“Sədərək”də reklam lövhəsinin sökülməsi monopolist şirkətlərin maraqlarına xidmət edir MEMAR VİDEO

Bu gün səhər saatlarında “Sədərək” Ticarət Mərkəzinin ətrafında sahibkarlarla Dövlət Reklam Agentliyi əməkdaşları arasında gərginlik yaşanıb.
Avtosfer.az xəbər veriri ki, sahibkarlar ticarət mərkəzinin ətrafında yerləşdirilmiş ödənişli reklam lövhələrinin əvvəlcədən xəbərdarlıq edilmədən sökülməyə başlandığını bildirir. Onlar qeyd ediblər ki, söküntü nəticəsində ümumilikdə 21 reklam lövhəsi dağıdılıb və bu, təxminən 210 min manat məbləğində maddi zərərə səbəb olub. Sahibkarlar bu addımı qanunsuz hesab edərək bildiriblər ki, belə tədbirlər ticarət fəaliyyətinə və reklam bazarına mənfi təsir göstərir.
“Sədərək” Ticarət Mərkəzinin Mətbuat Xidmətinin rəhbəri Kəmaləddin Qədimin sözlərinə görə, qüvvəyə minmiş məhkəmə qərarı ilə ticarət mərkəzinin ərazisi özəl mülkiyyət kimi tanınıb və bu barədə Dövlət Reklam Agentliyinə rəsmi məlumat təqdim olunub. O əlavə edib ki, ərazi tam hasarlanıb, mühafizə olunur və reklam konstruksiyaları bazarın daxili hissəsində, ictimai yol və ya bələdiyyə ərazisi ilə əlaqəsi olmayan zonalarda yerləşdirilib.

Məsələ ilə bağlı Dövlət Reklam Agentliyi hadisəyə münasibət bildirib. Agentliyinin mətbuat xidmətindən verilən məlumatda qeyd olunub ki, baş verən hadisə ilə bağlı hüquq-mühafizə orqanlarına müraciət olunmayıb. Qanunvericiliyə əsasən, açıq məkanda reklam anlayışı və onun əhatə dairəsi mülkiyyət əsasında müəyyən edilmir. Agentlik həmçinin vurğulayıb ki, istinad edilən məhkəmə qərarı reklam daşıyıcılarının sökülməsi ilə bağlı deyil, açıq məkanda reklam yerləşdirilməsi üçün icazələrin verilməsinə aiddir.

Bu məsələ ilə bağlı memar Cahid Həsənov Avtosfer.az-a açıqlamasında deyib ki, bu kimi hadisələr çoxdan gözlənilirdi və artıq hər gün baş verir:
“Ümumdünya Reklamçılar Assosiasiyasının üzvü kimi açıq şəkildə deyə bilərəm ki, Azərbaycan Dövlət Reklam Agentliyi öz adına uyğun fəaliyyət göstərmir. Adı “Azərbaycan Dövlət Reklam Agentliyi” olsa da, faktiki olaraq yalnız açıq hava reklamlarına nəzarət edir. Halbuki nə metroda, nə qoruqlarda, nə nəqliyyatda, nə mediada, nə də sosial mediada bu qurumun heç bir hüquqi təsiri yoxdur və açığı, buna görə sevinmək lazımdır. Çünki açıq hava reklamlarını bu vəziyyətə salan bir qurum, digər sahələrə də müdaxilə etsəydi, orada da eyni tənəzzül yaşanardı. Konkret olaraq, Azərbaycan Dövlət Reklam Agentliyi yarandığı gündən bəri ciddi səhvlərə yol verib. Onun keçmiş rəhbəri Aydın İbadov dövründə bu problemlər başladı, mən isə düşünürdüm ki, yeni rəhbərlik dövründə vəziyyət dəyişəcək. Təəssüf ki, nəinki səhvlər aradan qalxmadı, əksinə, vəziyyət getdikcə daha da pisləşdi.
Hazırda bölgələrdə, hətta Bakının özündə belə reklam şirkətləri demək olar ki, reklam yerləşdirə bilmir. Bir tərəfdən süni monopoliya yaradılıb, digər tərəfdən isə illərdir fəaliyyət göstərən milli reklam şirkətlərinin reklamları “yararsız” adı ilə demontaj edilir, sökülür və tamamilə sıradan çıxarılır. Onların yerinə isə cəmi bir-iki “xüsusi təyin olunmuş” şirkətə imtiyaz verilir və bütün reklam bazarı həmin qurumların əlində cəmləşir”.
Cahid Həsənov qeyd edib ki, nəticədə yerli şirkətlər sıradan çıxarılır, bazardan sıxışdırılır və reklam sektorunda tənəzzül dərinləşir:
“Açıq məkanda reklamların kəsilməsi, konstruksiyaların sıradan çıxması əslində bir neçə monopolist şirkətin maraqlarına xidmət edir. Əgər hansısa reklam yararsız sayılırsa, şirkətə müraciət edib onu düzəltmək imkanı tanınmalıdır. Necə ola bilər ki, Agentliyin imtiyaz verdiyi şirkətlər “yararlı” reklam qoya bilir, amma 20–30 ildir bu bazarda fəaliyyət göstərən, sovet dövründən reklam sahəsini formalaşdıran milli şirkətlərə bu imkan verilmir? “İki metr hündürlükdə reklam yararsızdır” deyirlər — bəs nə olmalıdır? Brilliantdandırsa, qoy brilliantdan olsun, qızıldandırsa, qoy qızıldan olsun! Burada məsələ reklamın keyfiyyətində deyil, münasibətdədir. Bu, Azərbaycan reklamının açıq məkanda tam tənəzzülüdür. Son beş ildə Azərbaycan Dövlət Reklam Agentliyi bu sahədə təxminən 10 min iş yerinin bağlanmasına səbəb olub. Mən bir ekspert kimi açıq şəkildə deyirəm: bu, açıq məkanda reklam sektorunun boğulması deməkdir”.

Fidan