Tarixi ədalətin təntənəsi

26 avqust Azərbaycanın müasir tarixinə qızıl hərflərlə yazılmış şanlı zəfər günlərindən biridir. Prezident İlham Əliyevin 31 iyul 2023-cü il tarixli Sərəncamı ilə təsis edilən Laçın Şəhəri Günü təkcə bir təqvim tarixi deyil, eyni zamanda 30 ilə yaxın davam edən haqsızlığın, işğalın və tarixi ədalətsizliyin sona çatmasının rəmzidir. Qədim Şərq qapısı, strategiyası və füsunkar təbiəti ilə tanınan Laçın torpağının öz həqiqi sahiblərinə qayıtması Azərbaycan xalqının bükülməz iradəsinin, dövlətimizin qüdrətinin və müzəffər ordumuzun qəhrəmanlığının məntiqi nəticəsidir.
Laçın rayonu 1992-ci il mayın 18-də Ermənistan Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal olunmuşdu. Laçının işğalı yalnız bir rayonun itirilməsi deyil, keçmiş Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayəti ilə Ermənistan arasında coğrafi bağlantının yaranması, strateji dəhlizin ələ keçirilməsi demək idi. İşğal nəticəsində 60 mindən çox Laçın sakini doğma ocaqlarından didərgin düşdü, yüzlərlə mədəni, tarixi və dini abidə, təhsil və səhiyyə müəssisəsi yerlə-yeksan edildi. Rayonun zəngin meşə örtüyü, təbii ehtiyatları və biomüxtəlifliyi illərlə davam edən ekoloji terrora məruz qaldı. Lakin bu ağır illər ərzində laçınlılar bir an belə ümidlərini itirmədilər, doğma Yurd həsrəti ilə yaşadılar və o günün gələcəyinə qətiyyətlə inandılar.
44 Günlük Vətən Müharibəsi və Diplomatik Qələbə
2020-ci ilin sentyabrında başlayan 44 günlük Vətən Müharibəsi Azərbaycanın hərbi və diplomatik gücünü bütün dünyaya nümayiş etdirdi. Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə şanlı ordumuz döyüş meydanında düşmənə sarsıdıcı zərbələr endirdi. Laçın rayonunun cənub hissəsi və strateji yüksəklikləri, o cümlədən Qubadlı və Cəbrayıl istiqamətindən irəliləyən qəhrəman əsgərlərimizin rəşadəti sayəsində azad edildi. Hərbi müstəvidə əldə edilən parlaq qələbə Ermənistanı təslim olmağa və üçtərəfli bəyanatı imzalamağa məcbur etdi.
10 noyabr 2020-ci ildə imzalanmış üçtərəfli Bəyanata əsasən, Laçın rayonu (Laçın dəhlizi müvəqqəti istisna olmaqla) 1 dekabr 2020-ci il tarixində tək bir güllə atılmadan, diplomatik və hərbi-siyasi üstünlük nəticəsində Azərbaycana qaytarıldı. Bu, Azərbaycan dövlətinin strategiyasının və dəmir iradəsinin növbəti təntənəsi idi. Lakin tam tarixi ədalətin bərqərar olunması üçün Laçın şəhərinin, eləcə də Zabux və Sus kəndlərinin tam nəzarətə götürülməsi tələb olunurdu.
“Biz Laçına qayıtmışıq, Laçın şəhərini, Zabux və Sus kəndlərini azad etmişik. Bu böyük tarixi nailiyyətdir. Biz doğma torpaqlarımızı bərpa edirik və burada əbədi yaşayacağıq.” — Prezident İlham Əliyev
26 Avqust: Laçın Şəhərində Azərbaycan Bayrağının Ucaldılması
Azərbaycan tərəfinin Laçın dəhlizinə alternativ olan yeni avtomobil yolunu qısa müddətdə və yüksək keyfiyyətlə inşa edib istifadəyə verməsindən sonra, 2022-ci ilin avqust ayında Laçın şəhəri, Zabux və Sus kəndləri tam olaraq Azərbaycan Ordusunun nəzarətinə keçdi. 2022-ci il avqustun 26-da Azərbaycan Respublikasının Prezidenti, Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyev xalqa şad xəbər verərək Azərbaycan Ordusunun Laçın şəhərinə yerləşdiyini və şəhərdə Azərbaycan bayrağının ucaldıldığını bəyan etdi.
26 avqust tarixi Laçının işğalına tam və yekun son qoyulduğu, Azərbaycanın suverenliyinin bu strateji bölgədə mütləq şəkildə bərqərar edildiyi gündür. Mexaniki bərpadan daha dərin məna kəsb edən bu hadisə, həm də regional təhlükəsizlik və nəqliyyat-kommunikasiya sistemində Azərbaycanın mütləq söz sahibi olduğunu göstərdi. 2023-cü il aprelin 23-də Laçın istiqamətində Azərbaycan-Ermənistan dövlət sərhədində 'Laçın' sərhəd-buraxılış məntəqəsinin qoyulması ilə ölkəmizin ərazi bütövlüyü və sərhəd təhlükəsizliyi tam təmin edildi.
Böyük Qayıdış və Laçının Yeni Çöhrəsi
İşğaldan azad edildikdən dərhal sonra Laçında genişmiqyaslı bərpa və quruculuq işlərinə start verildi. Düşmən tərəfindən dağıdılmış və ya yararsız hala salınmış infrastrukturlar qısa müddət ərzində modern standartlara uyğun olaraq yenidən quruldu. Elektrik təchizatı, su və yol infrastrukturu tam bərpa olundu, modern yaşayış kompleksləri, məktəblər, uşaq bağçaları və tibb məntəqələri inşa edildi. Şəhərin tarixi və memarlıq siması qorunub saxlanılmaqla, laçınlılar üçün müasir və rahat yaşayış şəraiti yaradıldı.
Prezident İlham Əliyevin birbaşa diqqəti və qayğısı sayəsində Laçın bu gün sürətlə dirçələn, müasir və yaşıl şəhər konsepsiyasına uyğun inkişaf edən bir mərkəzə çevrilmişdir. 'Böyük Qayıdış' proqramı çərçivəsində yüzlərlə laçınlı ailə artıq öz dədə-baba yurdlarına qayıtmış, doğma torpaqlarında yeni həyata başlamışdır. Sakinlərin daim işlə təmin olunması üçün şəhərdə sənaye zonaları, aqroparklar, sənətkarlıq emalatxanaları və turizm obyektləri yaradılır.
Laçının gələcək inkişafında müasir nəqliyyat infrastrukturu da mühüm rol oynayır. Mürəkkəb dağlıq relyefdə inşa edilən Laçın Beynəlxalq Hava Limanı bölgənin turizm, logistika və iqtisadi potensialını dəfələrlə artıracaq strateji layihələrdəndir. Şərqi Zəngəzurun bu füsunkar guşəsi tezliklə təkcə Azərbaycanın deyil, bütün Cənubi Qafqazın ən gözəl və inkişaf etmiş turizm və mədəniyyət mərkəzlərindən birinə çevriləcəkdir.
Əbədi Zəfərin və Qürurun Rəmzi
26 Avqust – Laçın Şəhəri Günü təkcə tarixi bir qələbənin ildönümü deyil, həm də xalqımızın milli birliyinin, sarsılmaz vətənpərvərliyinin və quruculuq ruhunun təcəssümüdür. Otuz il boyunca tapdanmış hüquqlarımızın, dağıdılmış evlərimizin və həsrətlə gözlənilən torpaqlarımızın qisasının döyüş meydanında və siyasi masada alınmasının təsdiqidir. Bu gün Laçın dağlarında dalğalanan üçrəngli bayrağımız dövlətimizin yenilməz gücünü və xalqımızın əbədi varlığını nümayiş etdirir.
Tarixi ədalət bərpa olunub, Laçın azaddır və öz həqiqi sahiblərini qucaqlayır. Hər yıl 26 avqust tarixində qeyd edilən bu əlamətdar gün gələcək nəsillərə fədaqarlıq, vətən sevgisi və milli qürur dərsı kimi ötürüləcək. Laçın şəhəri azad, abad və qüdrətli Azərbaycanın parlaq gələcəyinin silinməz rəmzi olaraq əbədi yaşayacaqdır.

Cabbarov Əlamdar

YAP Ordubad rayon təşkilatının müavini