Icma.az
close
up
RU
Texnologiya futbolu öldürür?

Texnologiya futbolu öldürür?

futbolpress-az saytına istinadən Icma.az xəbər verir.

Futbol yarandığı gündən insan oyunu olub. Meydanda oyunçu səhv edir, hakim yanlış fit verir, azarkeşlər isə bu səhvləri həm qəzəblə, həm də maraqla müzakirə edirlər. Ən böyük qalmaqallar belə oyunun cazibəsini artırıb, çünki futbol həm də emosiyaların teatrıdır. Lakin XXI əsrin yeni reallığı bu romantikanı dəyişdi. Futbolun “ədalət keşiyi” kimi təqdim edilən VAR sistemi tribunaların coşqusuna, meydanın axarına və oyunun psixologiyasına müdaxilə etdi. İndi gündəmdə əsas sual budur: VAR futbolu həqiqətən xilas edir, yoxsa oyunun ruhunu öldürür?

VAR-ın tərəfdarları texnologiyanı futbolun xilası kimi təqdim edir. Çünki bir penalti epizodu milyonlarla avronun taleyini dəyişə bilir. Çempionlar Liqasında, dünya çempionatlarında və ya aparıcı liqalarda səhv hakim qərarı həm klub rəhbərliklərini, həm də sponsorları dəli edə bilər. VAR isə ən azı səhv ehtimalını minimuma endirir.

Statistik göstəricilər də bunu sübut edir: texnologiyanın tətbiqindən sonra ofsayd, penalti və qırmızı vərəqə qərarlarının düzgünlüyü ciddi şəkildə artıb. Ənənəvi sistemdə oyun taleyi tamamilə hakimin nəzərinə bağlı idisə, indi texnologiya müdaxilə edir. Bu isə futbolun iqtisadi və hüquqi baxımdan “daha risksiz” olmasına imkan verir.

Amma futbol sadəcə dəqiqlik deyil. Futbol həm də məhz səhvlərin yaratdığı dramatik anlarla yadda qalır. Azarkeş stadionda emosiyanı yaşamaq üçün toplaşır. Bir qol vurulur – tribunalar partlayır, sevinc göz yaşları axır, qucaqlaşmalar olur. Amma hakim qulağındakı mikrofonu göstərərək oyunu dayandırır. Bir neçə dəqiqəlik səssizlikdən sonra qolun ləğv edildiyi elan olunur. O həyəcanlı an da, sevinc də, emosiyanın partlayışı da sönür.

Azarkeş üçün bu, psixoloji zərbədir. Çünki futbolun ruhu spontanlıqda gizlidir. VAR isə spontanlığı öldürür, oyunu laboratoriya dəqiqliyi ilə idarə olunan prosesə çevirir. Bu səbəbdən də bir çox azarkeş “futbolu kompüter oyununa çevirmək olmaz” arqumentini irəli sürür.

VAR-ın ən çox tənqid edilən digər məqamı isə oyunun ritmini pozmasıdır. Futbolun gözəlliyi fasiləsiz axında, hücumun sürətində, ardıcıl hücumların yaratdığı təzyiqdədir. Lakin texnologiyanın müdaxiləsi bu axarı kəsir. Oyunda dinamika yoxa çıxır, futbolçuların emosional yükü dəyişir, stadiondakı ab-hava soyuyur.

Xüsusilə də ofsayd epizodlarında millimetr fərqini ölçmək üçün çəkilən xətlər tamaşaçıya qəribə gəlir. Qol ya var, ya da yoxdur – amma millimetrin hesablanması oyunun fəlsəfəsini sarsıdır. Bu cür epizodlar çox vaxt tribunaların “haqqsızlıq hissini” daha da gücləndirir.

Futbolun tarixi məhz böyük səhvlərlə yazılıb. Maradonanın “Tanrının əli” qolunu xatırlamayan yoxdur. Bəzən bir səhv hakim qərarı illərlə müzakirə olunaraq futbola rəng qatır. Bu səhvlər oyunçuları daha da motivasiya edir, azarkeşlər arasında isə mübahisələr oyunun cazibəsini artırır.

VAR isə bütün bu “romantikanı” təmizləyir. Artıq futbolun təbii dramı azalır, oyunun insan faktoru fonunda yaranan bənzərsizliyi itir. Bu, sanki tarixi romanlardan bütün konfliktləri silmək kimidir – quru, amma “steril” bir mətn qalır.

Texnologiyanı tamamilə rədd etmək real görünmür. VAR artıq FİFA və UEFA tərəfindən sistemin ayrılmaz hissəsi kimi qəbul olunub. Lakin əsas məsələ onun tətbiq formasıdır. Bəzi mütəxəssislər VAR-ın təkcə “aşkar səhvlərə” müdaxilə edilməsini təklif edirlər. Digərləri isə azarkeşlər üçün stadion ekranlarında qərarların səbəblərinin izah edilməsini vacib hesab edirlər. Bu, həm şəffaflığı artırar, həm də tribunaların etirazını azaldar.

Gələcəkdə süni intellektin daha sürətli qərar verməsi, texnologiyanın oyunun ritmini minimum dərəcədə pozması gündəmə gələcək. Əks halda VAR futbolu daha dəqiq, amma daha soyuq oyuna çevirəcək.

VAR həm xilas, həm də zərbədir. Bir tərəfdən texnologiya ədaləti qoruyur, digər tərəfdən oyunun emosiyasını öldürür. Burada əsas məsələ futbolun necə qəbul edilməsidir: biz səliqəli, səhvsiz, steril futbol istəyirik, yoxsa səhvləri ilə də bənzərsiz olan, insan faktorunun yaratdığı dramatik oyunu?

Cavab hələ də açıqdır. Amma bir şey də var ki, VAR-ın gələcəyi, əslində, futbolun gələcəyini də müəyyənləşdirəcək.

Şahlar Ruhi

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:273
embedMənbə:https://futbolpress.az
archiveBu xəbər 24 Sentyabr 2025 20:57 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see375

Parisdə bugünkü etirazlara 21 mindən çox şəxs qatılıb

21 Noyabr 2026 21:24see247

Dünya iqtisadiyyatı təhlükə qarşısındadır KİV

22 Noyabr 2026 07:02see241

Azərbaycanda regional tədris mərkəzinin yaradılması Dünya Bankı ilə müzakirə edilib

21 Noyabr 2026 15:42see240

BOKT nin rəhbərliyinə təyinat olub

21 Noyabr 2026 14:31see236

Ekspert: Dövlət idarəçiliyinin rəqəmsallaşdırılması Azərbaycan iqtisadiyyatının rəqabət qabiliyyətini artırır

21 Noyabr 2026 17:24see235

Fermer ucuz satır, alıcı baha alır: Qiymət fərqi harada yaranır?

21 Noyabr 2026 14:38see233

Qızıl gələn il ucuzlaşacaq

21 Noyabr 2026 16:40see231

Mehriban Əliyeva və qızlarından Vyetnam mədəniyyətinə zərif ehtiram Foto

21 Noyabr 2026 15:21see230

La Liqa: Derbidə “sülh”

22 Noyabr 2026 00:06see229

Samvel Karapetyan: “Paşinyan müalicə olunmalıdır”

21 Noyabr 2026 17:14see225

Sumqayıtda gənc oğlan qətlə yetirilib

22 Noyabr 2026 04:55see218

Allah uzaq tutsun, amma müharibə bizim işimizdir Hakan Fidan

22 Noyabr 2026 02:18see213

Türkiyə Super Liqası: “Qalatasaray” evdə sevindi

22 Noyabr 2026 00:13see213

SEPAH ABŞ nin hərbi bazalarını hədəf aldı

22 Noyabr 2026 00:43see213

2026 cı ilin sonunda almaq üçün ən sərfəli iPhone modelləri

21 Noyabr 2026 21:07see212

Ötən gün götürülən narkotik vasitələrin həcmi açıqlandı

21 Noyabr 2026 16:00see212

İbrahim Kalın HƏMAS nümayəndə heyəti ilə Qəzzada atəşkəsi müzakirə etdi

22 Noyabr 2026 00:03see212

İran Bəhreyndə sənaye müəssisəsinə zərbə endirdi

22 Noyabr 2026 00:23see210

Milton qasırğası ABŞ də yaşayan azərbaycanlıların evlərini də vurdu

22 Noyabr 2026 07:05see208
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri