Icma.az
close
up
RU
Menu

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

Bakıda temperatur 7 8 dərəcə enəcək Növbəti 3 günün hava proqnozu

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

Supernova partlayışları Yerdəki həyatı iki dəfə məhv edib: Bu, yenidən baş verə bilərmi?

Supernova partlayışları Yerdəki həyatı iki dəfə məhv edib: Bu, yenidən baş verə bilərmi?

Icma.az bildirir, Xalq qazeti portalına istinadən.

Almaniya və İspaniya alimlərinin Royal Astronomical Society (MNRAS) Aylıq Bildirişlərində dərc olunmuş yeni araşdırması göstərib ki, Yer kürəsində ən azı iki kütləvi yoxa çıxma fövqəlnova partlayışları nəticəsində baş verə bilər. Kosmosda baş verən bu fəlakətli hadisələr Yerin biosferinə əhəmiyyətli dərəcədə təsir göstərib.

Fövqəlnovalar Yerə necə təsir edir?

Fövqəlnovalar çox güclü kosmik hadisələrdən biridir. Kütləvi bir ulduz həyat dövrünü başa vurduqda və partladıqda, çoxlu miqdarda enerji və radiasiya buraxır. Belə bir hadisə Yerə yaxın baş verərsə, bu hadisələr baş verə bilər:

Ultrabənövşəyi radiasiyanın səviyyəsini artırmaqla ozon təbəqəsini məhv edər Atmosferin kimyəvi tərkibini dəyişdirərək turşu yağışlarına səbəb olar İqlim və ekosistemlərə təsir edə biləcək ağır elementləri püskürtər

Fövqəlnovalar hansı məhvolmalara səbəb ola bilərdi?

Alimlər iki kütləvi məhvə diqqət yetirirlər:

Ordovik nəsli kəsilmə hadisəsi (445 milyon il əvvəl) dəniz onurğasızlarının 60%-nin yox olmasına səbəb olub Gec Ordovik dövrün nəsli kəsilməsi hadisəsi (372 milyon il əvvəl) - balıqlar arasında əhəmiyyətli dəyişikliklər də daxil olmaqla, bütün növlərin 70% -ni məhv edib.

Tədqiqatçıların hesablamalarına görə, bu hadisələrin hər ikisi Yer yaxınlığında mümkün fövqəlnova partlayışları ilə üst-üstə düşür.

Alimlər qrupu Günəşdən 3260 işıq ili daxilində kütləvi ulduzların (OB ulduzları) paylanmasını təhlil edib və fövqəlnova partlayışlarının tezliyini hesablayıb. Araşdırmalar göstərib ki, Yer kürəsinin 65 işıq ili daxilində fövqəlnova partlayışları xaricdən idarə olunan kütləvi yox olma dövrləri ilə üst-üstə düşür.

Gələcəkdə belə fəlakətlərlə üzləşə bilərikmi?

Alimlər indi yaxın milyon il ərzində partlaya biləcək iki ulduzu müəyyən ediblər:

Antares Betelqeyze

Bununla belə, hər ikisi Yerdən uzaqdır (500 işıq ilindən çox). Kompüter modellərinə görə, bu məsafə planetimizə ciddi təsir göstərmək üçün kifayət deyil.

Beləliklə, keçmişdə fövqəlnova partlayışları Yerdəki həyatın tarixində ölümcül rol oynasa da, mütəxəssislərin fikrincə, yaxın gələcək nisbətən təhlükəsiz olaraq qalır.

S.ELAY

XQ

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:185
embedMənbə:https://xalqqazeti.az
archiveBu xəbər 19 Mart 2025 09:46 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see264

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see257

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see253

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see251

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see246

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see239

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see235

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see231

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see222

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

15 Noyabr 2026 14:02see213

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see207

Bakıda temperatur 7 8 dərəcə enəcək Növbəti 3 günün hava proqnozu

15 Noyabr 2026 09:13see202

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

15 Noyabr 2026 15:38see199

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see197

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see197

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see194

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see193

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see188

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

15 Noyabr 2026 17:27see186

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see181
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri