Bu dəyişikliklər, əsasən, məsafədən işin təşkil edilməsi, saatlıq əməkhaqqı sisteminin tətbiqi, bərabər dəyərli əməyə görə bərabər əməkhaqqının ödənilməsi, ailə üzvləri olan işçilərə və qadınlara ayrı-seçkiliyin aradan qaldırılması və sair məsələləri nəzərdə tutur.