Sən demə təhsilin əsas problemi “müəllim” sözünün səhv yazılışında imiş... BƏS NƏTİCƏ?

Etibar ƏLİYEV

Elm və təhsil naziri Emin Əmrullayev: “Mən inanıram ki, bizim son 10 ildə müəllimlərimizin keyfiyyəti əsaslı şəkildə artıb. Bu həm diaqnostika, həm sertifikatlaşdırma prosesində, həm də ən vacibi işə qəbul olan müəllimlərimizin keyfiyyətində görünür. Yəni bizim yüzlərlə dil və ədəbiyyat, riyaziyyat, tarix, biologiya müəllimimiz var ki, onlar qəbul imtahanlarında 500-dən çox bal toplayıblarlar. Bu da onu göstərir ki, bizim gələcək müəllimlərimizin diplomları saxta deyil, bu, çox vacibdir. Çünki əvvəllər biz saxta diplomlu, müəllim sözünü düzgün yaza bilməyən müəllimlərdən danışırdıq. Onlarla da artıq sağollaşmışıq”.

Bəs nəticə?

Fərz edək ki, Misir Mərdanov dövrünün müəllimləri "müəllim" sözünü düzgün yaza bilmirdi. Əmrullayev dövrünün müəllimləri və şagirdlərinin bilik göstəriciləri necədir?

Dövlət İmtahan Mərkəzinin (DİM) İdarə Heyətinin rəhbəri Məleykə Abbaszadə "Xalq" qəzetinə müsahibəsində (16 sentyabr 2025-ci il) deyib: "Ən aşağı nəticələr coğrafiya fənni üzrə müşahidə olunur. Nəticələr göstərir ki, coğrafiya üzrə II qrupda orta göstərici 28,68 faiz, III qrupda isə təxminən 15,5 faizdir ki, bu da çox aşağı səviyyədir".

DİM rəhbəri qeyd edib ki, ciddi narahatlıq doğuran sahələrdən biri də kimyadır: "Abituriyentlərin daha çox seçdiyi I qrupda bu fənnə aid bir çox ixtisas var. I qrupda orta göstərici 24.18 faiz, IV qrupda isə 49.17 faizdir, yəni qruplar arasında təxminən 25 faiz fərq mövcuddur. Mövcud nəticələr hələ qənaətbəxş deyil və təkmilləşdirilməyə ehtiyac var. I qrupda fizika üzrə düzgün cavabların faizi 33.29-dur və bu isə kifayət qədər aşağı səviyyədir, riyaziyyat üzrə də vəziyyət eynidir".

Bu il I ixtisas qrupu üzrə keçirilən qəbul imtahanında 31167 abituriyent iştirak edib. Riyaziyyat-kimya alt qrupu üzrə 6 863 nəfər 200 baldan yuxarı nəticə göstərib. Riyaziyyat-informatika alt qrupu üzrə 6848 abituriyent 200 baldan yuxarı nəticə göstərib. Ölkədə riyaziyyat, fizika və kimya fənlərinin tədrisi nə üçün belə biabırçı vəziyyətə düşüb? El dilində desək, bunun adı “funksional savadsızlıq”dır. Nəzərə alaq ki, I ixtisas qrupu üzrə buraxılış imtahanlarında riyaziyyatdan 100 bal, qəbul imtahanında isə 150 bal toplamaq mümkündür.

Müəllimlər yəqin ki, artıq "müəllim" sözünü düzgün yazmağı öyrəniblər. Bəs XXI əsrin elmləri sayılan "fizika", "riyaziyyat" və "kimya" fənlərinin tədrisinin vəziyyəti nə üçün belə acınacaqlıdır?