Soyuqdəymə boğazdan başlamır: Virusun haradan döyüşə keçdiyi AÇIQLANDI

İnsanın tənəffüs orqanları orqanizmin soyuqdəyməyə səbəb olan viruslara qarşı mübarizə aparmasına kömək edən özünəməxsus qoruyucu mexanizmlərə malikdir.

Lent.az xarici mediaya istinadla xəbər verir ki, burun keçidləri ilkin müdafiə xəttində əvvəl düşünüldüyündən qat-qat daha aktiv rol oynayır. Alimlər müəyyən ediblər ki, burun boşluğu təkcə hissəciklər və mikroblar üçün filtr rolunu oynamır, eyni zamanda virusların tənəffüs yollarının daha dərin hissələrinə keçməsindən əvvəl onları cilovlaya bilən immun cavabın işə düşdüyü əsas məkandır.

Tədqiqatda könüllülər iştirak edib və onların burun boşluğuna adi soyuqdəyməyə səbəb olan viruslara bənzər kiçik dozada viruslar yeridilib. Alimlər burun seliyində, epitel hüceyrələrində və burun boşluğunda mövcud olan immun sisteminə aid molekullarda baş verən dəyişiklikləri müşahidə ediblər.

Nəticədə yoluxmanın ilkin mərhələsində virusların effektiv şəkildə çoxalmasına və orqanizmdə daha irəliləməsinə mane olan çoxsaylı qoruyucu molekul və zülalların aktivləşdiyi aşkar olunub. Bunlara virusları sıxışdırmaq üçün hüceyrələr tərəfindən istehsal olunan xüsusi zülallar – interferonlar, eləcə də immun sisteminin digər siqnal molekulları daxildir. Əsas kəşflərdən biri burun keçidlərində yaranan immun cavabın müxtəlif viruslar üçün spesifik ola bilməsidir.

Bu o deməkdir ki, selikli qişanın hüceyrələri müəyyən patogenləri “tanıya” bilir və onlara qarşı ən effektiv olan molekulları daha tez işə salır. Bu lokal cavab infeksiyanın ağciyərlərə və tənəffüs sisteminin digər hissələrinə yayılmasının qarşısını alan bir maneə kimi fəaliyyət göstərir.

Bu, bəzi insanların virusla təmasda olmasına baxmayaraq soyuqdəyməni daha yüngül keçirməsinin və ya ümumiyyətlə heç bir simptom hiss etməməsinin səbəblərindən biri ola bilər. Burun boşluğunda güclü lokal immun cavab virusun erkən mərhələdə çoxalmasını məhdudlaşdıra və onun daha ağır infeksiyaya çevrilməsinə imkan verməyə bilər.

Bu nəticələr həmçinin burun boşluğunun gigiyenasına dair adi tədbirlərin məsələn, duzlu məhlulla burunun yuyulmasının niyə simptomların yaranma ehtimalını azaltdığını və ya onların ağırlığını yüngülləşdirdiyini izah edir.

Burun keçidlərinin təmizlənməsi virusların bir hissəsinin uzaqlaşdırılmasına və yerli müdafiə mexanizmlərinin optimal şəkildə işləməsi üçün əlverişli şəraitin qorunmasına kömək edir.