Suverenlik təntənəsindən modern quruculuğa

YAP-ın qurultayı cəmiyyəti məsul hədəflərə yönləndirdi

Yeni Azərbaycan Partiyasının (YAP) VIII Qurultayı ölkəmizin siyasi tarixində mühüm mərhələyə təsadüf edib. Qurultayın Azərbaycan Respublikasının ərazi bütövlüyünü və suverenliyini tam bərpa etməsindən sonra keçirilməsi onun siyasi çəkisini müəyyən edən əsas amillərdəndir. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti, Yeni Azərbaycan Partiyasının Sədri İlham Əliyevin oktyabrın 2-də səsləndirdiyi nitq ölkənin keçdiyi yolu, əldə olunan nəticələri və qarşıdakı dövrün əsas istiqamətlərini vahid dövlətçilik baxışı daxilində təqdim edib.

Çıxışın ümumi məntiqində aydın bir xətt görünür: Azərbaycan qarşısında dayanan tarixi vəzifələrin böyük hissəsini həll edib və indi həmin nəticələrin davamlılığını təmin edən güc modelini möhkəmləndirir. Ərazi bütövlüyünün bərpası və dövlət suverenliyinin bütün ölkə ərazisində təmin olunması yeni dövrün siyasi əsasını formalaşdırıb. Qarşıdakı mərhələ bu tarixi nəticələrin təhlükəsizlik, iqtisadi inkişaf, sosial rifah və beynəlxalq mövqelərin güclənməsi ilə tamamlanmasını tələb edir.

Prezident İlham Əliyevin nitqində Yeni Azərbaycan Partiyasının yaranmasından bu günədək keçilən yolun tarixi ardıcıllıqla təqdim olunması dövlətçilik ənənəsinin davamlılığını göstərir. Partiyanın təsis edilməsi, ulu öndər Heydər Əliyevin xalqın təkidli tələbi ilə hakimiyyətə qayıdışı, dövlət idarəçiliyinin möhkəmləndirilməsi və iqtisadi sabitliyin yaradılması sonrakı mərhələlərin siyasi bazasını formalaşdırıb.

Dövlət başçısının “Ulu öndərin siyasi xətti dəyişməz olaraq qalır” fikri bu ardıcıllığın mahiyyətini ifadə edir. Dövlətçilik kursunun əsas prinsipləri – müstəqil qərarvermə, milli maraqların üstünlüyü, iqtisadi dayanıqlılıq, güclü müdafiə potensialı və daxili imkanlara arxalanmaq – müxtəlif tarixi mərhələlərdə yeni məzmun qazanaraq davam etdirilib.

2020-ci ilin 44 günlük Vətən müharibəsi ölkənin siyasi tarixində həlledici dönüş yaradıb. Azərbaycan ərazi bütövlüyünün bərpası istiqamətində əsas tarixi vəzifəni yerinə yetirib. 2023-cü ilin sentyabrında dövlət suverenliyinin bütün ölkə ərazisində tam təmin olunması isə prosesin siyasi və hüquqi bütövlüyünü tamamlayıb. Beləliklə, 8 Noyabr və 20 Sentyabr müasir Azərbaycan tarixinin bir-birini tamamlayan iki mühüm mərhələsinə çevrilib.

Bu reallıq YAP-ın VIII Qurultayında təhlükəsizlik məsələlərinin ön plana çıxmasını izah edir. Prezident İlham Əliyevin hərbi gücün artırılmasını qarşıdakı dövrün əsas vəzifələri sırasında göstərməsi dəyişən beynəlxalq şəraitlə səsləşir. Münaqişələrin genişləndiyi və təhlükəsizlik mexanizmlərinin ciddi sınaqlarla üzləşdiyi bir zamanda dövlətin müdafiə imkanları suveren qərarvermə qabiliyyətinin əsas dayaqlarından biri kimi çıxış edir. Gələn ilin büdcəsində hərbi və təhlükəsizlik istiqamətinə 9 milyard manata yaxın vəsaitin nəzərdə tutulması da bu siyasətin ardıcıl xarakterini göstərir.

Prezidentin çıxışında təhlükəsizlik anlayışının ideoloji müstəviyə qədər genişləndirilməsi ayrıca diqqət çəkir. İnternet, sosial şəbəkələr, kiberhücumlar və süni intellekt texnologiyaları informasiya mühitini sürətlə dəyişir. Belə şəraitdə milli düşüncənin, dövlətçilik şüurunun və cəmiyyətin ideoloji dayanıqlılığının qorunması daha böyük əhəmiyyət qazanır. Prezident İlham Əliyevin təhsil və vətənpərvərliyi bu sahənin mühüm dayaqları sırasında göstərməsi həmin yanaşmanın tərkib hissəsidir. Dövlət başçısı, eyni zamanda, şablon və formal yanaşmalardan uzaqlaşmağın, Azərbaycan reallıqlarının müasir kommunikasiya imkanları vasitəsilə, xüsusilə gənc nəslə düzgün çatdırılmasının vacibliyini önə çəkib.

VIII Qurultaydakı nitqin digər əsas xətti Azərbaycanın xarici siyasət imkanlarının genişlənməsi ilə bağlıdır. Prezident İlham Əliyev bir sıra tanınmış ekspert və təhlilçilərin Azərbaycanı artıq “orta güc” dövlətləri sırasında göstərdiyini qeyd edib. Müasir beynəlxalq münasibətlər sistemində bu anlayış iqtisadi imkanlar, müdafiə potensialı, enerji resursları, nəqliyyat infrastrukturu, diplomatik manevr imkanları və müstəqil qərarvermə qabiliyyəti ilə bağlı geniş məzmun daşıyır.

Azərbaycanın müxtəlif siyasi və iqtisadi mərkəzlərlə qurduğu münasibətlər də bu mənzərənin tərkib hissəsidir. Çinlə hərtərəfli strateji tərəfdaşlıq, Amerika Birləşmiş Ştatları ilə Strateji Xartiya, Avropa İttifaqının 10 üzv ölkəsi ilə strateji tərəfdaşlıq münasibətləri, İnkişaf etməkdə olan Səkkiz Ölkənin İqtisadi Əməkdaşlıq Təşkilatında iştirak və Mərkəzi Asiya istiqamətində genişlənən əlaqələr ölkənin çoxşaxəli xarici siyasət imkanlarını əks etdirir. Burada əsas xətt münasibətləri milli maraqlar və suveren qərarvermə prinsipi əsasında qurmaqdır.

İqtisadi müstəqillik həmin siyasi sərbəstliyin maddi bazasını yaradır. Prezidentin açıqladığı göstəricilər Azərbaycanın maliyyə və investisiya imkanlarının miqyasını göstərir. Son iki Beynəlxalq İnvestisiya Forumunda imzalanan sazişlərin ümumi həcmi 20 milyard dolları ötüb. Xarici borc ümumi daxili məhsulun 5,6 faizini təşkil edir, valyuta ehtiyatları isə 90 milyard dollara çatıb. Bu göstəricilər iqtisadi dayanıqlılığın uzunmüddətli dövlət siyasətində tutduğu yeri aydın göstərir.

Enerji və nəqliyyat imkanları iqtisadi potensialı geosiyasi imkanlarla birləşdirir. Azərbaycan enerji resurslarının istehsalı və ixracı ilə yanaşı, Şərqlə Qərbi, Şimalla Cənubu birləşdirən nəqliyyat marşrutlarında mühüm mövqeyə malikdir. Bu il ölkə ərazisindən keçən tranzit yüklərin həcminin 16 milyon tona çatacağı gözlənilir, orta müddətli hədəf isə 30 milyon ton müəyyən edilib. Orta Dəhliz və Şimal-Cənub Dəhlizi üzrə yaradılan imkanlar Azərbaycanın regional əlaqələndirici rolunu genişləndirir.

Böyük Qayıdış prosesi suverenliyin sosial və iqtisadi məzmununu daha aydın göstərir. Prezidentin açıqladığı məlumata əsasən, Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda 96 min insan yaşayır, çalışır və təhsil alır. Bölgələrin inkişafına indiyədək 28 milyard manat vəsait ayrılıb, 48 yaşayış məntəqəsində keçmiş məcburi köçkünlərin məskunlaşması təmin olunub. Yol, enerji, təhsil, səhiyyə və yaşayış infrastrukturu genişləndikcə, azad edilmiş ərazilər ölkənin ümumi sosial-iqtisadi sisteminə daha sıx inteqrasiya olunur.

Sosial siyasətlə bağlı səslənən fikirlər də ümumi inkişaf konsepsiyasının tərkib hissəsidir. Gələn il minimum əməkhaqqının, pensiyaların və sosial müavinətlərin artırılmasının nəzərdə tutulması iqtisadi imkanlarla sosial rifah arasında əlaqənin qorunduğunu göstərir. Dövlətin gücü makroiqtisadi göstəricilərlə yanaşı, həmin imkanların vətəndaşın həyat şəraitində hiss olunması ilə də ölçülür.

Prezident İlham Əliyevin qurultaydakı nitqinin ümumi siyasi məntiqini “suverenliyin məsuliyyəti” anlayışı ətrafında ümumiləşdirmək mümkündür. Azərbaycan ərazi bütövlüyünü bərpa edib, dövlət suverenliyini bütün ölkə ərazisində təmin edib və yeni geosiyasi şəraitdə fəaliyyət imkanlarını genişləndirib. Qarşıdakı dövrün əsas məzmunu bu tarixi nəticələri uzunmüddətli təhlükəsizliyə, iqtisadi dayanıqlılığa, sosial inkişafa və daha geniş beynəlxalq imkanlara çevirməkdir.

Bu baxımdan Prezident İlham Əliyevin 2 oktyabr nitqi keçilmiş yolun yekunları ilə gələcəyin vəzifələri arasında siyasi ardıcıllıq yaradır. Zəfərin yaratdığı imkanların uzunmüddətli inkişaf modelinə çevrilməsi, təhlükəsizliklə iqtisadiyyatın, ideoloji dayanıqlılıqla xarici siyasətin, Böyük Qayıdışla sosial rifahın vahid dövlətçilik konsepsiyası daxilində uzlaşdırılması çıxışın əsas məzmun xətlərindəndir. Güclü dövlət, möhkəm suverenlik, iqtisadi dayanıqlılıq və milli maraqlara söykənən müstəqil siyasət Azərbaycanın yeni siyasi üfüqlərinin əsas koordinatlarını müəyyənləşdirir.

Aygül BAĞIROVA,
Elm və Təhsil İşçiləri Həmkarlar İttifaqı Respublika Komitəsinin mətbuat və ictimaiyyətlə əlaqələr şöbəsinin baş mütəxəssisi