Sakinlərə kompensasiya verilə bilər

Azərbaycan yaxın illərdə enerji siyasətində mühüm dəyişikliklərə hazırlaşır. 

Yenilənmiş "Milli Səviyyədə Müəyyənləşdirilmiş Töhfələr" (NDC 3.0) sənədində ölkənin 2035-ci ilə qədər binalarda təbii qazla işləyən avadanlıqlardan tamamilə imtina etməyi planlaşdırdığı bildirilir. 

Bu məqsədlə yaşayış və qeyri-yaşayış binalarında qazla işləyən sistemlərin elektrik enerjisi ilə – xüsusilə də bərpa olunan enerji mənbələri ilə çalışan istilik nasosları və elektrik plitələri ilə əvəz olunması nəzərdə tutulur. 

Yeni yanaşma həm enerji səmərəliliyinin artırılmasını, həm də karbon emissiyalarının ciddi şəkildə azaldılmasını hədəfləyir. Hesabatda qeyd edilib ki, təbii qaz hazırda binalar üçün əsas enerji mənbəyidir: 

“2022-ci ildə yaşayış sektoru təxminən 4 milyard kubmetr, kommersiya, institusional və sənaye sektoru isə 0,5 milyard kubmetr qaz istehlak edib. 

Bu həcm ümumilikdə təxminən 10 milyon ton CO₂ ekvivalenti tullantıya səbəb olub və binaları ölkədə tullantıların 14 %-i ilə ikinci ən böyük mənbəyə çevirib”. 

Təbii qazdan imtina planı vətəndaşın xərcini artıra bilər. Bəs dövlət bunu necə tənzimləyəcək? 

“Cebheinfo.az”a açıqlamasında iqtisadçı Akif Nəsirli bildirib ki, dövlət bu keçidi tənzimləmək üçün müxtəlif mexanizmlərdən istifadə edə bilər: 

“Təbii qazdan imtina planının həyata keçirilməsi üçün avadanlıqların alınması və quraşdırılması ilə bağlı subsidiyalar, aşağı faizli kreditlər və ƏDV güzəştləri tətbiq oluna bilər. Elektrik tariflərinə güzəştlər və sosial dəstək mexanizmləri vətəndaşın aylıq xərclərini yüngülləşdirər. 

Binaların elektrik infrastrukturunun gücləndirilməsi və təhlükəsizlik sistemlərinin təmin edilməsi kimi xərclər dövlət və ya inşaatçılar tərəfindən qarşılana bilər. Aztəminatlı ailələr üçün əlavə dəstək proqramları da mümkün variantlar arasındadır”. 

Akif Nəsirli qeyd edib ki, belə genişmiqyaslı enerji keçidini kompensasiyasız həyata keçirmək mümkün deyil: 

“NDC ("Milli Səviyyədə Müəyyənləşdirilmiş Töhfələr") sənədində yalnız strateji məqsədlər göstərilir və hazırda rəsmi kompensasiya mexanizmi açıqlanmayıb. Lakin belə genişmiqyaslı enerji keçidi kompensasiyasız mümkün deyil və yüksək ehtimalla dövlət dəstək mexanizmləri tətbiq olunacaq. 

Keçid mərhələli şəkildə həyata keçiriləcək, məsələn, yeni tikililərdə elektrikləşmə məcburi olacaq, köhnə binalarda isə subsidiyalar və könüllü proqramlar vasitəsilə mərhələli keçid təmin olunacaq”. 

Əfsanə Rəcəb 
“Cebheinfo.az”

Açar sözlər: kompensasiya Akif Nəsirli

Problemlərinizi bizə yazın, şahidi olduğunuz hadisələri çəkib göndərin