Süni intellekt xəstəxanada onlarla xəstəni necə şikəst etdi

Amerikada əməliyyat otaqlarında süni intellektin istifadəsi bir sıra xoşagəlməz nəticələrə səbəb olub.

Johnson & Johnson şirkətinin texnoloji irəliləyiş cəhdi məhkəmə iddiaları ilə nəticələnib. ABŞ-da onlarla xəstə süni intellekt elementlərini özündə birləşdirən TruDi sistemindən istifadə edərək əməliyyatlardan sonra ciddi fəsadlar olduğunu iddia edərək məhkəmə iddiaları qaldırıb. Şikayətlərdə qeyd olunan nəticələr arasında insult və kəllə əsasının zədələnməsi də var.

Lent.az bildirir ki, bu barədə “Reuters” məlumat verir.

İddialar cərrahi praktikada süni intellekt tətbiq edən tibbi alət hazırlayan bir şirkətə qarşı qaldırılıb. İddiaçılar əməliyyatlar zamanı ciddi xəsarətlər aldıqlarını və bunu texnologiya ilə əlaqələndirdiklərini iddia edirlər.

TruDi sistemi haqqında nə məlumdur?

Cihazı Johnson & Johnson şirkətinin bir bölməsi olan Acclarent hazırlayıb. 2021-ci ildə istehsalçı paranazal sinusların iltihabı olan xroniki sinusitin müalicəsi üçün süni intellektlə inteqrasiya olunmuş bir sistem təqdim edərək "əhəmiyyətli bir irəliləyiş" elan edib.

ABŞ bazarında TruDi-nin təxminən üç illik istifadəsində ABŞ Qida və dərman administrasiyası (FDA) TruDi-nin istifadəsi ilə əlaqəli mümkün nasazlıqlar və mənfi hadisələr barədə ən azı 100 məlumat alıb. Bu məlumatlar təsdiqlənməyib.

Tənzimləyici orqanın məlumatına görə, bir sıra hallarda problemlər cərrahi alətlərin yerinin səhv göstərilməsi ilə əlaqəli ola bilər ki, bu da ərizəçilərin fikrincə, həkimləri yanlış istiqamətə yönəldib.

Hansı ağırlaşmalar bildirilir?

Bir halda, xəstənin burnundan onurğa beyni mayesi sızması baş verib. Digər halda isə cərrah kəllə sümüyünün əsas hissəsini zədələyib. Həmçinin, əsas arteriyanın zədələnməsi səbəbindən insult keçirən xəstələrin ən azı iki faktı qeydə alınıb.

Qida və dərman administrasiyası (FDA) vurğulayır ki, bu cür hesabatlar həmişə tam məlumat ehtiva etmir və birbaşa səbəb-nəticə əlaqəsi yaratmaq məqsədi daşımır. Hər bir konkret halda süni intellekt sisteminin rolu rəsmi olaraq təsdiqlənməyib.

Lakin əməliyyatlardan sonra insult keçirən iki qadın artıq məhkəməyə müraciət edib.

Fərdi məhkəmə iddialarının təfərrüatları

İş materiallarına görə, Donna Ferniqaf 2023-cü ilin may ayında əməliyyat zamanı karotid arteriyasının yırtılmasından əziyyət çəkib. İddia ərizəsində qanaxmanın olduqca şiddətli olduğu və xəstənin prosedurdan qısa müddət sonra insult keçirdiyi iddia olunur.

Başqa bir iddia dörd uşaq anası Erin Ralfla bağlıdır. Oxşar prosedurdan sonra o, bir neçə gün reanimasiya şöbəsində qalıb. Həkimlər beyin şişkinliyinin yaratdığı təzyiqi azaltmaq üçün onun kəllə sümüyünün bir hissəsini çıxarmalı olublar.

Texnologiyanı 2024-cü ildə əldə edən Integra LifeSciences, FDA hesabatlarında sadəcə ağırlaşmaların baş verdiyi əməliyyatlar zamanı TruDi-nin istifadəsini sənədləşdirdiyini bildirib. Şirkət nümayəndələri hazırda sistemlə xəstə xəsarətləri arasında birbaşa əlaqəyə dair inandırıcı bir dəlil olmadığını vurğulayıblar.

Tək bir hadisə deyil

TruDi, süni intellekt elementləri olan tibbi avadanlıqların suallar doğurduğu yeganə nümunə deyil. FDA-nın məlumatına görə, digər süni intellekt cihazları ilə bağlı onlarla hadisə qeydə alınıb. Bunlara təhlükəli ürək ritm pozğunluqlarını aşkar edə bilməyən ürək monitoru və dölün anatomik strukturlarını səhv müəyyən edən ultrasəs sistemi daxildir.

Tədqiqata görə, əvvəllər FDA-nın təsdiqlədiyi 182 məhsulun geri çağırılmasına 60 süni intellektlə təchiz olunmuş tibbi cihaz səbəb olub. Qeyd etmək lazımdır ki, bu geri çağırışların təxminən 43 faizi istifadərə razılığın ilk ilində baş verib.

TruDi ilə bağlı vəziyyət bir daha innovativ texnologiyaların klinik praktikada geniş tətbiq olunmazdan əvvəl nə dərəcədə hərtərəfli yoxlanılması ilə bağlı suallar doğurur.