Icma.az
close
up
RU
Menu

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

Staj paradoksu: İlk iş üçün təcrübə tələbi niyə yanlışdır?

Staj paradoksu: İlk iş üçün təcrübə tələbi niyə yanlışdır?

Icma.az, Lent az saytına istinadən bildirir.

Bəzi istisnalar xaricində iş yerlərində iş təcrübəsinin tələb edilməsi düzgün hesab edilməməlidir.

“Hər vəzifəyə ən azı 2–3 illik təcrübə” tələbi çox vaxt həm iqtisadi, həm də sosial baxımdan səmərəsizdir.

İlk növbədə qeyd edək ki, rəqəmsal iqtisadiyyatın dinamikası təcrübə göstəricilərini sürətlə köhnəldir. Bunu 1000-dən çox qlobal şirkətin iştirak etdiyi Dünya İqtisadi Forumu “Gələcəyin İşləri 2025” hesabatı da təsdiqləyir: yaxın onillikdə 170 milyon yeni peşə yaranacaq, lakin onların böyük hissəsi konkret illərlə ölçülən “staj”dan deyil, çevik bacarıq portfelindən asılı olacaq.

Mənbə: https://www.weforum.org/stories/2025/01/future-of-jobs-report-2025-jobs-of-the-future-and-the-skills-you-need-to-get-them/?utm_source=chatgpt.com

Eyni tendensiya vakansiyalarda da görünür. "Indeed"-in 2025-ci il iş bazarı araşdırmasına görə, ABŞ-da “mütləq X il iş təcrübəsi” şərti yer alan elanların payı 2022-ci ilin oktyabrındakı 40 %-dən 2024-cü ilin oktyabrında 32,6 %-ə düşüb; 2025-də rəqabət artdıqca bu payın daha da azalacağı gözlənilir.

Mənbə: https://www.hiringlab.org/2024/12/10/indeed-2025-us-jobs-and-hiring-trends-report/?utm_source=chatgpt.com

Korparativ səviyyədə böyük brendlər də tələbin əsassız olduğunu anlayır. IBM iş elanlarının yarısından çoxunda həm dərəcə, həm də illik təcrübə bəndlərini silərək müxtəlif təbəqələrdən namizəd sayını və keyfiyyətini əhəmiyyətli dərəcədə artırdığını bildirir.

Mənbə: https://www.skillsspeak.org/quotes/ibm-1?utm_source=chatgpt.com

"Forbes"-in 2024-cü ilin sonundakı sorğusunda isə işəgötürənlərin 90 %-i “bacarıq əsaslı” seçimin yanlış işə qəbul riskini azaltdığını etiraf edib.

Mənbə: https://www.forbes.com/sites/cynthiapong/2024/12/26/90-of-companies-make-better-hires-based-on-skills-over-degrees/?utm_source=chatgpt.com

Dövlətlər də oxşar yola çıxır. ABŞ-ın Vaşinqton ştatı 2024-cü ilin martında qanun qəbul edərək ştat xidmətində artıq yalnız zəruri hallarda dərəcə və çoxillik təcrübə tələb edə bilər; qalan hallarda namizədin real bacarığı əsas meyardır. 

Mənbə: https://www.businessofgovernment.org/blog/skills-based-hiring-smashes-through-%E2%80%9Cpaper-ceiling%E2%80%9D?utm_source=chatgpt.com

Bununla belə, süni intellektin sürətli inteqrasiyası bəzən paradoks yaradır: startaplar və böyük texnologiya şirkətləri bəzi sahələrdə junior vəzifələri avtomatlaşdırdığı üçün hazırda “hazır mütəxəssis”ə üstünlük verir – bu da Silikon Vadisində gənclərin iş tapmasını çətinləşdirib.

Mənbə: https://www.businessinsider.com/silicon-valley-idolize-youth-ai-changing-tech-hiring-signalfire-genz-2025-5?utm_source=chatgpt.com

Uzunmüddətli perspektivdə isə, erkən-karyera kadrlarının yetişdirilməməsi kompetensiya borusu (“pipeline”) probleminə səbəb olur.

Azərbaycan kontekstində tələbələrin və yeni məzunların “təcrübə tələbi”nə ilişib qalmaması üçün iri işəgötürənlər (məsələn, Azercell) və universitetlər müxtəlif təcrübə proqramları ilə körpü rolunu oynayırlar.

Mənbə: https://www.azernews.az/nation/190957.html?utm_source=chatgpt.com

Amma özəl sektorda vakansiyaların əksəriyyəti hələ də 1–3 illik staj istəyir ki, bu da gənclərin rəsmi işə başlamasını ləngidir.

Beləliklə, balans budur:

Yüksək riskli və ya tənzimlənən vəzifələr (məsələn, maliyyə nəzarəti, tibbi xidmət, yüksək dövlət idarəetməsi) təcrübə tələb edə bilər – çünki səhv çox baha başa gələ bilər.

Qalan sahələrdə bacarıq-əsaslı seçmə, intern-trainee modelləri, portfel və nümunə işlərin qiymətləndirilməsi həm işəgötürən, həm də iş axtaran üçün daha səmərəli olur.

Nəticə olaraq deyə bilərik ki, “təcrübə hər yerdə şərtdir” prinsipi artıq əmək bazarının reallıqlarına uyğun gəlmir. Təcrübə tələbini yalnız obyektiv risk və məsuliyyətin diktə etdiyi mövqelərlə məhdudlaşdırmaq, digər hallarda isə bacarıq testləri, mentorluk və təcrübə proqramları vasitəsilə namizədləri yetişdirmək həm ədalətli, həm də məhsuldar siyasətdir. Mən də Sizin kimi hesab edirəm ki, məntiqsizlik – ilk işini axtaran gəncdən əvvəlcədən “iş təcrübəsi” istəməkdədir; əsas meyar insanın öyrənmək və nəticə yaratmaq potensialı olmalıdır.

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:312
embedMənbə:https://lent.az
archiveBu xəbər 23 May 2025 13:35 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see303

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see300

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see278

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see275

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see254

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see251

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see242

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see236

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see234

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see230

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see227

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see217

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see208

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

19 Noyabr 2026 13:48see204

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see203

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see190

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see187

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see182

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see182

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see180
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri