Strateji tərəfdaşlıq və yeni geosiyasi reallıqlar

Azərbaycan-ABŞ münasibətləri uzun illər ərzində müxtəlif mərhələlərdən keçib, zaman-zaman qarşılıqlı əməkdaşlıq və gərginlik dalğaları ilə müşayiət olunub. Bu gün yeni mərhələyə qədəm qoyan Azərbaycan-ABŞ münasibətlərinin strateji tərəfdaşlıq səviyyəsinə yüksəlməsi, əlaqələrin bütün istiqamətlərdə uğurlu inkişafı istiqamətində hər iki tərəfin göstərdiyi səylər dünyanın diqqət mərkəzindədir. ABŞ-ın yeni yanaşması təhlükəsizlik, enerji əməkdaşlığı və regional sabitliyin möhkəmləndirilməsi istiqamətində konkret addımlarla müşayiət olunur. Bu çərçivədə aparılan siyasi dialoq və qarşılıqlı təmaslar regionun gələcək inkişaf trayektoriyasına mühüm təsir göstərir. ABŞ administrasiyasının nümayəndəsi Vens çıxışında vurğulamışdır ki, Vaşinqtonun məqsədi regionda uzunmüddətli sabitliyin və iqtisadi inkişafın təmin olunmasıdır. Onun sözlərinə görə, “region ölkələri ilə əməkdaşlıq yalnız geosiyasi maraqlar kontekstində deyil, qarşılıqlı etimada və dayanıqlı tərəfdaşlığa əsaslanmalıdır.” Bu yanaşma ABŞ-ın Cənubi Qafqaz siyasətində yeni mərhələnin başlandığını göstərir. Enerji məsələsi çıxışların əsas istiqamətlərindən biri kimi xüsusi qeyd olunmuşdur. Vens bildirmişdir ki, alternativ enerji marşrutlarının inkişafı və Xəzər hövzəsinin resurslarının qlobal bazarlara təhlükəsiz çıxışı beynəlxalq enerji təhlükəsizliyinin vacib komponentidir. Bu baxımdan Azərbaycan mühüm tərəfdaş kimi dəyərləndirilir.

Prezident İlham Əliyev də öz çıxışında Azərbaycanın etibarlı enerji tərəfdaşı olduğunu vurğulayaraq demişdir: “Azərbaycan enerji ehtiyatlarının dünya bazarlarına təhlükəsiz və fasiləsiz şəkildə çatdırılmasını təmin edən məsuliyyətli dövlətdir.” Dövlət başçısı əlavə etmişdir ki, enerji sahəsində əməkdaşlığın genişlənməsi həm regionun iqtisadi inkişafına, həm də Avropanın enerji təhlükəsizliyinə mühüm töhfə verir. Çıxışlarda diqqət çəkən digər mühüm istiqamət regional sabitlik və sülh gündəliyi olmuşdur. Vens qeyd etmişdir ki, münaqişədən sonrakı mərhələdə etimad quruculuğu tədbirlərinin dəstəklənməsi və dialoq platformalarının genişləndirilməsi vacibdir. Onun sözlərinə görə, “dayanıqlı sülh yalnız siyasi iradə və qarşılıqlı hörmət əsasında mümkündür.” Prezident İlham Əliyev isə vurğulamışdır ki, Azərbaycan regionda sabitliyin möhkəmləndirilməsi və əməkdaşlıq mühitinin formalaşdırılması üçün ardıcıl siyasət həyata keçirir. Dövlət başçısı bildirib ki, yeni geosiyasi reallıqlar region üçün əməkdaşlıq və inkişaf imkanları yaradır. ABŞ administrasiyasının regiona yanaşmasında iqtisadi əməkdaşlıq və investisiya mühitinin təşviqi də əsas prioritetlərdəndir. Vens çıxışında iqtisadi inteqrasiyanın gücləndirilməsinin və texnoloji əməkdaşlığın genişləndirilməsinin vacibliyini qeyd etmişdir. Prezident İlham Əliyev isə Azərbaycanın nəqliyyat və logistika imkanlarının genişləndirildiyini, Orta Dəhlizin strateji əhəmiyyətinin artdığını vurğulayaraq regionun qlobal iqtisadi zəncirə daha fəal inteqrasiyasının təmin olunduğunu bildirmişdir.

ABŞ administrasiyasının region siyasəti təhlükəsizlik, enerji və iqtisadi əməkdaşlıq istiqamətlərində yeni dinamika formalaşdırır. Vens və Prezident İlham Əliyevin çıxışları göstərir ki, tərəflər qarşılıqlı maraqlara əsaslanan, uzunmüddətli və dayanıqlı tərəfdaşlıq modelinin qurulmasında maraqlıdırlar. Bu yanaşma Cənubi Qafqazda sabitliyin möhkəmlənməsinə və yeni inkişaf mərhələsinin başlanmasına xidmət edir.

Səyyad Mirzəyev

YAP Ağdam rayon təşkilatının əməkdaşı