Sahil Babayevin gətirdiyi “yenilik”: Əmanət və kredit faizləri dəyişəcəkmi?

Məlum olduğu kimi, Azərbaycanda ilk dəfə olaraq Maliyyə Nazirliyi yerli banklarda depozit  yerləşdirməyə başlayıb.
Yeniavaz.com xəbər verir ki, Maliyyə Nazirliyi bu günə kimi bu məqəsədlə 2 dəfə depozit hərracı keçirib.
Qeyd edək ki, depozit hərracları Sahil Babayevin maliyyə naziri təyin olunmasından sonra baş tutub. İlk hərrac 11 aprel, ikinci hərrac isə 24 aprel 2025-ci il tarixində keçirilib.
Belə ki, 11 aprel tarixində Maliyyə Nazirliyi vahid xəzinə hesabındakı 1 milyard manat həcmində sərbəst vəsaiti 4 sistem əhəmiyyətli bankda, 3 ay müddətinə və 7,21% orta çəkili faiz dərəcəsi ilə depozitə yerləşdirib. 24 aprel tarixində isə 500 milyon manat həcmində vəsaiti ölkənin ən iri 5 bankında 32 gün müddətinə, 7,04% orta çəkili faiz dərəcəsi ilə depozitə yerləşdirib.
İri banklar artıq dövlətdən ucuz vəsait əldə etdikləri üçün, vətəndaşlardan əlavə əmanət cəlb etməkdə əvvəlki qədər maraqlı olmaya bilərlər. Bu isə həmin bankların əmanətlərə verdiyi faizləri aşağı salmasına səbəb ola bilər. Yəni iri banklara əmanət qoymaq istəyənlər daha aşağı gəlir gözləməlidirlər.
Çünki dövlət vəsaitləri yalnız iri banklara yönəldilib. Bu isə kiçik və orta bankları likvidlik baxımından çətin vəziyyətdə qoya bilər. Belə banklar rəqabətdə qalmaq üçün əmanətçilərə daha yüksək faiz təklif etməyə məcbur qala bilərlər. Yəni kim yüksək faiz axtarırsa, kiçik banklara üz tuta bilər – təbii ki, riskləri nəzərə alaraq.
Dövlət vəsaiti alan bankların likvidliyi artdığı üçün onlar daha rahat şəkildə kredit verə bilərlər. Bu isə xüsusilə iri banklarda kredit faizlərinin bir qədər enməsi ilə nəticələnə bilər. Ancaq bu enişin miqyası və sürəti bazardakı digər amillərdən də asılıdır (inflyasiya, Mərkəzi Bankın siyasəti və s.).
Nəticə olaraq onu deyə bilərik ki, Maliyyə Nazirliyinin depozit hərracları davam edərsə, iri banklarda əmanət faizləri düşə, kredit faizləri isə bir qədər enə bilər. Kiçik banklarda isə əmanət faizləri arta bilər, lakin kredit verməkdə çətinlik çəkə bilərlər.
Bu situasiya həm dövlətin gəlir əldə etməsi, həm də bazarın idarə olunması baxımından effektiv görünür. Lakin yalnız iri banklara üstünlük verilməsi sektor daxilində bərabərsizliyi artırır və bu da gələcəkdə kiçik bankların bazarda mövqeyini zəiflədə bilər.
Elnur Əli