Təbiət sərhəd tanımır: Sel və daşqınlar dünyanın ortaq problemidir

Son günlər ABŞ-ın Nyu-York şəhərində yağan leysan yağışları yenidən göstərdi ki, dünyanın ən inkişaf etmiş meqapolisləri belə təbiətin qarşısında aciz qala bilir. Şəhərin bir sıra ərazilərində küçələr və metro xətləri su altında qalıb, nəqliyyatın hərəkəti məhdudlaşıb, fövqəladə xidmətlər gücləndirilmiş iş rejiminə keçib. Milyonlarla insana sel təhlükəsi ilə bağlı xəbərdarlıq edilib.

Bu, son aylarda baş verən ilk belə hadisə deyil. Türkiyənin İstanbul şəhəri son illərdə dəfələrlə güclü yağışların yaratdığı subasmalarla üzləşib. Sonuncu belə hadisə ötən həftə qeydə alınıb.

İtaliyada da intensiv yağıntılar vaxtaşırı ciddi fəsadlar törədir. Xüsusilə ölkənin şimal bölgələrində baş verən daşqınlar yolların bağlanmasına, körpülərin zədələnməsinə, yaşayış məntəqələrinin su altında qalmasına və milyonlarla avro maddi ziyana səbəb olur. Mütəxəssislər bildirirlər ki, iqlim dəyişikliyi fonunda Aralıq dənizi hövzəsində ekstremal hava hadisələrinin sayı və intensivliyi artır.

Bütün bunlar onu göstərir ki, təbii fəlakətlər artıq yalnız müəyyən regionların problemi deyil. Dünyanın ən müasir infrastruktura malik şəhərləri belə qısa müddətdə yağan intensiv yağışlar qarşısında ciddi çətinliklərlə üzləşir. Alimlər hesab edirlər ki, qlobal iqlim dəyişikliyi ekstremal hava hadisələrinin həm tezliyini, həm də dağıdıcı gücünü artırır.

Bu mənzərə fonunda Azərbaycanda da Milli Hidrometeorologiya Xidmətinin intensiv yağışlarla bağlı xəbərdarlıqları ciddi qəbul edilməlidir. Ölkəmizdə dağ çaylarında sel riski, bəzi ərazilərdə subasma ehtimalı barədə vaxtaşırı proqnozlar verilir. Bu cür xəbərdarlıqlar panika yaratmaq üçün deyil, insanların vaxtında ehtiyat tədbirləri görməsi üçündür.

Nyu-Yorkdan İstanbula, İtaliyadan Liviyaya qədər yaşanan hadisələr bir həqiqəti ortaya qoyur: heç bir ölkə təbii fəlakətlərdən tam sığortalanmayıb. Müasir texnologiyalar riskləri azaltmağa kömək etsə də, təbiətin gücünü tam nəzarətdə saxlamaq mümkün deyil. Belə şəraitdə ən vacib məsələ erkən xəbərdarlıq sistemlərinin gücləndirilməsi, şəhərlərin iqlim dəyişikliklərinə uyğunlaşdırılması və vətəndaşların təhlükəsizlik qaydalarına ciddi əməl etməsidir.