Icma.az
close
up
RU
Menu

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

Staj paradoksu: İlk iş üçün təcrübə tələbi niyə yanlışdır?

Staj paradoksu: İlk iş üçün təcrübə tələbi niyə yanlışdır?

Icma.az, Lent az saytına istinadən bildirir.

Bəzi istisnalar xaricində iş yerlərində iş təcrübəsinin tələb edilməsi düzgün hesab edilməməlidir.

“Hər vəzifəyə ən azı 2–3 illik təcrübə” tələbi çox vaxt həm iqtisadi, həm də sosial baxımdan səmərəsizdir.

İlk növbədə qeyd edək ki, rəqəmsal iqtisadiyyatın dinamikası təcrübə göstəricilərini sürətlə köhnəldir. Bunu 1000-dən çox qlobal şirkətin iştirak etdiyi Dünya İqtisadi Forumu “Gələcəyin İşləri 2025” hesabatı da təsdiqləyir: yaxın onillikdə 170 milyon yeni peşə yaranacaq, lakin onların böyük hissəsi konkret illərlə ölçülən “staj”dan deyil, çevik bacarıq portfelindən asılı olacaq.

Mənbə: https://www.weforum.org/stories/2025/01/future-of-jobs-report-2025-jobs-of-the-future-and-the-skills-you-need-to-get-them/?utm_source=chatgpt.com

Eyni tendensiya vakansiyalarda da görünür. "Indeed"-in 2025-ci il iş bazarı araşdırmasına görə, ABŞ-da “mütləq X il iş təcrübəsi” şərti yer alan elanların payı 2022-ci ilin oktyabrındakı 40 %-dən 2024-cü ilin oktyabrında 32,6 %-ə düşüb; 2025-də rəqabət artdıqca bu payın daha da azalacağı gözlənilir.

Mənbə: https://www.hiringlab.org/2024/12/10/indeed-2025-us-jobs-and-hiring-trends-report/?utm_source=chatgpt.com

Korparativ səviyyədə böyük brendlər də tələbin əsassız olduğunu anlayır. IBM iş elanlarının yarısından çoxunda həm dərəcə, həm də illik təcrübə bəndlərini silərək müxtəlif təbəqələrdən namizəd sayını və keyfiyyətini əhəmiyyətli dərəcədə artırdığını bildirir.

Mənbə: https://www.skillsspeak.org/quotes/ibm-1?utm_source=chatgpt.com

"Forbes"-in 2024-cü ilin sonundakı sorğusunda isə işəgötürənlərin 90 %-i “bacarıq əsaslı” seçimin yanlış işə qəbul riskini azaltdığını etiraf edib.

Mənbə: https://www.forbes.com/sites/cynthiapong/2024/12/26/90-of-companies-make-better-hires-based-on-skills-over-degrees/?utm_source=chatgpt.com

Dövlətlər də oxşar yola çıxır. ABŞ-ın Vaşinqton ştatı 2024-cü ilin martında qanun qəbul edərək ştat xidmətində artıq yalnız zəruri hallarda dərəcə və çoxillik təcrübə tələb edə bilər; qalan hallarda namizədin real bacarığı əsas meyardır. 

Mənbə: https://www.businessofgovernment.org/blog/skills-based-hiring-smashes-through-%E2%80%9Cpaper-ceiling%E2%80%9D?utm_source=chatgpt.com

Bununla belə, süni intellektin sürətli inteqrasiyası bəzən paradoks yaradır: startaplar və böyük texnologiya şirkətləri bəzi sahələrdə junior vəzifələri avtomatlaşdırdığı üçün hazırda “hazır mütəxəssis”ə üstünlük verir – bu da Silikon Vadisində gənclərin iş tapmasını çətinləşdirib.

Mənbə: https://www.businessinsider.com/silicon-valley-idolize-youth-ai-changing-tech-hiring-signalfire-genz-2025-5?utm_source=chatgpt.com

Uzunmüddətli perspektivdə isə, erkən-karyera kadrlarının yetişdirilməməsi kompetensiya borusu (“pipeline”) probleminə səbəb olur.

Azərbaycan kontekstində tələbələrin və yeni məzunların “təcrübə tələbi”nə ilişib qalmaması üçün iri işəgötürənlər (məsələn, Azercell) və universitetlər müxtəlif təcrübə proqramları ilə körpü rolunu oynayırlar.

Mənbə: https://www.azernews.az/nation/190957.html?utm_source=chatgpt.com

Amma özəl sektorda vakansiyaların əksəriyyəti hələ də 1–3 illik staj istəyir ki, bu da gənclərin rəsmi işə başlamasını ləngidir.

Beləliklə, balans budur:

Yüksək riskli və ya tənzimlənən vəzifələr (məsələn, maliyyə nəzarəti, tibbi xidmət, yüksək dövlət idarəetməsi) təcrübə tələb edə bilər – çünki səhv çox baha başa gələ bilər.

Qalan sahələrdə bacarıq-əsaslı seçmə, intern-trainee modelləri, portfel və nümunə işlərin qiymətləndirilməsi həm işəgötürən, həm də iş axtaran üçün daha səmərəli olur.

Nəticə olaraq deyə bilərik ki, “təcrübə hər yerdə şərtdir” prinsipi artıq əmək bazarının reallıqlarına uyğun gəlmir. Təcrübə tələbini yalnız obyektiv risk və məsuliyyətin diktə etdiyi mövqelərlə məhdudlaşdırmaq, digər hallarda isə bacarıq testləri, mentorluk və təcrübə proqramları vasitəsilə namizədləri yetişdirmək həm ədalətli, həm də məhsuldar siyasətdir. Mən də Sizin kimi hesab edirəm ki, məntiqsizlik – ilk işini axtaran gəncdən əvvəlcədən “iş təcrübəsi” istəməkdədir; əsas meyar insanın öyrənmək və nəticə yaratmaq potensialı olmalıdır.

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:302
embedMənbə:https://lent.az
archiveBu xəbər 23 May 2025 13:35 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see284

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see281

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see267

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see260

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see250

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see250

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see244

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see242

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see236

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see236

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see235

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see226

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see222

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see220

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see220

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see217

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

16 Noyabr 2026 18:22see205

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see200

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see198

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

16 Noyabr 2026 23:35see194
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri