Icma.az
close
up
RU
Menu

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

Təhsilimizdə uyğunsuz proqramlar Azərbaycan məktəbləri və dünya təcrübəsi

Təhsilimizdə uyğunsuz proqramlar Azərbaycan məktəbləri və dünya təcrübəsi

Qaynarinfo saytından alınan məlumata görə, Icma.az bildirir.

(Yazı "Elmi-kütləvi, mədəni-maarif, təhsil proqramlarının hazırlanması" mövzusu üzrə hazırlanıb.)

2025-2026-cı tədris ilinə az qalıb. Yeni dərs ili ərəfəsində şagird-müəllim heyyətinin gözləntisi tədris proqramlarında real dəyişikliklərin olmasıdır. Çünki mövcud vəziyyət göstərir ki, Azərbaycan məktəblərində tətbiq edilən proqramlar nə şagirdlərin bilik səviyyəsinə, nə də əmək bazarının tələblərinə tam uyğun gəlir.

Son illərin nəticələri bunu açıq göstərir: Buraxılış imtahanlarında orta nəticələr 50 faizi keçmir, ali məktəblərə qəbul imtahanlarında isə abituriyentlərin böyük bir qismi minimal keçid balını belə toplaya bilmir. Dövlət İmtahan Mərkəzinin açıqladığı rəsmi statistikaya görə, 2024-cü ildə buraxılış imtahanlarında iştirak edən 100 mindən çox şagirddən təqribən 42 faizi Azərbaycan dili və riyaziyyatdan kəsilib. 

Təhsil eksperti Kamran Əsədov Qaynarinfo-ya açıqlamasında bildirib ki, təhsil proqramları cəmiyyətin tələblərinə uyğun qurulmayıb:

"Bu rəqəmlər proqramların yüklü və pedaqoji baxımdan uyğunsuz olduğunu göstərir. Azərbaycan Respublikasının "Təhsil haqqında” Qanununun 5.2-ci maddəsində açıq şəkildə yazılır ki, təhsil sistemi cəmiyyətin sosial-iqtisadi, elmi-mədəni tələblərinə uyğun qurulmalıdır. Amma real mənzərə əksini göstərir: proqramların məzmunu nə əmək bazarına, nə də beynəlxalq təhsil standartlarına cavab verir. Əksinə, şagirdlər çox vaxt əzbərçiliyə məcbur edilir, tədris materiallarının böyük hissəsi onların yaş və psixoloji imkanlarından kənardadır. Bu isə həm təhsilə marağı azaldır, həm də şagirdləri repetitor asılılığına salır. Əgər təhsil proqramı məktəbin öz funksiyasını yerinə yetirmirsə, bu, birbaşa dövlət siyasətinin uğursuzluğu deməkdir".

Ekspert hesab edir ki, müəyyən fənlərdə - məsələn, informatika və rəqəmsal bacarıqlar üzrə mövzuların əlavə edilməsini müsbət hal kimi qiymətləndirmək olar:

"Bu, XXI əsrin çağırışlarına qismən cavab verir. Amma bu yeniliklər də sistemli deyil, fraqmentar xarakter daşıyır. Mənfi tərəflər isə çoxdur: ədəbiyyat proqramında əsərlərin seçimində pedaqoji uyğunsuzluq, tarix dərsliklərində konseptual ziddiyyətlər, riyaziyyat proqramında şagirdlərin səviyyəsinə uyğun olmayan tapşırıqlar, biologiya və kimya fənlərində isə praktiki bacarıqların yoxluğu. Nazirlik bunları aradan qaldırmaq əvəzinə yalnız formal dəyişikliklərlə kifayətlənir".

Kamran Əsədov təhsil proqramlarını dünya təcrübəsi ilə müqayisə edib:

"Azərbaycanın nə qədər geridə olduğu aydın görünür. Məsələn, Finlandiyada dərs proqramları 6-7 ildən bir yenilənir və bu proses ictimai müzakirələrlə müşayiət olunur. İngiltərədə milli kurikulum ictimaiyyətin rəyinə təqdim edilir, müəllimlər və valideynlər də qərarvermə prosesinə qatılır. Almaniyada proqramlar regionlar üzrə elastik şəkildə qurulur və məktəblərə özəl metodoloji seçim azadlığı verilir. Azərbaycanda isə proqram dəyişiklikləri qapalı şəkildə aparılır, nə müəllimlərin, nə də valideynlərin fikri soruşulur. Nəticədə müəllimlər yeni dərs ilinə başlayarkən proqramdakı dəyişikliklərdən çox zaman son anda xəbər tutur".


Televiziya efirlərində məktəblilər üçün verilişlərə gəlincə, ekspert vəziyyətin daha acınacaqlı olduğunu bildirib:

"Əslində dövlət televiziyası və digər kanallar məktəblilər üçün maarifçi və motivasiyaedici proqramlar təqdim etməli idi. Çünki "Kütləvi informasiya vasitələri haqqında" Qanunun 10-cu maddəsində göstərilir ki, media gənclərin intellektual inkişafına xidmət edən proqramlar hazırlamalıdır. Amma reallıqda efirlər şoularla doludur, məktəblilərə isə demək olar ki, heç bir ciddi kontent təqdim edilmir. Dünyada BBC və "National Geographic" kimi kanallar uşaqlar üçün interaktiv təhsil proqramları, eksperimentlər, kitab müzakirələri, əyləncəli elm layihələri təqdim edir. Azərbaycanda isə belə layihələr yoxdur, halbuki televiziya məktəbdən kənar maarifləndirmə üçün ən əlverişli platformadır".

Bəs, yeni tədris ilində şagirdlər hansı dəyişikliyin şahidi olacaq? Kamran Əsədovun sözlərinə görə, yeni dərs ilində ancaq kosmetik dəyişikliklər ediləcək:

"Amma bunlar təhsilin keyfiyyətinə təsir etməyəcək. Dəyişməli olan isə yanaşmadır: proqramların məzmunu pedaqoji və elmi baxımdan əsaslandırılmalı, ictimaiyyətə açıq elan olunmalı, müəllimlərə metodiki dəstək verilməlidir. Televiziya məkanında isə məktəblilər üçün elmi-populyar, interaktiv və müasir formatlı verilişlər hazırlanmalıdır".

Kamran Əsədovun fikirincə, əgər bu yanaşma dəyişməsə, nəticə eyni qalacaq: proqramlar şagirdləri repetitorluğa sürükləyəcək, televiziya isə uşaqların maariflənməsi üçün deyil, yalnız əyləncə vasitəsi olaraq qalacaq.

Bahar Rüstəmli

Material Azərbaycan Respublikası Medianın İnkişafı Agentliyinin maliyyə dəstəyi ilə hazırlanmışdır


Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:247
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 22 Avqust 2025 14:13 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see383

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see351

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see293

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see278

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see269

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see250

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see250

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see249

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see244

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see240

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see236

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see222

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see217

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see216

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see213

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see193

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see190

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see185

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see185

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see177
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri