Soyuqdəymə zamanı təyyarə ilə uçmaq təhlükəlidir? ARAŞDIRMA

Həkimlər bildirirlər ki, soyuqdəymə zamanı təyyarə ilə səyahət etmək orqanizm üçün əlavə narahatlıq yarada bilər. Xüsusilə burun tutulması, boğaz ağrısı, qulaqda təzyiq hissi və tənəffüs yollarında iltihab olduğu halda uçuş simptomları daha da gücləndirə bilər.

Lent.az xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, təyyarə havaya qalxarkən və enərkən kabinədə təzyiq dəyişir. Sağlam insanlarda bu dəyişiklik adətən orta qulaqla burun-boğazı birləşdirən evstaxi boruları vasitəsilə tarazlaşdırılır. Lakin soyuqdəymə zamanı burun və burun-boğaz nahiyəsində şişkinlik yarandığı üçün bu kanalların fəaliyyəti zəifləyə bilər.

Nəticədə qulaqda tutulma, ağrı, küy, eşitmənin zəifləməsi və təzyiq hissi meydana çıxa bilər. Xüsusilə təyyarə enərkən bu əlamətlər daha güclü hiss oluna bilər. Bunun səbəbi kabin təzyiqinin artması və orta qulaqdakı təzyiqin buna uyğunlaşmasının çətinləşməsidir. Bəzi hallarda təzyiq fərqi qulaqda barotravmaya səbəb ola bilər. Bu zaman orta qulaqda maye toplana, qulaq pərdəsi zədələnə və müvəqqəti eşitmə zəifliyi yarana bilər. Nadir hallarda isə güclü başgicəllənmə və qulaq pərdəsinin cırılması kimi ağırlaşmalar da mümkündür.

Soyuqdəymə sinuslara da təsir göstərdiyi üçün təzyiq dəyişiklikləri alın, göz ətrafı və yanaq sümüklərində ağrı yarada bilər. Xüsusilə sinusitdən əziyyət çəkən insanlar uçuş zamanı daha güclü diskomfort hiss edə bilərlər. Təyyarə salonundakı quru hava da vəziyyəti ağırlaşdıra bilər.

Aşağı rütubət burun və boğazın selikli qişasını qurudur, öskürəyi və boğazda qıcıqlanmanı artırır. Buna görə uçuş zamanı kifayət qədər su içmək vacib hesab olunur. Risk xüsusilə qrip, güclü burun axması, sinusit, allergik burun tutulması və burun-boğaz infeksiyaları olan şəxslərdə daha yüksəkdir. Qulaq və sinus problemləri yaşayan insanların da daha ehtiyatlı olması tövsiyə olunur.

Körpələr və azyaşlı uşaqlar isə bu baxımdan daha həssasdır. Onların evstaxi boruları daha dar və tam inkişaf etmədiyi üçün təzyiq dəyişikliklərinə uyğunlaşmaq çətin ola bilər. Uşaqların uçuş zamanı daha çox ağlamasının səbəblərindən biri də qulaqlarda yaranan təzyiq və ağrı ola bilər. Əmizdirmə, butulka ilə qidalandırma və ya əmzik udqunmanı artıraraq təzyiqin tarazlaşmasına kömək edə bilər.

Maraqlı məqamlardan biri də odur ki, qalxış və eniş zamanı yatmaq qulaq tutulmasını artıra bilər. İnsan yatarkən daha az udqunur və əsnəyir. Halbuki məhz bu hərəkətlər evstaxi borularının açılmasına və qulaqdakı təzyiqin bərabərləşməsinə kömək edir.

Saqqız çeynəmək və konfet sormaq da eyni prinsipə əsaslanır. Fayda saqqızın özündən deyil, çeynəmə və udqunma hərəkətlərinin qulaqdakı təzyiqin tənzimlənməsinə kömək etməsindən qaynaqlanır.

Uçuşu təxirə salmaq mümkün deyilsə, qalxış və eniş zamanı tez-tez su udmaq, əsnəmək və saqqız çeynəmək narahatlığı azalda bilər. Valsalva manevri də istifadə olunan üsullardan biridir. Bunun üçün ağız bağlanır, burun barmaqlarla sıxılır və çox güc tətbiq etmədən yüngül şəkildə burundan nəfəs verməyə cəhd olunur. Bu hərəkəti həddindən artıq güclə etmək isə qulağa əlavə təzyiq yarada bilər.

Dəniz suyu tərkibli burun spreyləri selikli qişanın nəmlənməsinə kömək edə bilər. Dərman tərkibli burun spreyləri və digər preparatlardan isə xüsusilə xroniki xəstəliyi, yüksək təzyiqi və ya başqa sağlamlıq problemi olan şəxslərin həkim məsləhəti olmadan istifadə etməməsi daha məqsədəuyğundur.

Qulaq tutulması uçuşdan sonra da bir neçə saat davam edə bilər. Lakin güclü ağrı, qulaqdan qan gəlməsi, uzunmüddətli başgicəllənmə və ya nəzərəçarpacaq eşitmə itkisi yaranarsa, həkimə müraciət etmək lazımdır.

Həkimlər hesab edirlər ki, güclü soyuqdəymə, sinusit və ya ciddi burun tutulması varsa, imkan daxilində uçuşu təxirə salmaq daha təhlükəsiz seçimdir. Yüngül əlamətlər zamanı isə əvvəlcədən hazırlıq görmək, bol maye qəbul etmək və təzyiqi tarazlaşdıran sadə üsullardan istifadə etmək uçuşu daha rahat keçirməyə kömək edə bilər.