Spirtli içki hətta səhər tezdən içilsə belə, yuxunu pozur

Geniş yayılıb ki, kofein yuxuya təsir edən ən zərərli amillərdən biridir. Bu o deməkdir ki, qəhvə, matça çayı, enerji içkiləri və ya şokoladın gec saatlarda qəbulu orqanizminizin yaxşı yatmasına mane ola bilər. Lakin başqa bir məşhur içki də yuxunu pozur. 

Qaynarinfo-nun məlumatına görə, "Parade" jurnalına danışan yuxu üzrə həkimlər bildiriblər ki, spirtli içkilər, geniş yayılmış inancın əksinə, yuxuya getməyə kömək etmir, əksinə – bu prosesi ciddi şəkildə pozur.

"Spirtli içki REM fazasını, yəni canlı yuxular mərhələsini basdırır. Bu faza yaddaş, emosiyaların işlənməsi, yaradıcılıq və əhval-ruhiyyə üçün də vacibdir”, deyə nevroloq və yuxu həkimi Anna Mari Mors bildirir. 

Elmi tədqiqatlar bunu təsdiqləyir. 2025-ci ildə "Sleep Medicine Reviews" jurnalında dərc edilmiş araşdırmada müəyyən olunub ki, spirtli içkinin miqdarı artdıqca REM yuxusu daha çox pozulur.

Spirt yuxuya daha tez getməyə kömək edə bilər, amma Dr. Mors deyir ki, yuxu daha səthi olur; spirt dərin yuxuya keçməyə mane olur. Bu isə gecə boyunca daha tez oyanmağa səbəb ola bilər.

"Buna əlavə olaraq, spirt sidikqovucu təsir göstərir; gecə ərzində tualetə getmək ehtiyacı da artır”, deyə o, əlavə edib.

Dr. Morsun sözlərinə görə, spirtin qəbulu həmçinin yuxu zamanı tənəffüs problemləri riskini artırır (xüsusilə xırıltı və yuxuda apnea) – bu, yuxarı tənəffüs yolları əzələlərinin rahatlaması ilə bağlıdır.

Əgər yuxuya getmək üçün spirt içmisinizsə, bu "effekt” uzunmüddətli olmayacaq.

"Spirt sedativ təsir göstərərək başlanğıcda yuxuya kömək edə bilər, amma zamanla effektivliyi azalır. İnsanlar tez-tez eyni miqdarda spirtin artıq təsir etmədiyini görür və eyni yuxu təsirinə nail olmaq üçün daha çox içmək məcburiyyətində qalırlar”, deyə klinik psixoloq Maykl Qradisar bildirir.

Hətta səhər erkən spirtli içki içsəniz belə, bu yuxunuza təsir edə bilər:

"Orqanizm orta hesabla hər saatda bir standart spirtli porsiyanı parçalayır. Hətta səhər erkən çox spirt qəbul etmək yuxuya getdiyiniz zaman spirtin və ya onun tətikləyici abstinens təsirinin aktiv qalmasına səbəb ola bilər. Çətinlik ondadır ki, insanlar spirt qəbulunu azaldanda və ya tamamilə dayandıranda, yuxuları tez-tez əvvəlcə pisləşir, sonra yaxşılaşır. Bu isə onları vərdişdən imtina etməyə həvəsdən salır".

Əgər axşam içki ritualını sevirsinizsə, amma yuxunuzun pozulmasını istəmirsinizsə, Dr. Mors spirtli içkilərin spirtsiz pivə və ya spirtsiz şərabla əvəzlənməsini tövsiyə edir. O, həmçinin çobanyastığı, melissa və ya pasiflora kimi bitki çaylarının orqanizmi rahatlatmağa kömək etdiyini qeyd edir.

Aydın