Tələbələr üçün kirayə mənzil problemi: Bahalaşmanın səbəbi nədir?

Yeni dərs ili ərəfəsində təhsil almaq üçün rayonlardan Bakıya üz tutan tələbələr ciddi problemlə üzləşirlər. Onların ən böyük çətinliyi münasib qiymətə kirayə mənzil tapmaqdır. Paytaxtda kirayə qiymətlərinin bahalaşması tələbələrin yükünü daha da artırıb.

Bəs bu bahalaşma sünidir, yoxsa əsaslı səbəbi var?

Mövzu ilə bağlı Redaktor.az-a açıqlama verən Azərbaycan Qiymətləndiricilər Cəmiyyətinin sədri, iqtisadçı ekspert Vüqar Oruc bildirdi ki, tələbatın olduğu halda qiymət artırsa, bu təbii bahalaşmadır:

"Əgər bazarda satıcılar və ya qruplar arasında razılaşma nəticəsində qiymətlər süni şəkildə yüksəlirsə, bu, süni bahalaşma hesab olunur. Yəni, bazara uyğun olmayan, razılaşma əsasında baş verən qiymət artımı süni bahalaşmadır. Amma bazar özü tələbatlıdırsa və bu səbəbdən qiymətlər qalxırsa, bu, təbii bahalaşmadır".

Müsahibimiz qeyd etdi ki, hazırda qiymət artımının iki əsas səbəbi var:

"Birincisi, hər il 50 mindən çox abituriyent tələbə adını qazanır və onların əksəriyyəti Bakıya üz tutur. Bu səbəbdən avqustun sonu, sentyabrın əvvəllərində kirayə mənzil bazarında qiymətlər yüksəlir. Çünki tələbələrin böyük qismi regionlardan gəlir və paytaxtda ev axtarır. Beləliklə, tədris müəssisələrinin əsasən Bakıda yerləşməsi kirayə bazarında tələbi artırır. İkinci səbəb, daşınmaz əmlakın investisiya baxımından cəlbedici olmasıdır. Əhali və sahibkarlar kapitalını əsasən daşınmaz əmlaka yönəldir. Çünki bu sahə sabit gəlir gətirir, az risklidir. Pandemiyadan sonra biznes sahələrinin dayanıqlı gəlir gətirmədiyi üzə çıxdı, amma daşınmaz əmlak öz dəyərini qorudu. Bu tendensiya təkcə Azərbaycanda yox, dünyada da müşahidə olunur.

Ona görə də kirayə qiymətlərinin artmasını yalnız tələbələrlə əlaqələndirmək düzgün deyil. Daşınmaz əmlak bazarında ümumi qiymət artımı artıq üç ildən çoxdur davam edir. Bu müddətdə qiymətlərin nə sabitləşməsi, nə də geriyə düşməsi baş verməyib. Yaxın dövrdə müəyyən stabilləşmə mümkündür, amma artım tendensiyası davam edəcək. Nəticə etibarilə, bu bahalanma təbiidir, burada süni amil yoxdur. Çünki tələbələrin kirayə evə ehtiyacı qalmaqdadır, yataqxanaların əksəriyyəti hələ də təmir olunmayıb və təhsil müəssisələri şəhərin kənarına köçürülməyib. Bu səbəbdən bahalaşma tendensiyası davam edəcək".

Nuriyyə NATİQQIZI