Süni qida, yoxsa biznes? KÖRPƏLƏR HANSI TƏHLÜKƏYLƏ ÜZ ÜZƏDİR? MÜTƏXƏSSİS ŞƏRHİ

Uşaq qidaları, adətən, uşaqların sağlam böyüməsi üçün nəzərdə tutulur. Lakin, bəzi hallarda, uşaq qidalarının tərkibində əlavə şəkər və digər zərərli maddələr ola bilər

Ümumiyyətlə ana südü və uşaq qidaları barədə hər zaman həkimlər və elm adamları arasındə mübahisə yaşanır. Bəzi elm adamları uşaq qidalarının tərkibinin daha zəngin olduğunu deyir. Həkimlər isə ana südünün vacibliyini ön plana çəkirlər.

Məlum məsələdir ki, uşaq qidalarının qiyməti də hər il dayanmadan artır. Mövcud problemdən şikayətlənən valideynlər qazanclarının çox hissəsini uşaq qidalarına xərclədiklərini bildirir. Səbəb isə qablaşdırmanın həcminin kiçilməsi, həkimin məsləhət gördüyü qidanın isə bəzən çox baha olmasıdır.
Valideynlər isə belə fikirləşirlər ki, qiyməti yüksək olan həmin qidaları tam təhlükəsiz və övladı üçün daha faydalıdır. Son illər uşaq xəstəliklərinin artması, boy və inkişafın zəif getməsi uşaq qidalarının ciddi təhlükəsini bir daha sübut edir.

Ümumiyyətlə uşaq qidalarının tərkibi zərərsizdirmi? Bu qidalara nə dərəcədə güvənmək olar? Suallarımızı Azad İstehlakçılar İctimai Birliyinin sədri Eyyub Hüseynova ünvanladıq. O, Turkustan.az-a açıqlamasında bildirdi ki, ümumiyyətlə ölkədə körpələrin ana südü ilə qidalanmasına dair böyük problemlər yaşanır.

Azərbaycan uşaqların ana südü ilə qidalanma faizinə görə 44-45% arasındadır və bu Mərkəzi Avropa ölkələrindən belə geri qalır. Çünki bizdə ana südü ilə qidalandırılmaya dair beynəlxalq kodeksin əksinə olaraq, körpə dünyaya gələn kimi onu anadan ayırırlar. Hansı ki, uşaq doğulan kimi anayla təmasda olmalıdır və ana südü ilə qidalanmağa başlamalıdır. Belə olduqda hətta südü olmayan ananın belə 3 saat ərzində südü gəlir. Uşaqları süni qidalara elə xəstəxanadaca öyrəşdirirlər, sonra uşaq ana südündən imtina edir. Artıq 10 ildən çoxdur ki, erkən yaşlı körpərin qidalandırılmasına dair Azərbaycan Respublikasının qanunu qəbul olunub. Bu qanunda süni qida distributorlari, pediatorlar üçün bir sıra məhdudiyyətlər var. Ölkəmizdə süni qidaya bu qədər təlabat olduğu üçün bir neçə ölkədən bizə süni qida gətirilir və bu qidaların qiyməti həddindən artıq bahadır. Beynəlxalq kodeksdə göstərilir ki,süni qida xüsusiləşdirilmiş yerlərdə satılmalıdır, hətta təcrübə göstərir ki, südü normal olan analar belə, bəzən süni qidalara qaçır, bununla da onun südü kəsilir. Bunlar həddindən artıq incə məqamlardır, hansı ki, valideynlər buna diqqət etməlidir.

Uşaq qidalarında palma yağından istifadə olunurmu? Bu qidaları seçərkən nəyə önəm verilməlidir?

Bu cür qidaları alan valideynlər ilk növbədə onun saxlanma şəraitinə baxmalıdır. Bu qidalar mütləq 20°C – dən aşağı dərəcədə saxlanmalıdır. İstehsal və son istifadə tarixinə mütləq nəzər salınmalıdır. Əgər yararlılıq müddəti istehsal tarixinin üzərindən çox keçibsə, almaqdan imtina etsinlər. Bəli, süni qidanın tərkibində palma yağı ola bilər. Palma yağı qeyri-adi, deyildiyi kimi pis yağ deyil. Sadəcə olaraq MDB və bir sıra müsəlman ölkələrində istehsal olunan duru yağ bazarına girdiyi üçün qiymət siyasətinə təsir edir. Palma yağı hansı qidada varsa, istehsalçılar məhsulun üzərinə qeyd edir, bu çox təbii haldır. Körpə qidası çox həssas qida olduğu üçün onun təhlükəsizliyi təmin olunur. Palma yağı haqqında yanlış düşüncələr var. İndoneziyada əhali palma yağı ilə qidalanır və orta ömür siyahısına görə Azərbaycandan xeyli öndədirlər.

Aytən Yaşar/ Turkustan.az