Icma.az
close
up
RU
Texnologiya futbolu öldürür?

Texnologiya futbolu öldürür?

futbolpress-az saytına istinadən Icma.az xəbər verir.

Futbol yarandığı gündən insan oyunu olub. Meydanda oyunçu səhv edir, hakim yanlış fit verir, azarkeşlər isə bu səhvləri həm qəzəblə, həm də maraqla müzakirə edirlər. Ən böyük qalmaqallar belə oyunun cazibəsini artırıb, çünki futbol həm də emosiyaların teatrıdır. Lakin XXI əsrin yeni reallığı bu romantikanı dəyişdi. Futbolun “ədalət keşiyi” kimi təqdim edilən VAR sistemi tribunaların coşqusuna, meydanın axarına və oyunun psixologiyasına müdaxilə etdi. İndi gündəmdə əsas sual budur: VAR futbolu həqiqətən xilas edir, yoxsa oyunun ruhunu öldürür?

VAR-ın tərəfdarları texnologiyanı futbolun xilası kimi təqdim edir. Çünki bir penalti epizodu milyonlarla avronun taleyini dəyişə bilir. Çempionlar Liqasında, dünya çempionatlarında və ya aparıcı liqalarda səhv hakim qərarı həm klub rəhbərliklərini, həm də sponsorları dəli edə bilər. VAR isə ən azı səhv ehtimalını minimuma endirir.

Statistik göstəricilər də bunu sübut edir: texnologiyanın tətbiqindən sonra ofsayd, penalti və qırmızı vərəqə qərarlarının düzgünlüyü ciddi şəkildə artıb. Ənənəvi sistemdə oyun taleyi tamamilə hakimin nəzərinə bağlı idisə, indi texnologiya müdaxilə edir. Bu isə futbolun iqtisadi və hüquqi baxımdan “daha risksiz” olmasına imkan verir.

Amma futbol sadəcə dəqiqlik deyil. Futbol həm də məhz səhvlərin yaratdığı dramatik anlarla yadda qalır. Azarkeş stadionda emosiyanı yaşamaq üçün toplaşır. Bir qol vurulur – tribunalar partlayır, sevinc göz yaşları axır, qucaqlaşmalar olur. Amma hakim qulağındakı mikrofonu göstərərək oyunu dayandırır. Bir neçə dəqiqəlik səssizlikdən sonra qolun ləğv edildiyi elan olunur. O həyəcanlı an da, sevinc də, emosiyanın partlayışı da sönür.

Azarkeş üçün bu, psixoloji zərbədir. Çünki futbolun ruhu spontanlıqda gizlidir. VAR isə spontanlığı öldürür, oyunu laboratoriya dəqiqliyi ilə idarə olunan prosesə çevirir. Bu səbəbdən də bir çox azarkeş “futbolu kompüter oyununa çevirmək olmaz” arqumentini irəli sürür.

VAR-ın ən çox tənqid edilən digər məqamı isə oyunun ritmini pozmasıdır. Futbolun gözəlliyi fasiləsiz axında, hücumun sürətində, ardıcıl hücumların yaratdığı təzyiqdədir. Lakin texnologiyanın müdaxiləsi bu axarı kəsir. Oyunda dinamika yoxa çıxır, futbolçuların emosional yükü dəyişir, stadiondakı ab-hava soyuyur.

Xüsusilə də ofsayd epizodlarında millimetr fərqini ölçmək üçün çəkilən xətlər tamaşaçıya qəribə gəlir. Qol ya var, ya da yoxdur – amma millimetrin hesablanması oyunun fəlsəfəsini sarsıdır. Bu cür epizodlar çox vaxt tribunaların “haqqsızlıq hissini” daha da gücləndirir.

Futbolun tarixi məhz böyük səhvlərlə yazılıb. Maradonanın “Tanrının əli” qolunu xatırlamayan yoxdur. Bəzən bir səhv hakim qərarı illərlə müzakirə olunaraq futbola rəng qatır. Bu səhvlər oyunçuları daha da motivasiya edir, azarkeşlər arasında isə mübahisələr oyunun cazibəsini artırır.

VAR isə bütün bu “romantikanı” təmizləyir. Artıq futbolun təbii dramı azalır, oyunun insan faktoru fonunda yaranan bənzərsizliyi itir. Bu, sanki tarixi romanlardan bütün konfliktləri silmək kimidir – quru, amma “steril” bir mətn qalır.

Texnologiyanı tamamilə rədd etmək real görünmür. VAR artıq FİFA və UEFA tərəfindən sistemin ayrılmaz hissəsi kimi qəbul olunub. Lakin əsas məsələ onun tətbiq formasıdır. Bəzi mütəxəssislər VAR-ın təkcə “aşkar səhvlərə” müdaxilə edilməsini təklif edirlər. Digərləri isə azarkeşlər üçün stadion ekranlarında qərarların səbəblərinin izah edilməsini vacib hesab edirlər. Bu, həm şəffaflığı artırar, həm də tribunaların etirazını azaldar.

Gələcəkdə süni intellektin daha sürətli qərar verməsi, texnologiyanın oyunun ritmini minimum dərəcədə pozması gündəmə gələcək. Əks halda VAR futbolu daha dəqiq, amma daha soyuq oyuna çevirəcək.

VAR həm xilas, həm də zərbədir. Bir tərəfdən texnologiya ədaləti qoruyur, digər tərəfdən oyunun emosiyasını öldürür. Burada əsas məsələ futbolun necə qəbul edilməsidir: biz səliqəli, səhvsiz, steril futbol istəyirik, yoxsa səhvləri ilə də bənzərsiz olan, insan faktorunun yaratdığı dramatik oyunu?

Cavab hələ də açıqdır. Amma bir şey də var ki, VAR-ın gələcəyi, əslində, futbolun gələcəyini də müəyyənləşdirəcək.

Şahlar Ruhi

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:260
embedMənbə:https://futbolpress.az
archiveBu xəbər 24 Sentyabr 2025 20:57 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see321

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see306

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see293

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see287

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see286

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see273

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see255

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see252

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see249

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see245

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see243

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see240

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see236

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see229

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see228

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see227

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see214

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see203

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see201

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see187
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri