Icma.az
close
up
RU
Menu

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

Sovet imperiyasının çöküş günü

Sovet imperiyasının çöküş günü

Icma.az xəbər verir, Xalq qazeti saytına əsaslanaraq.

O avqust səhəri – 1991-ci ilin 19 avqustu yaşlı nəslin yaddaşında ağlı-qaralı bir gün kimi qalıb. O səhər hava limanında idik. İki balaca qızımın əlindən bərk-bərk tutmuşdum. Odessaya gedirdik. İstirahətə. Qara dənizi görməyə, bir neçə həftəlik gündəlik qayğılardan uzaqlaşmağa… Adamın fikri belə vaxtlarda siyasətdə olmur. Düşünürsən ki, təyyarə vaxtında qalxacaqmı, uşaqlar yol yorğunluğuna necə dözəcək, dəniz necə olacaq, hava necə keçəcək…

Amma həmin səhər hava limanı nəsə başqa durumda idi. Hərbi geyimli adamlar ora-bura tələsir, üzlərdə anlaşılmaz bir gərginlik görünürdü. Reysimiz ləngiyirdi. Soruşurduq, doğru-dürüst heç nə demirdilər. Heç kim nə baş verdiyini bilmirdi, bilənlər də danışmırdı.

İndi üstündən 35 il keçəndən sonra düşünürəm ki, biz həmin səhər təkcə bir təyyarənin gecikməsini gözləmirmişik. Bəlkə də fərqində olmadan böyük bir dövlətin son günlərinin astanasında dayanmışdıq.

18-dən 19 avqusta keçən gecə Moskvada hakimiyyəti ələ keçirmək cəhdi başlanmışdı. Sonradan tarixə 1991-ci ilin Avqust putçu kimi düşəcək hadisə…

SSRİ Prezidenti Mixail Qorbaçov həmin vaxt Krımda, Forosdakı iqamətgahında idi. Onun xarici aləmlə əlaqəsi kəsilmiş, faktiki olaraq ev dustaqlığına alınmışdı. Avqustun 19-da isə sovet insanlarına Qorbaçovun guya səhhəti ilə əlaqədar prezident vəzifəsini icra edə bilmədiyi bildirildi. Hakimiyyət Dövlət Fövqəladə Vəziyyət Komitəsinin əlinə keçmişdi. Moskvaya tanklar yeridilmişdi. Televiziyalarda qəribə bir sükut və köhnə dünyanın tanış sərtliyi vardı.

Ölkə nə baş verdiyini anlamağa çalışırdı. Biz isə hava limanında dayanıb Odessaya uçacağımızı gözləyirdik. İki balaca qızım yanımda idi. Onların dünyasında nə Qorbaçov vardı, nə Yanayev, nə fövqəladə vəziyyət komitəsi, nə də Moskvaya girən tanklar. Onlar yəqin ki, Qara dənizi düşünürdülər. Mən də onların əlindən bərk-bərk yapışmışdım.

İnsan qəribə məxluqdur. Tarixin içində yaşayanda çox vaxt bunun tarix olduğunu anlamır. Sonralar televizorda Boris Yeltsinin tankın üstünə qalxmasını gördük. Sonralar o kadr Avqust putçunun ən yaddaqalan görüntülərindən birinə çevrildi. Yeltsin Rusiya parlamentinin - Ağ evin qarşısındakı tanklardan birinin üstünə çıxaraq əlindəki müraciəti oxuyurdu. Baş verənləri Konstitusiyaya zidd çevriliş adlandırır, Dövlət Fövqəladə Vəziyyət Komitəsinin qərarlarını qanunsuz sayır, Qorbaçovun prezident səlahiyyətlərinin bərpasını tələb edirdi. Hərbçiləri çevrilişçilərin əmrlərinə tabe olmamağa, insanları isə müqavimət göstərməyə çağırırdı. Tarixin qəribə ironiyası idi: hakimiyyəti qorumaq üçün Moskva küçələrinə çıxarılan tanklardan biri həmin hakimiyyətə qarşı müqavimətin tribunasına çevrilmişdi.

Moskvada Ağ evin ətrafına toplaşan insanları, küçələrdəki tankları, çaşqın əsgərləri gördük. Cəmi üç gün davam edən putç dağıldı. Qorbaçov Moskvaya qayıtdı. Amma artıq heç nə əvvəlki kimi deyildi. Putç uğursuz olmuşdu, əvəzində Sovet İttifaqının süqutu sürətlənmişdi. Bir neçə ay sonra xəritədə ömrümüz boyu görməyə alışdığımız SSRİ adlı dövlət olmayacaqdı.

O vaxt bunların heç birini bilmirdik. Hava limanında sadəcə reysimizin niyə gecikdiyini anlamağa çalışırdıq. Bəlkə də həmin günün yaddaşımda bu qədər aydın qalmasının səbəbi elə budur. Bir tərəfdə iki balaca qız, yay tətili, Odessa, Qara dəniz arzusu… O biri tərəfdə hərbi geyimlilər, müəmmalı gecikmə, narahat baxışlar və dağılmaqda olan nəhəng bir imperiya. İki ayrı dünya bir hava limanında qarşılaşmışdı.

Sonralar həyatımızda çox hadisə oldu. Dövlət dəyişdi, pullar dəyişdi, sərhədlər dəyişdi, pasportlar dəyişdi. Bir vaxt “əbədi” bildiyimiz ölkə tarix kitablarının səhifəsinə çevrildi. Biz isə böyüdük, uşaqlar böyüdü, o günlər uzaqda qaldı.

Amma 19 avqust gələndə mənim yadıma əvvəlcə Moskvanın küçələrindəki tanklar düşmür. Hava limanı düşür. Gecikən reys düşür. Ora-bura qaçan hərbi geyimlilər düşür. Bir də əllərindən bərk-bərk yapışdığım iki balaca qızım düşür. Biz Qara dənizə gedirdik. Tarix isə tamam başqa istiqamətə gedirdi.

Hamlet ZEYNALOĞLU
XQ

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:107
embedMənbə:https://xalqqazeti.az
archiveBu xəbər 19 Avqust 2026 15:15 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see356

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see328

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see322

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see297

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see287

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see262

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see244

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see234

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see232

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see227

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see223

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see222

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

17 Noyabr 2026 14:53see221

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see219

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see217

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see213

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see200

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see188

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see183

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see181
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri