Taksidə SİMA proqramının tətbiqi nə qədər effektivdir? AÇIQLAMA FOTO

Azərbaycanda taksi xidmətlərində sərnişin təhlükəsizliyinin təmin olunması məqsədilə innovativ texnologiyaların tətbiqi genişlənir. Bu istiqamətdə SİMA rəqəmsal identifikasiya sisteminin istifadəsi sürücünün şəxsiyyətinin dəqiqləşdirilməsi baxımından vacib addım hesab olunur.

SİMA üz tanıma texnologiyası ilə sürücünün qeydiyyatdan keçmiş şəxs olduğunu təsdiqləyir və bu, qeyri-peşəkar, qeydiyyatsız sürücülərin xidmət göstərməsinin qarşısını almağa kömək edir. Sistem eyni zamanda fəaliyyət göstərən sürücülər üçün əlavə maneə yaratmır, əksinə, xidmətin şəffaflığını artırır.

Bəs, bu texnologiya sayəsində taksi xidmətində təhlükəsizliyi tam təmin etmək mümkün olacaqmı? Yoxsa, tətbiqdən sonra da taksi fəaliyyətinə nəzarətdə yenə də müəyyən boşluqların şahidi olacağıq?

Mövzu ilə bağlı sabiq deputat İltizam Yusifov Avtosfer.az-a açıqlamasında bildirib ki, əsas problemlərdən biri budur ki, bir neçə avtomobil eyni şəxs tərəfindən qeydiyyatdan keçirilə bilər:

“Bu isə real nəzarətdə çətinlik yaradır. Gələcəkdə texniki baxımdan bu məsələni həll etmək mümkündür.

Hazırda şəhərdə çoxlu sayda nömrə tanıma kameraları mövcuddur. Bu sistemlər SİMA ilə inteqrasiya olunsa, avtomobil hər hansı bir nöqtədən keçəndə dərhal siqnal göndərilə və sürücünün şəxsiyyəti təsdiqlənə bilər. Beləliklə, sürücünün həqiqətən həmin anda sükan arxasında olub-olmadığı müəyyənləşdirilər.

“Bolt”, “Yango” kimi platformalarda sürücülərə tətbiq vasitəsilə həftədə bir dəfə selfi çəkmə tələbi qoyulur. Amma bu üsul effektiv deyil, çünki saxtakarlıq mümkündür. Başqa bir şəxs selfi çəkib göndərə bilər. SİMA isə daha effektivdir, lakin hələ Boltla rəsmi inteqrasiya yoxdur.

SİMA ayrıca sistem kimi fəaliyyət göstərir. Gələcəkdə bu sistem gün ərzində bir neçə dəfə siqnal göndərməklə sürücünün yerində olub-olmadığını yoxlaya bilər. Əgər sürücü cavab verməzsə, profili və ya xidməti deaktiv oluna bilər.

Bu texniki məsələlərdir və gələcəkdə reallaşdırılması mümkündür. Mövcud kameralar vasitəsilə avtomobilin və nömrənin dərhal tanınması mümkündür. Bu isə SİMA ilə birlikdə qarşılıqlı işləyən bir sistemin formalaşmasına şərait yarada bilər”.

Deputat əlavə olaraq qeyd edib ki, SİMA bu mərhələdə uğurlu hesab edilə bilər, lakin boşluqların aradan qaldırılması üçün əlavə addımlar atılmalıdır:
“Əsas hədəf sürücünün və avtomobilin yerində olub-olmadığını dəqiq müəyyənləşdirməkdir.

Bununla yanaşı, bütün dünyada sürücülük xidmətlərinin müəyyən iş saatı çərçivəsində fəaliyyət göstərməsi nəzərdə tutulur. Azərbaycanda isə bu, hələ tam tənzimlənməyib və sürücülər bəzən 18-20 saat işləyirlər ki, bu da təhlükəsizlik baxımından qəbuledilməzdir. Beynəlxalq yükdaşımalarda olduğu kimi, iş saatı məhdudiyyəti tətbiq olunmalıdır.

Ən vacib məsələ, təhlükəsizlikdir. Sürücü qeydiyyatdan keçibsə, sükan arxasında da özü olmalıdır. Hazırkı texnologiyalarla, bu, artıq mümkündür və gələcəkdə daha da təkmilləşdirilə bilər.

Taksi xidmətində SİMA tətbiqinin istifadəsi müsbət haldır. Burada əsas məqsəd sərnişinlərin təhlükəsizliyinin təmin olunmasıdır. Bu xidmət nümunəvi olmalı və ölkə daxilində sərnişin daşımanın əhəmiyyətini nəzərə alaraq, təhlükəsizlik yüksək səviyyədə təşkil edilməlidir.

Taksi xidməti lisenziyalaşdırılmış bir sahədir. Burada yalnız xüsusi qeydiyyatdan keçmiş, tələb olunan meyarlara cavab verən təcrübəli sürücülər fəaliyyət göstərməlidir. Bu prosesin tələblərinə cavab verməyən, qeyri-peşəkar şəxslərin sahəyə daxil olmasının qarşısını almaq baxımından SİMA tətbiqi vacib addımdır və bu, təqdirəlayiqdir”.
İltizam Yusifov sonda qeyd edib ki, SİMA üz tanıma texnologiyasına əsaslanan rəqəmsal imzadır:

“Bu tətbiq taksi sürücülərinin fəaliyyətinə heç bir maneə yaratmır. Əsas tələb qeydiyyatdan keçmiş sürücünün özü olmasıdır. Bu da xidmətin keyfiyyətinə və sərnişin təhlükəsizliyinə birbaşa təsir edir.

Bu tətbiq həm vacib, həm də gərəklidir. Heç bir narazılıq yaratmamalıdır, çünki burada əsas məsələ sərnişinin təhlükəsizliyidir”.

Nəqliyyat eksperti Elməddin Muradlının fikrincə, SİMA proqramı ilə taksi sürücülərinin nəzarətə alınması bir neçə aydır tətbiq olunur:

Avtosfer.az" src="https://avtosfer.az/upload/news/1419658.jpeg" style="height:448px; width:800px" />
“Bu sistemin hazırlanmasına səbəb Heydər Əliyev prospektində baş verən ağır taksi qəzası oldu. Əvvəllər də bu sahədə şikayətlər vardı. Bir avtomobil qeydiyyatdan keçsə də xidmətə başqa avtomobil çıxır, sürücülər dəyişirdi.

“Bolt” kimi şirkətlər artıq sürücülərdən müəyyən aralıqlarla selfi tələb edirdilər. İndi isə AYNA bu prosesi daha təkmilləşdirərək bütün platformalara tətbiq edib. Sürücü dəyişərsə, sistem həmin profili bloklayacaq və o şəxs digər platformalarda da fəaliyyət göstərə bilməyəcək”.

Eltac Zülfüqaroğlu