Icma.az
close
up
RU
Menu

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

Süni intellekt və təhsilin rəqəmsal transformasiyası

Süni intellekt və təhsilin rəqəmsal transformasiyası

Icma.az, Azertag portalına istinadən məlumat verir.

Bakı, 21 avqust, AZƏRTAC

Elmi biliklərin daha müasir üsullarla əldə edilməsi, idarəedici hazırlığın və maariflənmənin sürətləndirilməsi, elmi platformalara daha çevik çıxışın təmin olunması son dövrlərdə inqilabi dəyişikliklər yaradan süni intellekt texnologiyaları vasitəsilə mümkün olur. Süni intellekt insanın qərarvermə, mühakimə, təhlil və tədqiqat kimi qabiliyyətlərini dəstəkləyən sistemdir. Bu baxımdan onun əsas hərəkətverici mexanizmini idrak prosesləri təşkil edir.

Bu fikirlər AMEA Rəyasət Heyəti Aparatında Humanitar Elmlər Bölməsinin vitse-prezidentlərin xidmətinin baş mütəxəssisi, sosial psixoloq Zeynəb Həsənovanın AZƏRTAC-a təqdim etdiyi məqaləsində yer alıb. Məqalədə qeyd olunur ki, insanın yerinə yetirdiyi bir sıra fəaliyyətləri süni intellekt texnologiyaları daha sürətli həyata keçirə bilir. Bu texnologiyalardan əlavə bilik və bacarıqlar əldə etmək, yeni texnoloji imkanlardan yararlanmaq, mövcud materialları sistemləşdirmək və ümumiləşdirmək, dərs planlarını hazırlamaq və təkmilləşdirmək, həmçinin müxtəlif təsvirlər yaratmaq üçün istifadə etmək mümkündür.

Məktəblərdə süni intellektdən səmərəli istifadə diqqətli planlaşdırma, müəllim hazırlığı, güclü texnoloji infrastruktur və davamlı qiymətləndirmə tələb edir. Ölçülə bilən hədəflərin müəyyənləşdirilməsi və onların təhsil müəssisəsinin missiyası ilə uyğunlaşdırılması süni intellekt təşəbbüslərinin məqsədyönlü həyata keçirilməsinə şərait yaradır. Qiymətləndirmə, sənədləşmə və inzibati işlərdə süni intellektin tətbiqi müəllimlərin şagirdlərə daha çox vaxt ayırmasına, şagird nailiyyətlərinin təhlilinə və fəaliyyətlərinin monitorinqinə imkan verə bilər.

Süni intellekt, həmçinin şagirdlərin öyrənmə və qavrama bacarıqlarına, eləcə də müəllimlərin tədris metodlarına təsir göstərir. Avtomatik qiymətləndirmə sistemləri və virtual köməkçilər təlim prosesinin səmərəliliyini artıra bilər. Bu baxımdan müəllimlər süni intellekt alətlərindən düzgün istifadə mexanizmlərini öyrənməli, ənənəvi tədris metodlarını texnoloji yeniliklərlə zənginləşdirməlidirlər. Süni intellektin təhsildə tətbiqi təlim mühitinin fərdiləşdirilməsinə, tədris materiallarının və öyrənmə tempinin şagirdlərin ehtiyaclarına uyğunlaşdırılmasına şərait yaradır.

Bu yeniliklər fiziki məhdudiyyətləri olan şagirdlər üçün də xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Eşitmə məhdudiyyətli şagirdlər üçün nitqin mətnə çevrilməsi, görmə məhdudiyyətli şəxslər üçün mətnin səsləndirilməsi və tərcüməsi kimi texnologiyalar təhsilin daha əlçatan və inklüziv olmasına kömək edə bilər.

Bununla yanaşı, süni intellektdən istifadə zamanı etik prinsiplərə riayət olunması vacibdir. Sistemlərin qərəzsiz işləməsi və bütün şagirdlər üçün bərabər imkanlar yaratması təmin edilməlidir. Süni intellekt rəqəmsal interaktiv təlimin inkişafına, şagird motivasiyasının və dərsə marağın artırılmasına, inklüziv təhsilin genişləndirilməsinə, nailiyyətlərin davamlı monitorinqinə, təhsilin keyfiyyətinin və akademik standartların yüksəldilməsinə mühüm töhfə verə bilər. Eyni zamanda, yeni ideyaların formalaşdırılması, interaktiv dərslərin təşkili, tədris materiallarının hazırlanması və fərdiləşdirilmiş testlərin tərtibində texniki dəstək göstərə bilər.

Təbii ki, süni intellektin üstünlükləri ilə yanaşı, müəyyən riskləri də mövcuddur. Alətlərdən həddindən artıq və nəzarətsiz istifadə şagirdlərin məntiqi və tənqidi düşünmə, yaradıcılıq bacarıqlarının zəifləməsinə, avtomatik cavab əldə etmək vərdişinin formalaşmasına və zehni-emosional asılılığa səbəb ola bilər. Buna görə də süni intellektin tətbiqi tədris prosesini köklü şəkildə dəyişdirməkdən çox, mövcud tədris resurslarını və öyrənmə imkanlarını inkişaf etdirməyə xidmət etməlidir.

Məqalədə süni intellektin təhsildə tətbiqi ilə bağlı bir sıra təklif və tövsiyələr də irəli sürülür. Rəqəmsal məktəb siyasətinə və etik qaydalara əməl olunması, milli rəqəmsal inkişaf və süni intellekt savadlılığının artırılması, süni intellektin köməkçi və dəstəkləyici vasitə kimi istifadəsi, yekun qərarın isə müəllim tərəfindən verilməsi əsas prinsiplər kimi göstərilir.

Qeyd olunur ki, təhsil sistemində qiymətləndirmə meyarları şagirdlərin müstəqil düşüncə, yaradıcılıq, tənqidi və analitik bacarıqlarının inkişafına, eləcə də milli şüurun rəqəmsallaşmasına yönəldilməlidir. Rəqəmsal düşüncə daha sürətli və dəqiq qərarvermə imkanlarını genişləndirir. Bu baxımdan müasir texnologiyaların elektron hökumətə təsirini araşdırmaq, süni intellektin dövlət və cəmiyyətin inkişafına töhfələrini müəyyənləşdirmək, insan zəkasının imkanlarını süni intellektin rəqəmsal potensialı ilə vəhdətə gətirmək dövlətin prioritet istiqamətlərindən biri kimi nəzərdən keçirilə bilər.

Milli aspektdən yanaşdıqda, süni intellekt qanunauyğun və etik prinsiplərə əsaslanmalı, texniki və sosial baxımdan dayanıqlı inkişafı təmin etməlidir. Məhz bu baxımdan süni intellektin məsuliyyətli tətbiqi və peşəkar tədqiqi milli kimlik ənənələrinin qorunması və inkişafı, dəyərlər sisteminin rəqəmsallaşdırılması, idarəetmədə şəffaflığın və etimadın təmin edilməsi baxımından xüsusi aktuallıq daşıyır.

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:155
embedMənbə:https://azertag.az
archiveBu xəbər 21 Avqust 2026 16:52 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see340

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see332

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see330

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see329

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see281

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see269

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see266

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see262

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see255

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see254

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see232

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see230

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see221

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see215

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see212

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see212

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see200

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see196

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see189

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see185
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri