Səfərdən qayıdanda niyə başqa biri kimi danışırıq və davranırıq?

Bəzi insanlar xaricə səyahətdən qayıdarkən özləri ilə suvenirlərdən daha çoxunu gətirirlər. Yeni aksent, geyim tərzi, jestlər və hətta başqa dillərdən sözlər gündəlik həyatlarının bir hissəsinə çevrilir. Bəs insan səfər zamanı gördüyü mədəniyyəti niyə özü ilə evə gətirir?

Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə BBC yazır.

İnsanların yeni mühitə uyğunlaşması və ətrafındakı insanların danışıq tərzini şüursuz şəkildə təqlid etməsi elmi araşdırmalarda da müşahidə olunub. Buna görə də başqa ölkədə kifayət qədər vaxt keçirən insanın yerli aksenti mənimsəməsi düşündüyümüz qədər qeyri-adi deyil.

Klinik psixoloq Şarlotta Rasselin fikrincə, bəzi insanlar səfər zamanı onları təsirləndirən təcrübəni qoruyub saxlamaq istəyirlər. Yeni öyrəndikləri söz, ifadə və ya davranış həmin ölkə ilə emosional bağın bir növ xatırladıcısına çevrilir.

Məsələn, Yunanıstandan qayıdan bəzi turistlər gündəlik danışığında yerli ifadələrdən istifadə etməyə başlayır. İtaliyaya gedənlər isə italyanların əl jestlərini təqlid edə, Kosta-Rikadan qayıdanlar isə tez-tez “pura vida” ifadəsini işlədə bilərlər.

Bəzən məqsəd başqalarına təsir etməkdir

Mütəxəssislər hesab edirlər ki, xarici mədəniyyətin elementlərini mənimsəməyin başqa səbəbi də insanın özünü daha dünyagörüşlü və səyahət etmiş biri kimi göstərmək istəməsidir.

Antropologiya və sosiologiya professoru Qaret Barkinə görə, bəzi turistlər yerli davranışları hörmət və heyranlıqdan mənimsəyirlər. İnsan səfər etdiyi ölkənin mədəniyyətini öz həyatından daha “orijinal” və ənənəvi hesab edə və həmin xüsusiyyətlərin bir hissəsini özündə görmək istəyə bilər.

Beləliklə, yerli aksenti təqlid etmək və ya müəyyən jestlərdən istifadə etmək şüursuz şəkildə həmin mədəniyyətə yaxınlaşmaq cəhdi ola bilər.

Niyə məhz bəzi ölkələr bizi daha çox təsirləndirir?

Mütəxəssislər bunu “prestij qərəzi” anlayışı ilə də əlaqələndirirlər. İnsanlar yüksək qiymətləndirdikləri şəxslərin və mədəniyyətlərin davranışlarını daha asan mənimsəyirlər.

Məsələn, amerikalı turist üçün Böyük Britaniya, Fransa, İtaliya və Yunanıstan kimi ölkələr tarix və mədəniyyət baxımından yüksək prestijə malik ola bilər. Bu səbəbdən həmin ölkələrə gedən insanların yerli aksent və davranışları təqlid etməsi daha çox müşahidə edilir.

Sosial media isə bu tendensiyanı daha da gücləndirir. İnsanlar yalnız səyahət etdiklərini göstərmək deyil, “adi turistlərdən fərqli” olduqlarını nümayiş etdirmək istəyirlər. Kənd yerlərində və ya daha az tanınan icmalarda yaşanan təcrübələri paylaşmaq da bir növ sosial üstünlük nümayişinə çevrilə bilər.

Səfər bizi həqiqətən dəyişdirə bilərmi?

Mütəxəssislərə görə, bəli. Xarici ölkədə yaşamaq və ya uzun müddət səyahət etmək insanın dünyaya baxışını, gündəlik vərdişlərini və hətta özünü necə təqdim etdiyini dəyişə bilər.

Bəzən bu dəyişikliklər müvəqqəti olur. İnsan bir neçə həftə sonra əvvəlki danışıq tərzinə və vərdişlərinə qayıdır. Bəzi hallarda isə səfər zamanı mənimsənilən xüsusiyyətlər insanın şəxsiyyətinin bir hissəsinə çevrilir.

Yəni səyahətdən qayıdarkən yeni aksentlə danışmaq və ya başqa ölkənin jestlərindən istifadə etmək hər zaman süni davranış demək deyil. Bu, insanın yeni mədəniyyətlə qurduğu emosional bağın və səyahətin onun üzərində buraxdığı izlərin nəticəsi də ola bilər.

Aydın