Siyasi etimad elmi araşdırmaların əsası kimi

Mehman Həsənli: Azərbaycan-Qırğızıstan ədəbi və mədəni əlaqələri Türk dünyasının birliyinə mühüm töhfə verir

Bakı, 2 sentyabr AZƏRTAC

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin “Bizim başqa ailəmiz yoxdur, ailəmiz Türk dünyasıdır” fikri Türk dünyası ilə əməkdaşlığın inkişafında yeni mərhələnin əsasını qoyub.

AMEA Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat İnstitutunun elmi işlər və rəqəmsal inkişaf üzrə direktor müavini filologiya elmləri doktoru Mehman Həsənli AZƏRTAC-a aşıqlamasında bildirib ki, əgər yüz il əvvəl Bakı Birinci Türkoloji Qurultayın keçirildiyi məkan kimi Türk dünyasının elmi-mədəni tarixində mühüm rol oynamışdısa, yüz il sonra Azərbaycan və Bakı yeni formatda Türk dünyasının birliyi və həmrəyliyi istiqamətində mühüm addımlar atmaqdadır. Prezidentin Qırğızıstana son səfəri və səfər çərçivəsində imzalanmış “Azərbaycan Respublikası ilə Qırğız Respublikası arasında müttəfiqlik münasibətləri haqqında Müqavilə” Türk dünyasının birliyi və dövlətlərarası münasibətlərin yeni səviyyəyə yüksəldilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Azərbaycanla Qırğızıstan arasında elmi və ədəbi əlaqələrin də zəngin tarixi var. Azərbaycan-Qırğızıstan ədəbi əlaqələrinin formalaşmasında “Manas” və Çingiz Aytmatov fenomenləri mühüm rol oynayıb. Hələ 1995-ci ildə “Manas” dastanının 1000 illik yubileyi qeyd edilərkən Azərbaycanın Ümummilli Lideri Heydər Əliyev həmin mərasimdə iştirak edib və “Manas”ı ortaq tarixi keçmişin möhtəşəm abidəsi kimi yüksək qiymətləndirib. Heydər Əliyev böyük qırğız yazıçısı Çingiz Aytmatovun yaradıcılığına və irsinə də xüsusi dəyər verib, yazıçı ilə həm sovet dövründə, həm də müstəqillik illərində dəfələrlə görüşüb.

Azərbaycan-Qırğızıstan ədəbi-mədəni əlaqələrinin yüksək səviyyəsinin daha bir mühüm göstəricisi Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin Çingiz Aytmatov irsinə verdiyi böyük dəyərdir. 2008-ci ildə böyük yazıçının 80 illik yubileyinin ilk dəfə məhz Bakıda keçirilməsi və Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev tərəfindən Çingiz Aytmatova bir nömrəli “Dostluq” ordeninin təqdim edilməsi iki ölkə və xalqlar arasında dostluq və qardaşlıq münasibətlərinin mühüm rəmzinə çevrilib. Bu ənənənin davamı olaraq, 2025-ci il noyabrın 5-də Ala-Arça Dövlət İqamətgahında Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevə “Çingiz Aytmatov” ordeninin təqdim edilməsi Azərbaycan-Qırğızıstan münasibətlərinin, xüsusilə də xalqlarımızın ortaq ədəbi-mədəni dəyərlərinə əsaslanan dostluq və qarşılıqlı ehtiramın yüksək səviyyəsinin ifadəsi kimi qiymətləndirilə bilər. Yazıçının adını daşıyan bu ali dövlət təltifinin Azərbaycan Prezidentinə təqdim edilməsi Çingiz Aytmatov şəxsiyyətinin və irsinin iki qardaş xalqı birləşdirən mənəvi körpü olduğunu bir daha nümayiş etdirir.

Çingiz Aytmatovun ədəbi irsinə göstərilən bu yüksək dövlət səviyyəli ehtiram, eyni zamanda, onun yaradıcılığının Azərbaycan-Qırğızıstan münasibətlərində mühüm humanitar və mənəvi amilə çevrildiyini göstərir. Aytmatovun əsərlərində ifadə olunan insanlıq, milli yaddaş, tarixi məsuliyyət, mənəvi dəyərlər və türk dünyasının ortaq mədəni kodları bu gün də xalqlarımız arasında qarşılıqlı anlaşma və yaxınlaşmanın mühüm əsaslarından biri olaraq qalır.

Müxbir - Tünzalə Arazlı