Soyuducunuzda varsa, ölüm saçır

Süd, yumurta, pendir, kolbasa, eləcə də bişmiş yeməklərin düzgün saxlanılmaması ciddi sağlamlıq riskləri yarada bilər.

Milli.Az musavat.com-a istinadən bildirir ki, mütəxəssislərin tövsiyələrinə əsasən, mətbəxdə və soyuducuda tez-tez rast gəlinən 17 qidada diqqət edilməli əsas məqamlar bunlardır:

Yumurta

Yumurtanı soyuducunun qapısında deyil, temperaturun daha sabit olduğu iç rəflərdə və öz karton qabında saxlamaq məsləhətdir. Qabığı çatlamış yumurta salmonella riski səbəbilə istifadə edilməməlidir.

Yumurtadan pis qoxu gəlirsə və ya sındırıldıqda görünüşündə qeyri-adi dəyişiklik müşahidə olunursa, bu, xarab olma əlaməti ola bilər.

Körpə qidası

Siyahıdakı ən həssas məhsullardan biri körpə qidasıdır. Qidanın qablaşdırmasında göstərilən son istifadə tarixindən (STT) sonra məhsul qətiyyən istifadə edilməməlidir.

Açılmış toz halında körpə qidasının nə qədər müddət ərzində istifadə olunmalı olduğu istehsalçıdan və markadan asılı olaraq dəyişə bilər. Hazırlanmış və körpənin içməyə başladığı butulkada qalan qida isə yenidən istifadə edilməməlidir.

Süd

Pasterizə edilmiş gündəlik süd qabı açıldıqdan sonra qısa müddətdə istifadə olunmalıdır. Turş qoxu və ya rəng dəyişikliyi varsa, süd içilməməlidir.

Qatıq

Qatığın səthində su toplanması hər zaman onun xarab olduğu anlamına gəlmir. Bu, qatığın tərkibindəki təbii suyun ayrılması nəticəsində baş verə bilər. Lakin kif, çəhrayı və ya yaşıl rəng, kəskin və qeyri-adi qoxu, yaxud qabın şişməsi müşahidə olunursa, qatığın hamısı atılmalıdır.

Krem və qaymaq

Yağlılıq səviyyəsinin yüksək olmasına baxmayaraq, krem və qaymaq tez xarab ola bilən süd məhsulları sırasındadır. Qab açıldıqdan sonra daim soyuducuda saxlanmalıdır.

Turş qoxu, rəng dəyişikliyi, kif müşahidə edilərsə, məhsul istifadə olunmamalıdır.

Həmçinin servis zamanı istifadə edilən qaşığı yenidən qabın içinə salmamaq məsləhətdir.

Labne, krem pendir və təzə kəsmik

Labne, krem pendir və təzə kəsmik yüksək nəmlik ehtiva etdiyindən onların üzərində yaranan kif məhsulun görünməyən hissələrinə də yayıla bilər. Bu səbəbdən yumşaq pendirin üzərində kif göründükdə yalnız həmin hissəni ayırmaq kifayət deyil. Məhsul atılmalıdır.

Ağ pendir

Ağ pendir təmiz qabda, öz duzlu suyunun içində və soyuducuda saxlanmalıdır. Pendirin duzlu sudan kənarda qalan hissələri daha tez quruya və ya xarab ola bilər.

Pis qoxu, yapışqan səth, çəhrayı və ya yaşıl rəng, yaxud geniş yayılmış kif müşahidə edilərsə, pendir istifadə olunmamalıdır.

Rəndələnmiş pendir

Rəndələnmiş pendir havaya daha çox təmas etdiyi üçün bütöv pendirlə müqayisədə daha tez xarab ola bilər. Qablaşdırmanın içində hətta kiçik bir sahədə belə kif göründükdə məhsulun hamısı atılmalıdır.

Kaşar və digər sərt pendirlər

Kaşar və köhnə kaşar kimi sərt pendirlər yüksək nəmli yumşaq pendirlərlə müqayisədə daha uzun müddət saxlanıla bilər. Bütöv sərt pendirin üzərində kiçik və səthi kif yaranıbsa, həmin hissə ətrafından və altından ən azı 2,5 santimetr pay saxlanılmaqla kəsilib atıla bilər. Lakin kif yayılıbsa, pendir dilimlənmiş vəziyyətdədirsə və ya toxuması yapışqanlaşıbsa, məhsul atılmalıdır.

Yemək yağları

Yemək yağları zaman keçdikcə oksidləşərək acılaşa bilər. Yağ şüşələri sobadan, ocaqdan və birbaşa günəş işığından uzaqda saxlanmalıdır. Boya, mum və ya köhnə qoz-fındığı xatırladan ağır qoxu yağın xarab olduğuna işarə edə bilər. Acılaşmış yağ istifadə edilməməlidir.

Göyərti 

Göyərti yuyulduqdan sonra tam qurudulmadan soyuducuya yerləşdirilərsə, daha tez xarab ola bilər. Yarpaqlarda selikli-yapışqan toxuma, ağır qoxu və ya geniş yayılmış qaralma müşahidə olunursa, məhsul istifadə edilməməlidir.

Evdə bişirilmiş yeməklər

Yemək bişdikdən sonra ən gec 2 saat ərzində kiçik qablara bölünərək soyudulmalıdır. Gecə boyu otaq temperaturunda qalan yeməyi sonradan soyuducuya qoymaq onu yenidən təhlükəsiz etmir. Yeməyi yenidən qızdırmaq da bəzi mikroorqanizmlərin əmələ gətirdiyi toksinləri hər zaman məhv etmir.

Bişmiş düyü və makaron

Bişmiş düyü və makaron otaq temperaturunda uzun müddət saxlanılmamalıdır. Xüsusilə düyüdə çoxala bilən bəzi bakteriyalar istiyə davamlı toksinlər yarada bilər. Buna görə artıq qalan düyü və makaron mümkün qədər tez soyudulmalı və soyuducuya yerləşdirilməlidir.

Konservlər

Şişmiş, paslanmış və ya ciddi şəkildə əzilmiş konservlər açılmamalıdır. Qapaq açılarkən qaz çıxması, köpüklənmə və ya pis qoxu müşahidə edilərsə, məhsulun dadına belə baxmaq olmaz.

Sosiska

Qablaşdırma açıldıqdan sonra sosiska hava keçirməyən qabda, soyuducuda saxlanmalıdır. Yapışqan səth, turş qoxu, qablaşdırmanın şişməsi və ya qeyri-adi rəng dəyişikliyi müşahidə edilərsə, məhsul istifadə olunmamalıdır.

Mayonez

Mayonez qabı açıldıqdan sonra mütləq soyuducuda saxlanmalıdır. Pis qoxu və ya rəng dəyişikliyi müşahidə olunarsa, məhsul istifadə edilməməlidir.

Xardal və acı souslar

Xardal və acı sous tərkibindəki turşuluğa görə adətən digər souslarla müqayisədə daha uzun müddət saxlanıla bilir. Buna baxmayaraq, kif, qabın və ya qapağın şişməsi, yaxud qeyri-adi qoxu müşahidə edilərsə, məhsul atılmalıdır.

Müəllif: Tural Hüseyn (Milli.Az redaktor)