Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

Dişlər yaddaş kartımızdır?

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

Staj paradoksu: İlk iş üçün təcrübə tələbi niyə yanlışdır?

Staj paradoksu: İlk iş üçün təcrübə tələbi niyə yanlışdır?

Icma.az, Lent az saytına istinadən bildirir.

Bəzi istisnalar xaricində iş yerlərində iş təcrübəsinin tələb edilməsi düzgün hesab edilməməlidir.

“Hər vəzifəyə ən azı 2–3 illik təcrübə” tələbi çox vaxt həm iqtisadi, həm də sosial baxımdan səmərəsizdir.

İlk növbədə qeyd edək ki, rəqəmsal iqtisadiyyatın dinamikası təcrübə göstəricilərini sürətlə köhnəldir. Bunu 1000-dən çox qlobal şirkətin iştirak etdiyi Dünya İqtisadi Forumu “Gələcəyin İşləri 2025” hesabatı da təsdiqləyir: yaxın onillikdə 170 milyon yeni peşə yaranacaq, lakin onların böyük hissəsi konkret illərlə ölçülən “staj”dan deyil, çevik bacarıq portfelindən asılı olacaq.

Mənbə: https://www.weforum.org/stories/2025/01/future-of-jobs-report-2025-jobs-of-the-future-and-the-skills-you-need-to-get-them/?utm_source=chatgpt.com

Eyni tendensiya vakansiyalarda da görünür. "Indeed"-in 2025-ci il iş bazarı araşdırmasına görə, ABŞ-da “mütləq X il iş təcrübəsi” şərti yer alan elanların payı 2022-ci ilin oktyabrındakı 40 %-dən 2024-cü ilin oktyabrında 32,6 %-ə düşüb; 2025-də rəqabət artdıqca bu payın daha da azalacağı gözlənilir.

Mənbə: https://www.hiringlab.org/2024/12/10/indeed-2025-us-jobs-and-hiring-trends-report/?utm_source=chatgpt.com

Korparativ səviyyədə böyük brendlər də tələbin əsassız olduğunu anlayır. IBM iş elanlarının yarısından çoxunda həm dərəcə, həm də illik təcrübə bəndlərini silərək müxtəlif təbəqələrdən namizəd sayını və keyfiyyətini əhəmiyyətli dərəcədə artırdığını bildirir.

Mənbə: https://www.skillsspeak.org/quotes/ibm-1?utm_source=chatgpt.com

"Forbes"-in 2024-cü ilin sonundakı sorğusunda isə işəgötürənlərin 90 %-i “bacarıq əsaslı” seçimin yanlış işə qəbul riskini azaltdığını etiraf edib.

Mənbə: https://www.forbes.com/sites/cynthiapong/2024/12/26/90-of-companies-make-better-hires-based-on-skills-over-degrees/?utm_source=chatgpt.com

Dövlətlər də oxşar yola çıxır. ABŞ-ın Vaşinqton ştatı 2024-cü ilin martında qanun qəbul edərək ştat xidmətində artıq yalnız zəruri hallarda dərəcə və çoxillik təcrübə tələb edə bilər; qalan hallarda namizədin real bacarığı əsas meyardır. 

Mənbə: https://www.businessofgovernment.org/blog/skills-based-hiring-smashes-through-%E2%80%9Cpaper-ceiling%E2%80%9D?utm_source=chatgpt.com

Bununla belə, süni intellektin sürətli inteqrasiyası bəzən paradoks yaradır: startaplar və böyük texnologiya şirkətləri bəzi sahələrdə junior vəzifələri avtomatlaşdırdığı üçün hazırda “hazır mütəxəssis”ə üstünlük verir – bu da Silikon Vadisində gənclərin iş tapmasını çətinləşdirib.

Mənbə: https://www.businessinsider.com/silicon-valley-idolize-youth-ai-changing-tech-hiring-signalfire-genz-2025-5?utm_source=chatgpt.com

Uzunmüddətli perspektivdə isə, erkən-karyera kadrlarının yetişdirilməməsi kompetensiya borusu (“pipeline”) probleminə səbəb olur.

Azərbaycan kontekstində tələbələrin və yeni məzunların “təcrübə tələbi”nə ilişib qalmaması üçün iri işəgötürənlər (məsələn, Azercell) və universitetlər müxtəlif təcrübə proqramları ilə körpü rolunu oynayırlar.

Mənbə: https://www.azernews.az/nation/190957.html?utm_source=chatgpt.com

Amma özəl sektorda vakansiyaların əksəriyyəti hələ də 1–3 illik staj istəyir ki, bu da gənclərin rəsmi işə başlamasını ləngidir.

Beləliklə, balans budur:

Yüksək riskli və ya tənzimlənən vəzifələr (məsələn, maliyyə nəzarəti, tibbi xidmət, yüksək dövlət idarəetməsi) təcrübə tələb edə bilər – çünki səhv çox baha başa gələ bilər.

Qalan sahələrdə bacarıq-əsaslı seçmə, intern-trainee modelləri, portfel və nümunə işlərin qiymətləndirilməsi həm işəgötürən, həm də iş axtaran üçün daha səmərəli olur.

Nəticə olaraq deyə bilərik ki, “təcrübə hər yerdə şərtdir” prinsipi artıq əmək bazarının reallıqlarına uyğun gəlmir. Təcrübə tələbini yalnız obyektiv risk və məsuliyyətin diktə etdiyi mövqelərlə məhdudlaşdırmaq, digər hallarda isə bacarıq testləri, mentorluk və təcrübə proqramları vasitəsilə namizədləri yetişdirmək həm ədalətli, həm də məhsuldar siyasətdir. Mən də Sizin kimi hesab edirəm ki, məntiqsizlik – ilk işini axtaran gəncdən əvvəlcədən “iş təcrübəsi” istəməkdədir; əsas meyar insanın öyrənmək və nəticə yaratmaq potensialı olmalıdır.

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:303
embedMənbə:https://lent.az
archiveBu xəbər 23 May 2025 13:35 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see412

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see331

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see311

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see306

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see295

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see288

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see285

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see280

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see266

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see265

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see256

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see241

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

16 Noyabr 2026 23:35see236

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see225

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see221

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

17 Noyabr 2026 12:44see200

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see198

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see190

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

17 Noyabr 2026 14:53see181

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see175
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri