Icma.az
close
up
RU
Supernova partlayışları Yerdəki həyatı iki dəfə məhv edib: Bu, yenidən baş verə bilərmi?

Supernova partlayışları Yerdəki həyatı iki dəfə məhv edib: Bu, yenidən baş verə bilərmi?

Icma.az bildirir, Xalq qazeti portalına istinadən.

Almaniya və İspaniya alimlərinin Royal Astronomical Society (MNRAS) Aylıq Bildirişlərində dərc olunmuş yeni araşdırması göstərib ki, Yer kürəsində ən azı iki kütləvi yoxa çıxma fövqəlnova partlayışları nəticəsində baş verə bilər. Kosmosda baş verən bu fəlakətli hadisələr Yerin biosferinə əhəmiyyətli dərəcədə təsir göstərib.

Fövqəlnovalar Yerə necə təsir edir?

Fövqəlnovalar çox güclü kosmik hadisələrdən biridir. Kütləvi bir ulduz həyat dövrünü başa vurduqda və partladıqda, çoxlu miqdarda enerji və radiasiya buraxır. Belə bir hadisə Yerə yaxın baş verərsə, bu hadisələr baş verə bilər:

Ultrabənövşəyi radiasiyanın səviyyəsini artırmaqla ozon təbəqəsini məhv edər Atmosferin kimyəvi tərkibini dəyişdirərək turşu yağışlarına səbəb olar İqlim və ekosistemlərə təsir edə biləcək ağır elementləri püskürtər

Fövqəlnovalar hansı məhvolmalara səbəb ola bilərdi?

Alimlər iki kütləvi məhvə diqqət yetirirlər:

Ordovik nəsli kəsilmə hadisəsi (445 milyon il əvvəl) dəniz onurğasızlarının 60%-nin yox olmasına səbəb olub Gec Ordovik dövrün nəsli kəsilməsi hadisəsi (372 milyon il əvvəl) - balıqlar arasında əhəmiyyətli dəyişikliklər də daxil olmaqla, bütün növlərin 70% -ni məhv edib.

Tədqiqatçıların hesablamalarına görə, bu hadisələrin hər ikisi Yer yaxınlığında mümkün fövqəlnova partlayışları ilə üst-üstə düşür.

Alimlər qrupu Günəşdən 3260 işıq ili daxilində kütləvi ulduzların (OB ulduzları) paylanmasını təhlil edib və fövqəlnova partlayışlarının tezliyini hesablayıb. Araşdırmalar göstərib ki, Yer kürəsinin 65 işıq ili daxilində fövqəlnova partlayışları xaricdən idarə olunan kütləvi yox olma dövrləri ilə üst-üstə düşür.

Gələcəkdə belə fəlakətlərlə üzləşə bilərikmi?

Alimlər indi yaxın milyon il ərzində partlaya biləcək iki ulduzu müəyyən ediblər:

Antares Betelqeyze

Bununla belə, hər ikisi Yerdən uzaqdır (500 işıq ilindən çox). Kompüter modellərinə görə, bu məsafə planetimizə ciddi təsir göstərmək üçün kifayət deyil.

Beləliklə, keçmişdə fövqəlnova partlayışları Yerdəki həyatın tarixində ölümcül rol oynasa da, mütəxəssislərin fikrincə, yaxın gələcək nisbətən təhlükəsiz olaraq qalır.

S.ELAY

XQ

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:203
embedMənbə:https://xalqqazeti.az
archiveBu xəbər 19 Mart 2025 09:46 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see357

Parisdə bugünkü etirazlara 21 mindən çox şəxs qatılıb

21 Noyabr 2026 21:24see236

Azərbaycanda regional tədris mərkəzinin yaradılması Dünya Bankı ilə müzakirə edilib

21 Noyabr 2026 15:42see232

Dünya iqtisadiyyatı təhlükə qarşısındadır KİV

22 Noyabr 2026 07:02see231

BOKT nin rəhbərliyinə təyinat olub

21 Noyabr 2026 14:31see224

Ekspert: Dövlət idarəçiliyinin rəqəmsallaşdırılması Azərbaycan iqtisadiyyatının rəqabət qabiliyyətini artırır

21 Noyabr 2026 17:24see223

Fermer ucuz satır, alıcı baha alır: Qiymət fərqi harada yaranır?

21 Noyabr 2026 14:38see221

La Liqa: Derbidə “sülh”

22 Noyabr 2026 00:06see218

Mehriban Əliyeva və qızlarından Vyetnam mədəniyyətinə zərif ehtiram Foto

21 Noyabr 2026 15:21see217

Qızıl gələn il ucuzlaşacaq

21 Noyabr 2026 16:40see213

Sumqayıtda gənc oğlan qətlə yetirilib

22 Noyabr 2026 04:55see207

Allah uzaq tutsun, amma müharibə bizim işimizdir Hakan Fidan

22 Noyabr 2026 02:18see206

Türkiyə Super Liqası: “Qalatasaray” evdə sevindi

22 Noyabr 2026 00:13see205

2026 cı ilin sonunda almaq üçün ən sərfəli iPhone modelləri

21 Noyabr 2026 21:07see200

SEPAH ABŞ nin hərbi bazalarını hədəf aldı

22 Noyabr 2026 00:43see200

Ötən gün götürülən narkotik vasitələrin həcmi açıqlandı

21 Noyabr 2026 16:00see200

Milton qasırğası ABŞ də yaşayan azərbaycanlıların evlərini də vurdu

22 Noyabr 2026 07:05see199

İran Bəhreyndə sənaye müəssisəsinə zərbə endirdi

22 Noyabr 2026 00:23see199

Samvel Karapetyan: “Paşinyan müalicə olunmalıdır”

21 Noyabr 2026 17:14see199

İbrahim Kalın HƏMAS nümayəndə heyəti ilə Qəzzada atəşkəsi müzakirə etdi

22 Noyabr 2026 00:03see199
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri