Səmimi üzr istəməyin formulu kəşf edilib...

...Əksər üzr istəmələr münasibətləri bərpa edə bilmir, çünki onlarda haqsızlığa məruz qalan şəxs üçün lazım olan əsas elementlər yoxdur.

Bu, barışıq və münaqişələrin həlli psixologiyasını araşdıran tədqiqatçıların gəldiyi nəticədir.

SİA-nın əldə etdiyi məlumata görə, bu barədə Psychology Today yazır.

Səmimi üzr istəmək sadəcə peşmançılıq sözlərindən daha çox şeydir. Bu, beş ardıcıl addımı əhatə etməlidir: yaranan ağrını etiraf etmək, məsuliyyəti qəbul etmək, bəhanə gətirmədən peşmançılıq ifadə etmək, düzəliş etməyi təklif etmək və davranışını dəyişdirəcəyinə söz vermək.

Tədqiqatların göstərdiyi kimi, ən vacib element öz günahını etiraf etməkdir.

Müəlliflər yazırlar ki, “...Məsuliyyəti qəbul etmək effektiv üzr istəməyin ən vacib komponentidir. Məhz buna görə də “Bağışlayın, belə hiss etdiniz” və ya “Səhvlər edildi” kimi ifadələr tez-tez barışığı təşviq etmək əvəzinə, qıcıqlandırır. Tədqiqatçılar izah edirlər ki, bir çox insan instinktiv olaraq üzr istəmələrinə bəhanələr əlavə etməklə özünə hörmətini qorumağa çalışır.

Lakin, “bağışlayın” sözündən sonra “amma” gələn kimi, digər şəxs deyilənləri səhvin etirafı deyil, özünü müdafiə etmək cəhdi kimi qəbul etməyə başlayır.

Tədqiqatçılar həmçinin vurğulayırlar ki, bağışlanma tələb etmək olmaz.

Müəlliflər xatırladırlar ki, “...Bağışlamaq incitdiyiniz insana məxsusdur”. “Deməli, yaxşıyıqmı?” sualı ilə barışığı sürətləndirməyə çalışmaq, üzr istəməyi səmimi bir jestdən daha çox sövdələşməyə çevirir.

Psixoloqlara görə, yaxşı bir üzr həmişə narahatlıq yaradır, lakin məhz səhvini etiraf etmək və onu düzəltmək istəyi etimadı bərpa etməyə kömək edir.

Əli Babayev